By:
Nezir Can
گالاتاپورت استانبول، در امتداد ساحل قرهکوی در بزرگترین شهر ترکیه، بیتردید یکی از چشمگیرترین بنادر کشتیهای تفریحی جهان است. تاریخ و مدرنیته در استانبول، شهری که میان دو قاره گسترده شده، به هم میرسند. مجموعه پرجنبوجوش ساحلی گالاتاپورت بازتاب همین روحیه است و پویایی استانبول را بهخوبی به تصویر میکشد. گالاتاپورت درست در ساحل شاخ طلایی و نزدیک به محلههایی مانند بیاوغلو قرار دارد و این منطقه را به بخشی از بافت شهری پرجنبوجوش استانبول تبدیل میکند. این منطقه با پیشینه دریانوردی غنی، همواره در مسیرهای دریایی جایگاه برجستهای داشته است. بااینحال، گالاتاپورت بود که آن را به مقصدی شناختهشده برای سفر کشتیهای تفریحی تبدیل کرد. این بندر همچنین به رونق سبک زندگی مردم محلی و افزایش ارزش املاک اطراف کمک کرد. در ادامه، نگاهی دقیقتر میاندازیم به اینکه گالاتاپورت چگونه چهره قرهکوی را دگرگون کرد.

پیش از آنکه درباره اهمیت گالاتاپورت، با ۱٫۲ کیلومتر امتداد ساحلی، برای بخش اروپایی استانبول صحبت کنیم، بهتر است با این محله آشنا شویم. تاریخ قرهکوی با تاریخ خود استانبول گره خورده است. در دوران بیزانس، این منطقه بندری پررونق به نام گالاتا و مرکز تجارت و فعالیتهای دریایی بود؛ کشتیهایی از سراسر جهان در آن پهلو میگرفتند و کالاهای کمیاب و عجیبوغریب خود را تخلیه میکردند. قرهکوی بهمرور و زیر سلطه حکومتهای مختلف، از بیزانسیها تا عثمانیها، به منطقهای تجاری و پررونق تبدیل شد.
قرهکوی در گذر قرنها نقشی حیاتی در زندگی تجاری استانبول داشت و بازارها، انبارها و مراکز بازرگانی پرجنبوجوشی در آن فعالیت میکردند. این منطقه همچنین محل زندگی چندین جامعه قومی بود که به شکلگیری شخصیت جهانوطن آن کمک کردند. موقعیت قرهکوی در کنار شاخ طلایی، آن را به نقطهای راهبردی در شبکه حملونقل شهر تبدیل کرده بود.
با وجود تاریخ غنی قرهکوی، این محله همزمان با تحول زیرساختها و توسعه شهری استانبول با چالشهایی روبهرو شد. بناهای تاریخی و محلهها بیشازپیش شلوغ شده بودند و با نیازهای روز همگام نبودند. گالاتاپورت استانبول با این هدف طراحی شد که راهحلی برای این وضعیت باشد؛ پروژهای بزرگمقیاس برای بازآفرینی شهری که گذشته را با امروز پیوند میدهد. این مجموعه بهعنوان بندری تفریحی در سطح جهانی معرفی شد که توانایی پذیرش بزرگترین کشتیهای تفریحی را دارد.
پروژه گالاتاپورت که با ابتکار دولت ترکیه و توسعهدهندگان آغاز شد، مقصدی ساحلی، پویا و چندمنظوره به وجود آورد. در طرح جامع پروژههای ساحلی، حفظ دقیق هویت تاریخی منطقه و افزودن عناصر مدرن برای افزایش جذابیت آن در نظر گرفته شد. طراحان میخواستند فضایی یکپارچه ایجاد کنند که بازدیدکنندگان در آن با تاریخ، فرهنگ و تجارت استانبول آشنا شوند. سامانه دریچهها همچنین این بندر را به نخستین پایانه زیرزمینی کشتیهای تفریحی در جهان تبدیل کرده است.
