By:
Nezir Can
یکی از بهترین بخشهای سفر، امتحانکردن غذاهای محلی است و هیچچیز بهتر از این نیست که رستورانهای ستارهدار میشلن را کنار بگذارید و سراغ خوراکیهای خیابانی بروید. از وقتی که هوس اولین قهوه به سرتان میزند تا میانوعده نیمهشب، همهچیز را برایتان در نظر گرفتهایم. در گشتوگذار یکروزه غذایی در شهر همراه ما باشید.

با یک فنجان قهوه غلیظ در گالاتا، ذهن، بدن و ذائقهتان را سرحال کنید. این محله تاریخی بهخاطر برج گالاتا شناخته شده است؛ برجی که در سال ۱۳۵۰ میلادی تکمیل شد و بهعنوان بخشی از سامانه دفاع شهری در برابر آتشسوزی، همراه با ۲۳ برج دیگر ساخته شد؛ برجهایی که مانند آخرین بازماندهشان دوام نیاوردند. در دوران بیزانس، این محله خانه مهاجران جنوایی بود تا اینکه ترکان عثمانی در اواسط قرن پانزدهم میلادی به آنجا حمله کردند. بااینحال، نشانههای نفوذ ایتالیا همچنان به چشم میخورد؛ از جمله کافههای فراوانی که اسپرسو سرو میکنند. اما چرا قهوه ترک محلی را امتحان نکنید؟ چه چیزی بهتر از نوشیدن آن در یک قهوهخانه روباز؟ قهوه ترک برای کسانی که ذائقهای ملایم دارند مناسب نیست؛ از قهوهای که معمولاً مینوشید تیرهتر و غلیظتر است و نوع صافنشدهاش مزهای گِلی در دهانتان باقی میگذارد. انتظار شیر هم نداشته باشید؛ تنها چیزی که همراه قهوه سرو میشود شکر است.
بیشتر بخوانید: عثمانیها چگونه قهوه را به اروپا بردند
نان، نان دوستداشتنی! عطر نان سیمیت نرم و سفید در محله پرجنبوجوش قرهکوی به مشام میرسد. سیمیت که در آمریکا با نام بیگل ترکی هم شناخته میشود، نانی حلقهای است که معمولاً روی آن کنجد میپاشند. اگر نمیتوانید بوی سیمیت تازهپخته را دنبال کنید، دنبال گاریهای قرمزی بگردید که این خوراکیهای خوشطعم، نرم و ترد را میفروشند. این نان را با شیره انگور درست میکنند که به آن رنگ و بافت میدهد و پسمزهای شیرین و شربتی دارد. بفهمید چرا سیمیت از زمان پخت نخستین نمونههایش در استانبول در دهه ۱۵۰۰ میلادی، همواره بخشی از زندگی این شهر بوده و به یکی از خوراکیهای محبوب صبحانه مردم محلی تبدیل شده است.

وقتی نزدیک تنگه باریک بسفر باشید، رساندن ماهی دریا به بشقابتان از این آسانتر نمیشود؛ این منطقه میزبان برخی از زیباترین ویلاهای ترکیه است. این آبراه به دریای سیاه و سواحل اژه میپیوندد و قایقهای ماهیگیری، صید فراوانی را به قرهکوی، در بخش شمالی دهانه شاخ طلایی، میآورند. در میان انواع وسوسهانگیز غذاهای دریایی میتوان به تن، ماهی سرخو، آنچوی، ماهی مرکب، ماهی سیم و صدف اشاره کرد. هر روز صبح، صید روز را در بازار ماهی شهر تخلیه میکنند. اگر همانجا هوس خوردن ماهی کردید، میتوانید کمی بیشتر بپردازید تا فروشنده ماهی تازه را برایتان سرخ یا کباب کند و آماده سرو کند.

