By:
Nezir Can
اگر قصد دارید در ترکیه سرمایهگذاری کنید یا مشغول به کار شوید، آشنایی بیشتر با فرهنگ ترکیه در محیط کار بسیار به نفعتان خواهد بود. در نگاه اول، ممکن است به نظر برسد که فضای کاری در ترکیه تفاوت چندانی با محیطهای کاری غربی ندارد؛ اما اینطور نیست. ترکها کمکم دیدگاههای جهانیتر را در محیط کار میپذیرند، اما فرهنگ و سنتها همچنان در پشتصحنه نقش پررنگی دارند.

ترکها چه در معامله و چه در شغل جدید، حلقههای صمیمی خود را شکل میدهند و ترجیح میدهند فقط با افرادی کار کنند که میشناسند و به آنها اعتماد دارند. بنابراین، اگر فردی خارج از این حلقه هستید، باید چیزی ارزشمند به میان بیاورید که به نفع آنها باشد. در بسیاری از موارد، خارجیهایی که در بنگاههای املاک ترکیه، یا بهعنوان معلم و نماینده کار میکنند، مهارتهایی دارند که برای دیگران مفید است؛ بهویژه اینکه انگلیسی صحبت میکنند.
البته مهارتهایتان بهتنهایی باعث نمیشود به حلقه درونی راه پیدا کنید. در کشورهای غربی میتوانیم در محیط کار فاصلهمان را با دیگران حفظ کنیم، اما در اینجا بهتر است بهجای آن، برای ایجاد رابطه وقت بگذارید.
واضحترین راه برای این کار، یادگیری زبان ترکی است؛ حتی اگر بهدلیل تسلط به انگلیسی استخدام شده باشید. دانستن زبان ترکی، یا دستکم یادگرفتن چند واژه، به شکستن یخ رابطه و ایجاد دوستی کمک زیادی میکند. راه دیگر جلب اعتماد، سفر به نقاط مختلف کشور برای آشنایی با سنتهای منطقهای و دیدنیهای مشهور است. این موضوعها شروع خوبی برای گفتوگو هستند و علاقه شما به فرهنگ، تاریخ و سنتهای ترکیه را نشان میدهند.

بسیاری از خارجیها از دشواری سازگاری با ساختارهایی گلایه میکنند که از نظرشان بینظم، طولانی و غیرضروریاند. چه سیستم بایگانی باشد، چه تنظیم قرارها، رسیدها یا مکاتبات بایگانیشده، آنها راههایی میبینند که همان کارها را با نصف هزینه و زمان انجام دهند. شاید وسوسه شوید با شتاب وارد عمل شوید و سیستمها را از نو سازماندهی کنید، اما اینجا باید با ظرافت و ملاحظه رفتار کرد. بهعنوان یک خارجی، هر کاری که انجام میدهید، چه معاملهای تجاری باشد و چه شغلی جدید، باید برای شریک ترکیهایتان سودمند باشد. موضوع را بر نیازهای او متمرکز کنید، نه روش کاری دلخواه خودتان.
ترکیه بهآرامی در حال گذار است. درست مانند کشورهای غربی در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، زنان بهندرت در محیط کار حضور داشتند؛ اما در گذر دههها، دیدگاهها بهتدریج در حال تغییرند. درحالیکه زنان در مناطق روستایی اغلب خانهدار هستند، در شهرهای بزرگ و بهویژه در امتداد سواحل جنوبی و غربی، مردم با ایده حضور زنان شاغل در مشاغل حرفهای سازگارتر شدهاند.
بااینحال، گاهی کلیشههای جنسیتی همچنان خود را نشان میدهند و فرصتهای شغلی در مشاغل یدی محدود است. زنان ترک، بهویژه اگر مدیر باشند، با ظرافت موقعیت خود را در محیط کار مدیریت میکنند.
وقتی مادران سر کار میروند، در بیشتر موارد اعضای خانواده، مانند پدربزرگ و مادربزرگ، از کودکان مراقبت میکنند. معمولاً فقط شرکتهای بزرگ بینالمللی امکانات نگهداری از کودک دارند؛ اما اگر حقوق خوبی بگیرید، استخدام پرستار بچه ارزان است و میان مادران شاغل هم جایگزین محبوبی بهشمار میرود.
طبق قانون ترکیه، حداکثر ساعت کاری در هفته ۴۵ ساعت است؛ اما برخی کارفرمایان در مواردی این قانون را نادیده میگیرند، بهویژه در مناطق تفریحی ساحلی که افراد را فقط برای شش ماه از سال استخدام میکنند. گاهی به خارجیها قرارداد یا بیمه درمانی داده نمیشود و از آنها انتظار میرود هر زمان که نیاز بود کار کنند؛ درنتیجه، در معرض خطر کار غیرقانونی قرار میگیرند.
در واقع، بسیاری از معلمان خارجی زبان انگلیسی، علاوه بر تدریس در مدرسه، برای تکمیل درآمدشان بهصورت پارهوقت هم درس میدهند و بهراحتی بیش از ۶۰ ساعت در هفته کار میکنند. خارجیهایی که از کشورهای عضو اتحادیه اروپا میآیند و در آنجا کارفرمایان به حقوق سختگیرانه کارکنان پایبندند، ممکن است از کمبودن حقوق کارگران در ترکیه شوکه شوند.
تأکید اصلی بر انجام هر کاری است که برای بهسرانجامرساندن کار لازم باشد؛ اما در بعضی موارد، کارفرمایان از این رویکرد برای دورزدن قواعد استفاده میکنند. اگر وارد معاملهای تجاری یا شغلی تازه میشوید، از همان ابتدا دقیقاً مشخص کنید چه مسئولیتهایی دارید و ساعات کاریتان چقدر است تا از سردرگمی و انتظارات غیرواقعبینانه جلوگیری کنید.