بندر کشتیهای تفریحی گالاتاپورت: این بندر در قلب پروژه ساحلی گالاتاپورت قرار دارد. این مجموعه فوقمدرن برای پذیرش کشتیهای تفریحی بزرگ طراحی شده و به بازدیدکنندگان امکان میدهد بهسرعت از کشتی پیاده شوند و به گشتوگذار در استانبول بپردازند. بندر گالاتاپورت فقط نقطه ورود نیست، بلکه خود مقصدی دیدنی به شمار میرود. بازدیدکنندگان با وجود فضاهای اداری، گزینههای خرید و رستورانهایی مانند Cafer Erol، بهمحض قدمگذاشتن به ساحل میتوانند استانبول را کشف کنند. معماری و امکانات این پروژه تحولآفرین، در کنار کارایی، جذابیت بصری نیز دارند و فضایی باشکوه پدید میآورند.
پیادهراه گالاتاپورت: در اینجا، بازدیدکنندگان در امتداد ساحل قدم میزنند و از تماشای تنگه بسفر، شاخ طلایی و چشمانداز استانبول لذت میبرند. در این پیادهراه رویدادها، نمایشگاهها و جشنوارههایی برگزار میشود که فرهنگ و میراث استانبول را گرامی میدارند. اینجا میتوانید در رستورانهای شیک غذا بخورید، از فروشگاههای متنوع دیدن کنید یا در فضای خاص گالاتاپورت استراحت کنید.
مرکز فرهنگی گالاتاپورت: مرکز فرهنگی گالاتاپورت که از کانونهای هنر و فرهنگ در استانبول بهشمار میرود، نقشی مهم در آشناکردن بازدیدکنندگان با میراث هنری و تاریخی این شهر دارد. در این مرکز نمایشگاهها، اجراها، کارگاهها و رویدادهایی برگزار میشود که میراث فرهنگی غنی شهر را به نمایش میگذارند. این مرکز همچنین گذشته را به امروز پیوند میدهد و میزبان رویدادهایی مانند کنسرتهای موسیقی کلاسیک و نمایشگاههای هنر مدرن است.
هنر مدرن استانبول: استانبول مدرن که نام رسمی آن موزه هنر مدرن استانبول (Istanbul Modern Sanat Müzesi به زبان ترکی) است، موزهای برجسته در زمینه هنر معاصر بهشمار میرود. مجموعههای موزه هنر مدرن استانبول، آثار هنری معاصر از جمله نقاشی، مجسمهسازی، عکاسی، چیدمانهای ویدئویی و موارد دیگر را در بر میگیرد.

پروژه گالاتاپورت تأثیر چشمگیری بر اقتصاد محلی و ملی گذاشت. این پروژه دگرگونکننده، با احیای منطقه و ایجاد مقصدی تازه برای گردشگری و تجارت و با تکیه بر جایگاه گالاتاپورت بهعنوان بندری تفریحی در سطح جهانی، به رشد اقتصادی و ایجاد فرصتهای شغلی انجامید. گالاتاپورت استانبول در طراحی خود چندین ویژگی سازگار با محیط زیست گنجاند؛ آن هم در جهانی که بیش از پیش به پایداری توجه دارد.
این بندر تفریحی همچنین به رونق صنعت گردشگری استانبول کمک کرد و دسترسی مسافران از سراسر جهان به شهر را آسانتر ساخت. این پروژه توجهها را به حفظ و مرمت ساختمانهای تاریخی در سراسر محلههای گالاتا و قرهکوی جلب کرد. در شرایط شهرنشینی سریع، چنین پروژههایی برای حفظ هویت تاریخی استانبول ضروریاند. طبیعی است که گالاتاپورت، مانند هر نقطه دیگری از جهان که دستخوش تحول بزرگی میشود، قرهکوی را به منطقهای پرطرفدار برای خرید ملک تبدیل کرد و مالکان بلافاصله افزایش ارزش املاک خود را دیدند.
