By:
Cameron Deggin
بعضی از محلههای استانبول را از روی بناهای تاریخیشان میشناسیم؛ پرا را باید از دل قصههایش شناخت. در قلب تاریخی بیاوغلو، هتلهای باشکوه، آپارتمانهای پرزرقوبرق و کوچههای پرپیچوخم هنوز حالوهوای قطار اکسپرس شرق را زنده نگه داشتهاند. برای فهمیدن اینکه چرا این گوشه از استانبول همچنان مسافران را بهسوی خود میکشاند و چرا ساکنان و خریداران ملک را جذب میکند، بگذارید با قصهای شروع کنم که روزی درباره دو نفری شنیدم که برای دیداری آمدند و تا پایان عمر ماندند.

روزی کسی این قصه را در کوچهای سنگفرششده پشت برج گالاتا برایم تعریف کرد. هیچوقت نتوانستم درستیاش را ثابت کنم؛ همانطور که نتوانستم نادرستیاش را هم ثابت کنم.
لئونی دوورنِی دستکشپوشش را به شیشه ایستگاه گار دو لِست چسباند و تماشا کرد که سکو در بخار محو میشود. آنسلم، پسر چاپخانهداری که هنوز جوهر زیر ناخنهایش مانده بود، کنار او ایستاده بود و مدام بلیتها را لمس میکرد؛ انگار ممکن بود ناپدید شوند. دیوارهای چوب ماهون. پیشخدمتهایی با دستکش سفید. سه شب تا رسیدن به کرانههای شرق.
آنسوی وین، برف باریدن گرفت. بعد از بلگراد، زبان عوض شد. تا رسیدن به صوفیه، لئونی دیگر از پاریس حرف نمیزد. سپس، سپیدهدم روز چهارم، شاخ طلایی از دل مه سر برآورد و گنبدها و منارهها بر فرازش شناور شدند؛ درست مثل یک وعده.
قطار با آهی در ایستگاه سیرکجی متوقف شد. هوا بوی دود زغالسنگ، شاهبلوط برشته و دریا میداد. آنها فقط نود ثانیه بود که در استانبول بودند و هیچکدامشان دیگر واقعاً از آن نرفتند.

باربری صندوقهایشان را بار زد و آن دو از تپه بالا رفتند و به پرا، محله قدیمی اروپایینشین، رسیدند؛ به هتلی که دقیقاً برای مسافرانی مثل آنها ساخته شده بود. هتل پرا پالاس را معمار الکساندر والوری بین سالهای ۱۸۹۲ و ۱۸۹۵ برای شرکتی ساخت که قطار اکسپرس شرق را اداره میکرد؛ قطاری که از سال ۱۸۸۳ مسافران را از پاریس جابهجا میکرد. آسانسور آن نخستین آسانسور برقی ترکیه بود. لابیاش میدرخشید و گفته میشد بارش، با شیشههای رنگی و صداهای آهسته، همهچیز را میشنود.
آن شب، زنی انگلیسی و آرام تنها با دفترچهای نشست و اتاق را زیر نظر گرفت؛ انگار داشت مظنونها را میشمرد. از آن زمان، در پرا زمزمه میشد که او آگاتا کریستی است؛ زنی که ناگهان از روزنامهها ناپدید شده بود و اتاق ۴۱۱، اتاق محبوبش در همه دیدارهایش از ۱۹۲۶ تا ۱۹۳۲، جایی بود که در آن مینوشت. طبق افسانه، ماجرای قتل در قطار اکسپرس شرق از همانجا آغاز شد. چند دهه پس از مرگش، کلیدی کوچک در همان اتاق پیدا شد.
همینگوی، هیچکاک و گاربو هم در اینجا اقامت داشتند و اتاق آتاتورک بهصورت موزه نگهداری میشود. لئونی چای سفارش داد. آنسلم که تا آن روز جایی نرفته بود، یک شب دیگر اقامت کرد.