هیچوقت برای روز جمعه قرار یا جلسه مهمی نگذارید، چون احتمالاً همکارانتان برای یک ساعت محل کار را ترک میکنند. ترکیه کشوری مسلمان است و جمعه روز مقدس به شمار میرود. حتی اگر افراد در طول هفته به مسجد نروند، بسیاری از مسلمانان، چه متدین و چه غیرمتدین، در این روز در مراسم مذهبی شرکت میکنند. جمعه را معادل یکشنبههای کلیسایی در کشورهای غربی در نظر بگیرید.
به همین ترتیب، در تعطیلات مذهبی بایرام در ترکیه، برنامهتان را خالی بگذارید و قرار یا مهلت کاری تعیین نکنید. این تعطیلات که با نامهای قربان بایرام و شکر بایرام شناخته میشوند، سه روز طول میکشند؛ هرچند جشنها از عصر روز قبل آغاز میشوند.
این مناسبتها بیشتر به خانواده اختصاص دارند و بسیاری از ترکها مشتاقانه منتظر آنها و تعطیلی از کار هستند. اگر تعطیلات با آخر هفته همزمان شود، ممکن است تا ۵ روز طول بکشد. تنها استثنا، شهرهای ساحلی تفریحی هستند که کارکنان بارها و رستورانها در آنها طبق روال معمول به کار ادامه میدهند.
در اصل، محیط کار در ترکیه بیش از هر چیز به روابط انسانی مربوط میشود. در بعضی کشورها، خارجیها میتوانند مرز روشنی میان زندگی کاری و زندگی شخصیشان بکشند؛ اما در ترکیه این مرزها اغلب با هم تداخل پیدا میکنند.
در کنار توجه به این موضوع، بهتر است پیش از آنکه ترکها را در محیط کار بشناسید، دربارهشان کلیشهسازی نکنید. برخی از ترکها که با عادتها و شیوههای کاری خارجیها آشنایی دارند، بهسرعت خود را با شرایط وفق میدهند و به نقطهای میانی میرسند؛ در نتیجه، فاصله میان شیوههای کاری خارجیها و ترکها کمتر میشود.
ترکها همچنین به سختکوشی بسیار شهرت دارند و این ویژگی به سود همه است. اگر قرار است وارد شغلی تازه در ترکیه شوید، توصیه ما این است که ابتدا با مشاهده و گوشدادن، از نزدیک با فرهنگ محیط کار در ترکیه آشنا شوید.