بندر گالاتا تأثیر چشمگیری بر قیمت املاک اطراف گذاشت. این منطقه همواره از نقاط پرطرفدار بازار ملک بود، اما با اعلام این پروژه، سرمایهگذاران به سوی آن سرازیر شدند و مالکان خانه نیز از این خبر استقبال کردند. تأثیر یک بندر بر قیمت املاک میتواند پیچیده و چندوجهی باشد و به عوامل گوناگونی، از جمله نوع بندر، نحوه فعالیت آن و شرایط کلی اقتصاد و توسعه شهری بستگی دارد. گالاتاپورت همه این ویژگیها را داشت.
قیمت املاک نزدیک بندر، بهویژه آنهایی که چشمانداز ساحلی دارند، معمولاً بالاتر است. املاک ساحلی اغلب بهدلیل چشماندازهای دلانگیز و امکان تفریح، ارزش بیشتری دارند. این موضوع هماکنون درباره همه املاک در امتداد تنگه بسفر و شاخ طلایی در استانبول صدق میکند.
بااینحال، گالاتاپورت محرک اقتصادی مهمی نیز بود که با ایجاد شغل و رونقبخشیدن به فعالیتهای اقتصادی در منطقه اطراف، به توسعه آن کمک کرد. در نتیجه، تقاضا برای املاک مسکونی و تجاری افزایش یافت و قیمتها بالاتر رفت. افزون بر این، گالاتاپورت به شبکههای حملونقل دسترسی خوبی دارد. این دسترسی، مناطق اطراف را هم برای سکونت و هم برای فعالیتهای تجاری جذابتر میکند.
اگرچه قرهکوی از پیش منطقهای تأثیرگذار بود، گالاتاپورت موج نوسازی و اعیانسازی را به این محله آورد. اعیانسازی اغلب باعث ورود ساکنان مرفهتر میشود و با افزایش تقاضا برای مسکن و امکانات سطحبالا، قیمت ملک را بالا میبرد. در نهایت، گالاتاپورت مجموعهای چندمنظوره با فضاهای مسکونی، تجاری و تفریحی است. همین موضوع نیز بر جذابیت آن افزود. (اطلاعات بیشتر درباره سرمایهگذاری در استانبول، ترکیه.)
رسیدن به گالاتاپورت نسبتاً آسان است و بسته به نقطه شروع شما در استانبول، چند گزینه حملونقل وجود دارد. میتوانید از خط تراموا T1 استفاده کنید که در امتداد بخش اروپایی استانبول حرکت میکند و جاذبهها و محلههای مهم را به هم متصل میسازد. گزینه دیگر، استفاده از خط فونیکولار F1 است.
اگر از جایی نزدیک به مترو میآیید، سوار خط مترو M2 شوید و در ایستگاه شیشانه پیاده شوید. سپس تا گالاتاپورت پیادهروی کنید (حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه) یا برای رسیدن به مقصد، تاکسی بگیرید یا سوار تراموا شوید. اگر این نخستین بخش از سفرتان است یا از کشتی کروز پیاده میشوید، فرودگاه جدید استانبول تقریباً ۴۰ دقیقه با گالاتاپورت فاصله دارد. البته باید زمان لازم برای ترافیک را هم در نظر بگیرید.
کشتیهای کروز حدود ساعت ۹ صبح به پایانه سالیپازاری میرسند. مسافران پس از پیادهشدن از کشتی و عبور از گمرک، میتوانند در امتداد بلوار مجلس مبعوثان و در کنار ساحل قدم بزنند. این بندر چندین اسکله برای پهلوگیری کشتی در امتداد ساحل دارد که از دهانه شاخ طلایی آغاز میشوند و به سمت شمالشرق، تا محلههای فیندیکلی و توپخانه ادامه مییابند. پایانه مسافری یولجو سالونو میتواند همزمان پذیرای حداکثر ۴ کشتی کروز باشد. اگر تعداد کشتیها بیشتر باشد، در اسکله سالیپازاری پهلو میگیرند. ۳ سالن ساختمان پایانه کروز ظرفیت پذیرش حداکثر ۱۰٬۰۰۰ مسافر را دارند.