صبح آنها را در تونل یافت؛ سوار یکی از قدیمیترین راهآهنهای زیرزمینی جهان شدند و از کاراکوی بالا آمدند . بعد هم فقط پیادهروی کردند. خیابان استقلال پیش رویشان امتداد یافت؛ تراموای قرمزی با صدای تلقتلق از کنار نماهای سنگی کندهکاریشده، بالکنهای آهنی و پنجرههای بلند فرانسوی میگذشت. این معماری پرا است: عمارتهای آپارتمانی نئوکلاسیک و آرت نوو که معماران آموزشدیده در ایتالیا و فرانسه برای شهری جهانوطن طراحی کردند و پس از آتشسوزیهای بزرگ، با سنگ از نو ساختند. امروز در این خیابان قدم بزنید و شاید تصور کنید در پاریس یا رم هستید؛ درحالیکه صدای اذان از فراز بامها به گوش میرسد.
آنها در پاساژ چیچک غذا خوردند؛ گذرگاهی متعلق به قرن نوزدهم که میزهای میخانههایش تا دل راهرو امتداد پیدا میکند. از گالاتاسرای گذشتند و میان کبوترها و جمعیت، در میدان تکسیم ایستادند. جهانگیر را پیدا کردند؛ جایی که پلههایش بهسمت تنگه بسفر سرازیر میشوند، و چوکورجوما را دیدند که عتیقهفروشیها در کوچههای سنگفرشش ازدحام کردهاند.
هنگام قدمزدن سرتان را بالا بگیرید؛ آنوقت چیزی را میبینید که من میبینم. نماها سنگبهسنگ جان میگیرند: پنجرههای بلند، بالکنهای آهنی و قرنیزهای کندهکاریشده. در گالاتا، جهانگیر و پرا، آپارتمانهای بازسازیشده حالا رو به تنگه بسفر دارند؛ برج گالاتا در قاب پنجرهها دیده میشود و خیابانهای سنگفرششده در پایین گستردهاند.
این پرای قدیمی، هسته مرکزی بیاوغلو است و محلههای اصلی آن تکسیم، استقلال، گالاتاسرای، تپهباشی، تونل، اسمالیمسیجیت، جهانگیر، چوکورجوما و گوموشسویو هستند. اینجا جایی است که زمانی قلب استانبول عثمانی میتپید و حالا دوباره میتپد.

یکشنبه از برج گالاتا بالا رفتند. جنواییها این برج را در سال ۱۳۴۸ میلادی، با نام کریستئا تورریس، یعنی برج مسیح، در بلندترین نقطه از دیوارهای مستعمرهشان ساختند و این برج قرنها بر خط افق شهر تسلط داشت. عثمانیها از آن بهعنوان زندان و سپس برج دیدهبانی برای مراقبت از آتشسوزی در شهرِ خانههای چوبی استفاده کردند. پس از آنکه طوفانی در سال ۱۸۷۵ مخروط بالای برج را از جا کند، برج بازسازی شد و بار دیگر در سالهای ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۷ و ۲۰۲۰ مرمت شد.
در بالای برج، نگهبانی سالخورده برایشان قصهای تعریف کرد. به گفته او، در قرن هفدهم مردی به نام هزارفن احمد چلبی بالهایی به خود بست، از این ایوان پرید و بر فراز تنگه بسفر تا آسیا پرواز کرد. «هزارفن» یعنی «هزار دانش». این ماجرا فقط یک افسانه است، اما آنسلم، پسر چاپگر، همه حرفها را باور کرد. استانبول میگفت نخستین انسانی که پرواز کرد، پروازش را از پرا آغاز کرد.
هنگام غروب از پل گالاتا گذشتند؛ ماهیگیران در امتداد نردهها ایستاده بودند، بوی ماهی کبابی در هوا پیچیده بود و شاخ طلایی در پایین میدرخشید. لئونی همان چیزی را گفت که آنسلم چند روزی بود به آن فکر میکرد: «بمان.»

در کنار آب، بخش دوم بیاوغلو قرار دارد: شاخ طلایی و کاراکوی، با گالاتا، شیشانه، پیالهپاشا و نوار ساحلی تنگه بسفر شامل توپخانه، فیندیکلی و کاباتاش. ستاره این محدوده گالاتاپورت است که در امتداد ۱٫۲ کیلومتر از خط ساحلی ساخته شده؛ ساحلی که دو قرن به روی عموم بسته بود. پایانه کشتیهای کروز آن زیر زمین قرار دارد و پیشبینی میشود این پروژه سالانه پذیرای حداکثر ۲۵ میلیون بازدیدکننده باشد. گالاتاپورت جان تازهای به کاراکوی بخشیده است: گالریها، کافهها، هتلها و تفرجگاههایی که جای انبارها و دیوارهای قدیمی را گرفتهاند.
برای سرمایهگذاران، این محدوده به صبر نیاز دارد. کاراکوی محلهای بندری و بانکی بوده است؛ بنابراین بخش زیادی از املاک آن کاربری تجاری دارند، ساختمانهای تاریخی به مرمت نیازمندند و تعداد کمی آپارتمان مسکونی وارد بازار میشود. ساختمانهای بزرگی هم وجود دارند، اما فعلاً سرمایهگذاری در آنها پروژهای بلندمدت است. از نظر ما، گالاتاپورت محرکی است که باید زیر نظر داشت و برای خرید، پرای قدیمی در اولویت است.