حالا وقت آن است که جاذبههای اطراف را کشف کنیم؛ جاذبههایی که به جذابیت گالاتاپورت میافزایند. محله گالاتا درست در همسایگی آن قرار دارد. نام این محله از واژه یونانی باستان «گالاتیا» گرفته شده و به مهاجران سلتی اشاره دارد که زمانی در این منطقه سکونت داشتند. گالاتا در طول قرنها به مرکز مهمی برای تجارت و فرهنگ شهر تبدیل شد؛ بندری مهم بود و استانبول را به جهان پیوند میداد.
در دوران عثمانی، گالاتا همچنان در عرصه تجارت و امور مالی اهمیت داشت و میزبان همزیستی گروههای قومی گوناگون بود. جوامع یونانی، یهودی و ارمنی به فضای چندفرهنگی این منطقه غنا میبخشیدند. یکی از نمادهای شاخص میراث تاریخی گالاتا، پل گالاتا است که با پیادهروی تفریحی ۱۰ دقیقهای میتوان به آن رسید. این پل که از روی شاخ طلایی میگذرد، از قرن نوزدهم تاکنون چندین بار بازسازی شده است. پل گالاتا را به امینونو متصل میکند و چشماندازی همیشه در حال تغییر از آبهای پرجنبوجوش و ماهیگیرانی دارد که قلابهایشان را به آب انداختهاند.
برج گالاتای جنوایی متعلق به قرن چهاردهم، که در دوران بیزانس «کریستئا تورریس» (برج مسیح) نامیده میشد، قرنها پابرجا مانده و یکی از بزرگترین جاذبههای گردشگری استانبول است. طراحی برج ترکیبی هماهنگ از کارایی و زیبایی است و عناصر دفاعی را با جلوهای چشمنواز درهم میآمیزد. یکی از جذابیتهای آن، چشمانداز پانورامای خیرهکننده است. بازدیدکنندگان از سکوی تماشای بالای برج، به خط افق زیبای استانبول چشم میدوزند که شاخ طلایی، تنگه بسفر و منارههای مسجدها را دربرمیگیرد. این منظره تماشایی هنگام غروب، وقتی چراغهای شهر یکییکی روشن میشوند، جلوهای ویژه دارد.

رفتن به بازار بزرگ مسیر سرراستی دارد. راحتترین و مستقیمترین گزینه، تاکسی یا اپلیکیشنهای درخواست خودرو مانند اوبر یا بیتاکسی است. بازار بزرگ (کاپالیچارشی) مقصدی شناختهشده است. این مسیر بسته به ترافیک، حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول میکشد. گزینه دیگر، ترامواست. تا ایستگاه تراموای نزدیک قرهکوی پیاده بروید. سپس سوار تراموای خط T1 شوید که بهسمت باغجیلار حرکت میکند.
در ایستگاه تراموای «بیازیت-کاپالیچارشی» پیاده شوید که درست روبهروی بازار بزرگ قرار دارد. این مسیر بسته به زمان انتظار و برنامه حرکت ترامواها، ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد. اگر از پیادهروی لذت میبرید و میخواهید حالوهوای استانبول را از نزدیک تجربه کنید، از گالاتاپورت هم پیاده بروید. این دو مقصد چندان از هم دور نیستند و بسته به سرعت پیادهرویتان، مسیر ۴۰ دقیقه طول میکشد. با آنچه در بازار بزرگ استانبول انتظارتان را میکشد آشنا شوید.

بیاوغلو منطقهای پرجنبوجوش، پویا و تاریخی است. در قلب آن، خیابان استقلال قرار دارد؛ گذرگاهی سرزنده و سرشار از فرهنگ که به میدان تکسیم، کانون زندگی مدرن استانبول، میرسد. بیاوغلو در سدههای نوزدهم و اوایل سده بیستم، به قطب فرهنگی و تفریحی استانبول تبدیل شد. تعداد سفارتخانهها، تئاترها و کافههای اروپاییسبک افزایش یافت و این منطقه هنرمندان، نویسندگان و روشنفکران را به خود جذب کرد. این میراث جهانوطنانه هنوز هم هنگام قدمزدن در خیابانها و تماشای بناهای شاخص آن بهخوبی احساس میشود. ساختمانهای خیابان استقلال شاهکارهایی معماریاند که سبکهای اروپایی، شامی و عثمانی را به نمایش میگذارند. نماهای پرنقشونگار و بالکنهای دلانگیزشان تماشایی است. تراموای قرمز نمادین خیابان نیز بهآرامی از میان جمعیت عبور میکند.
با اینکه مغازههای زیادی در خیابان استقلال وجود دارد، این خیابان گنجینهای فرهنگی نیز بهشمار میرود. موزه پرا میزبان نقاشیهای اروپایی و آثار هنری ترکی است. در امتداد خیابان، گالریهای متعدد، بوتیکها، مراکز فرهنگی و آتلیههای هنری قرار دارند که جلوههایی معاصر و سنتی ارائه میکنند. تاریخ میدان تکسیم نیز پربار و چندلایه است. این میدان در دوره عثمانی، بهواسطه مسجد والده سلطان، محل توزیع آب بود. این منطقه مهم که محل برگزاری رژههای نظامی نیز بود، نماد نوسازی و تغییرات سیاسی هم بهشمار میرفت.
در میدان تکسیم، بنای یادبود جمهوری قرار دارد؛ نمادی پرمعنا از گذار ترکیه از امپراتوری به جمهوری. این بنا که پیترو کانونیکا، مجسمهساز ایتالیایی، طراحی کرده، یادبود بنیانگذار ترکیه مدرن، مصطفی کمال آتاتورک است. کوچههای اطراف خیابان استقلال نیز پر از کافهها و رستورانهای دنجی است که از کبابهای سنتی ترکی گرفته تا غذاهای تلفیقی تهیهشده با مواد مرغوب سرو میکنند. در پایان، اینجا بهشتی برای خرید و مکانی عالی برای تهیه سوغاتی است.

قصر دولماباهچه که در منطقه همسایه بشیکتاش قرار دارد، با ظرافت در ساحل اروپایی تنگه بسفر در استانبول جا گرفته و نمادی از تجمل عثمانی و شکوه معماری نئوکلاسیک است. این بنای شاخص معماری عثمانی سده نوزدهم، بیش از ۱۳ ایکر وسعت دارد و از هر زاویهای عظمت خود را به رخ میکشد. بنای مرکزی گنبدی چشمگیر دارد و برج ساعت دولماباهچه نیز جلوهای باشکوهتر به آن میبخشد.
با ورود به قصر، فضای داخلی نیز به همان اندازه خیرهکننده است؛ تالارهایی با تزئینات باشکوه، چلچراغهای کریستالی مجلل و کفپوشهای پارکت ظریف، همگی یادآور دوران شکوه سلطنتی گذشتهاند. قصر دولماباهچه که در کرانههای تنگه بسفر قرار گرفته، بازتابی از سبک زندگی پرزرقوبرق سلاطین عثمانی است و چشماندازهای پانورامایی از جنبوجوش این آبراه را پیش روی بازدیدکنندگان میگذارد.

در بخش قدیمی شهر، میدان سلطان احمد که گویی کپسولی از قرنها تمدن و بناهای نمادین است، بزرگترین جاذبه گردشگری استانبول بهشمار میرود. برای رفتن از بندر گالاتا به جاذبههای تاریخی مهم منطقه سلطان احمد، در بخش مرکز شهر قدیم سوار تراموا خط باغجیلار–کاباتاش (خط T1) شوید. تاکسی گرانترین گزینه است، اما برای داشتن زمان بیشتر جهت گشتوگذار و دردسر کمترِ ترافیک، انتخاب مناسبی محسوب میشود.