پشت نوار ساحلی، سومین چهرهٔ بیاوغلو قرار دارد: تارلاباشی، دولاپدره، قاسمپاشا، هاسکوی و سوتلوجه. نوسازی شهری حدود ده سال پیش از اینجا آغاز شد و نتیجهبخش بوده است. حالا ساختمانهای نوساز و مدرن در فاصلهای کوتاه از پرا و میدان تکسیم قرار دارند و برخی از موفقترین اقامتگاههای ما در Airbnb نیز همینجا هستند.
یک نکته برای سرمایهگذاران اهمیت دارد. بیشتر بناهای قدیمی این مناطق بین دههٔ ۱۹۵۰ تا ۱۹۹۰ ساخته شدهاند؛ یعنی پیش از تدوین مقررات نوین زلزله و از نظر کیفیت، بسیار نامطلوباند. خرید آنها را توصیه نمیکنیم. سراغ ساختمانهای نوسازیشده بروید، نه بلوکهای قدیمی.
این بافت با «قدیمی» بودن پرا فرق دارد. ساختمانهای پرا که به دورهٔ عثمانی تعلق دارند، استوار ساخته شدهاند و بهترین نمونههای آنها، اگر بهدرستی بازسازی و از نظر سازهای بررسی شده باشند، از آن دست بناهای قدیمیاند که ارزش خرید دارند.
لئونی و آنسلم هرگز به خانه برنگشتند. آنها دو اتاق نزدیک چوکورجوما اجاره کردند، از همسایهها ترکی یاد گرفتند و فرزندانی پرورش دادند که در خانه فرانسوی و در خیابان ترکی حرف میزدند. نتیجههای آنها، دفنه و کرم دوورنه، شهروند ترکیهاند و از هر نظر ترک هستند. آنها همهٔ پلههای جهانگیر را میشناسند.
شنیدهام بالای یکی از آن راهپلهها، پشت دری بیتابلو، رستورانی دارند که نام پدربزرگ و مادربزرگهای بزرگشان را بر آن گذاشتهاند: Léonie & Anselme. این رستوران نه وبسایتی دارد، نه شماره تلفنی و نه در هیچ فهرستی ثبت شده است. کسانی که آنجا غذا خوردهاند، با صدای آهسته از دیدار ادویههای ترکی با فنون آشپزی فرانسوی میگویند، از ستاره میشلنی که هرگز از کسی نخواستهاند وجودش را تأیید کند و از تراسی که درست رو به برج گالاتاست. میگویند منوی چشیدن غذا با یک قطار شروع میشود.
این رستوران هیچوقت تبلیغ نمیشود و یک صندلی را دوبار به کسی پیشنهاد نمیکنند. اما اگر در پرا باشید و سؤال را از شخص درست، به شیوهٔ درست بپرسید، شاید دعوت شوید. از ما بپرسید.

بیاوغلو جایی است که شرق و غرب به هم میرسند. پل گالاتا واقعاً شما را از استانبول قدیم به شهر مدرن میبرد و این منطقه دنیای عثمانی را به ترکیهٔ مدرن پیوند داد. ۱۵۰ سال پیش، قلب فرهنگ عثمانی در اینجا میتپید. بیش از ۲۰ سال است که در املاک ترکیه سرمایهگذاری کردهام و باور دارم این قلب دوباره به تپش افتاده است.
مردم از مجتمعهای مسکونی شبیه به هم خسته شدهاند. آنها به دنبال ریشه، شخصیت و خیابانهایی با داستانهای شنیدنی هستند؛ خیابانهایی که پذیرای مردم از هر قشر و هر باوری باشند. این همان پرا قدیم است که با کمک گالاتاپورت و جانگرفتن دوبارهٔ کاراکوی، بار دیگر اهمیت تاریخی خود را بازیافته و به جاذبهٔ بزرگ بعدی استانبول تبدیل میشود.
اختلاف قیمت چشمگیر است. میانگین قیمت در بیاوغلو حدود ۹۸٬۵۰۰ لیر ترکیه برای هر متر مربع است (با نرخ تقریبی ۵۰ لیر برای هر دلار، حدود ۲٬۰۰۰ دلار آمریکا) و طی ۱۲ ماه، به لیر ۵۶٪ افزایش داشته است. میانگین قیمت در پاریس برای هر متر مربع ۹٬۵۹۰ یورو، معادل حدود ۱۰٬۷۰۰ دلار آمریکا است. حتی گرانترین محلهٔ بیاوغلو، حاجیمیمی، با قیمت حدود ۲۳۴٬۰۰۰ لیر ترکیه برای هر متر مربع (حدود ۴٬۷۰۰ دلار آمریکا)، کمتر از نصف میانگین پاریس است. انتظار داریم افزایش تقاضا از سوی ترکها، خارجیها و مهمانان Airbnb به درآمد اجاره و رشد سرمایه کمک کند، هرچند قیمتها ممکن است هم کاهش یابند و هم افزایش.
توصیهٔ ما: آپارتمانهای بازسازیشده در گالاتا، جهانگیر و پرا را انتخاب کنید که چشمانداز تنگه بسفر یا برج گالاتا داشته باشند و گزارش سازهای نیز برایشان ارائه شده باشد. هتلهای بوتیک کوچک در پرا و کاراکوی گاهی برای فروش عرضه میشوند و میتوانند برای مدیری که خودش درگیر ادارهٔ هتل است مناسب باشند؛ اما اگر سرمایهگذاری بدون نیاز به مدیریت روزانه میخواهید، خرید آنها را توصیه نمیکنیم. Property Turkey میتواند بهترین گزینههای پرا قدیم را به شما نشان دهد و شاید شما را به میزی راهنمایی کند که هیچکس تبلیغش نمیکند. همین امروز برای دریافت مشاورهٔ رایگان با مشاوران محلی ما در استانبول تماس بگیرید.