سلطان احمد که زمانی بیزانتیوم و بعدها قسطنطنیه نام داشت، مرکز امپراتوری روم شرقی، بیزانس، بود. نشانههای ماندگار دوران بیزانس را میتوان در بناهایی چون ایاصوفیه، هیپودروم و دیوارهای تئودوسیوسی دید که قدمتشان به آن دوره بازمیگردد. بخش قدیمی شهر همچنین از مهمترین میراثهای جهانی یونسکو است.
سلطان احمد با فتح قسطنطنیه در سال ۱۴۵۳ بهدست عثمانیان، فصل دیگری از تاریخ را تجربه کرد. امپراتوری عثمانی ساخت مساجد باشکوه، کاخها و میدانهای عمومی را آغاز کرد؛ بناهایی که امروزه هویت این منطقه را شکل میدهند. مسجد آبی، کاخ توپکاپی و بازار بزرگ، یادگارهایی ماندگار از شکوه عثمانی هستند.
ایاصوفیه که در سال ۵۳۷ بهعنوان کلیسا ساخته شد، در قرن ۱۵ به مسجد سلطنتی و در قرن ۲۰ به موزه تبدیل شد. این بنا در سال ۲۰۲۰ بار دیگر به مسجد تبدیل شد. مسجد آبی که ساخت آن به قرن هفدهم بازمیگردد، رسماً مسجد سلطان احمد نام دارد و یکی دیگر از شاهکارهای معماری سلطان احمد است.
کاخ توپکاپی، مجموعهای گسترده از حیاطها، تالارها و باغها، نزدیک به ۴۰۰ سال اقامتگاه اصلی سلاطین عثمانی بود. تالارهای باشکوه و حیاطهای آرام آن، عظمت زندگی دربار عثمانی را به تصویر میکشند. در مقابل، بخش حرمسرا روایتی از زندگی خصوصی سلاطین ارائه میدهد. این کاخ همچنین چشماندازهای خیرهکنندهای از تنگه بسفر دارد.
آبانبار باسیلیکا که به نام یرهباتان سارنیجی نیز شناخته میشود، مخزنی زیرزمینی برای ذخیره آب است که به قرن ۶ تعلق دارد. این فضای زیرزمینی با ردیفهایی از ستونها، بهطور مشهور «کاخ غرقشده» نامیده میشود. هیپودروم که در دوران باستان برای مسابقات ارابهرانی و رویدادهای ورزشی استفاده میشد، اکنون میدانی عمومی است. ستون مارپیچ، ستون تئودوسیوس و ستون کنستانتین از بناهای تاریخی این میدان هستند که همچنان با خود پژواکهایی از دوران بیزانس دارند.
یکی از جذابیتهای دلانگیز سلطان احمد، قدمزدن در خیابانها و کوچههای آن برای آشنایی با جنبههای مذهبی و معنوی منطقه است. در مسجد آبی به نماز بپیوندید یا هنر مذهبی ظریف ایاصوفیه را از نزدیک ببینید. جذابیت همیشگی سلطان احمد، این منطقه را به بخشی ضروری از تجربه استانبول پرجنبوجوش تبدیل میکند؛ جایی که پژواک امپراتوریها همچنان زنده است.

امیدواریم از وقتگذرانی در گالاتاپورت استانبول لذت ببرید. اگر میخواهید درباره بخش اروپایی شهر بیشتر بدانید، وبلاگ ما برایتان مفید خواهد بود. در این وبلاگ، از مناطق مهم گرفته تا جاذبههای گردشگری و بازار املاک، همهچیز را میآموزید و بهخوبی درمییابید چرا این شهر محبوبترین مقصد ترکیه است. از سوی دیگر، ما Property Turkey متخصص املاک هستیم؛ پس اگر قصد سرمایهگذاری در منطقه گالاتاپورت استانبول را دارید، با ما تماس بگیرید.
(اعتبار تصاویر: Galataport)