از خوردن ماهی تازه در بازار تا لذتبردن از غذاهای دریایی همراه با منظرهای تماشایی؛ پل گالاتا در نزدیکی بازار چشماندازهایی خیرهکننده از دو چهره متفاوت استانبول پیش رویتان میگذارد: یک سو آسیایی و سوی دیگر اروپایی است. باور بر این است که این پل در دهانه شاخ طلایی، نامش را از رنگ آن هنگام غروب آفتاب و نمای هوایی ورودی آبراه گرفته است. مردم محلی که گاهبهگاه ماهیگیری میکنند، روزها در امتداد پل میایستند و صیدشان را به رستورانهای زیر پل میفروشند؛ رستورانهایی که غذاخوردن در آنها با فضایی بینظیر همراه است.
با قدمزدن روی پل گالاتا به اسکله امینونو میرسید؛ جایی پرجنبوجوش و سرشار از انرژی. امینونو دروازهای به قلب تاریخی استانبول است؛ جایی که دیدنیترین آثار و مکانهای شهر را در خود جای داده است. مردم محلی را میبینید که برای رفتوآمد به اسکله میآیند و از آنجا سوار کشتی میشوند. بسیاری هم در این میان بالیک اکمک میخورند؛ ساندویچ ماهی سرخشده یا کبابی که از غذاهای خیابانی رایج است. این ساندویچ را روی قایقهایی درست میکنند که روی آب بالا و پایین میروند؛ لقمهای سالم و ارزان که معمولاً با ماهی خالمخالی یا ماهیهای چرب مشابه تهیه میشود. فیله ماهی تازه را با کاهو و پیاز، میان نیمی از یک قرص نان میگذارند؛ فقط حواستان به تیغهای ماهی باشد!
پس از آن همه غذاهای دریایی لذیذ، وقت آن است که با چشیدن خوراکیهای دیگر ترکی در غرفههای خیابان حصیرجیلار، کمی به ذائقهتان استراحت بدهید. این گذرگاه مخصوص عابران پیاده، مجموعهای از غذاهای مقرونبهصرفه، اصیل و سنتی، از جمله پیده و کباب را عرضه میکند. برای چشیدن پیده، نوعی پیتزای ایتالیایی به سبک ترکی با کره فراوان، میتوانید به Mavi Halic Pidecisi در گوشه خیابان حصیرجیلار سر بزنید؛ اگر هوس گوشت کردهاید، از کبابی Lezzet-i Sark یک کباب بگیرید. عمود بر ردیف غرفهها، بازاری سرپوشیده گردشگران را به خود جذب میکند؛ جایی که ترکیبی از عطرها در بازار تاریخی ادویه، در کنار آب، به مشام میرسد. بوی ماهی و گوشت شاید گردشگران را به داخل بکشاند، اما کمتر پیش میآید که مردم محلی به اینجا بیایند، چون غذاها و قیمتها برای خارجیها در نظر گرفته شدهاند.

بیشتر بخوانید: تاریخ شیرین لوکوم ترکی
دسر اصیل لوکوم ترکی قرنهاست که تهیه میشود و در سراسر جهان نمونههایی از آن ساختهاند؛ اما باور بر این است که نخستین بار، این شیرینی بهصورت تجاری در قلب استانبول و نزدیک بازار ادویه تولید شد. این مکعبهای ژلاتینی از نشاسته و شکر تهیه میشوند و با مغزها و میوهها طعمدار میشوند. میتوانید لقمهای از آن را در بازار ادویه بخرید، اما چه راهی بهتر از خرید مستقیم از قدیمیترین فروشنده شناختهشده این شیرینی در خیابان حمیدیه جادسی؟ حاجی بکر معتبرترین تولیدکننده لوکوم ترکی در شهر است.

برای ادامه این شیرینیخوری، چند لقمه باقلوا کافی است تا ذائقهتان را راضی کند. لایههای متعدد خمیر نازک و ترد، با ترکیبی از پسته یا فندق خردشده پر میشوند یا روی هم قرار میگیرند و با عسل و شربت به هم میچسبند. این دسر ترد و چسبناک در دهه ۱۳۰۰ میلادی برای خواص دربار تهیه شد و سرانجام در میانه دهه ۱۸۰۰ میلادی در دسترس عموم قرار گرفت. اگر ایستگاه قطار سیرکجی را پیدا کردید، سریع خودتان را به خیابان مرادیه جادسی برسانید. کافه چندطبقه حافظ مصطفی از نخستین مکانهایی بود که باقلوا میفروخت و هنوز هم معتبرترین قنادی شهر به شمار میرود.
درست است که خوردن دلوقلوه در نان، پس از چشیدن دسرها چندان اشتهابرانگیز به نظر نمیرسد؛ اما گردشگران برای امتحانکردنش صف میکشند و از طعمش غافلگیر میشوند. در محله سیرکجی، جایی که اهالی در رستورانهای گرانقیمت غذا میخورند، گاریهای خیابانی خوراکیای را میپزند که زمانی مخصوص طبقه فرودست بود: کوکورچ. این ساندویچ از روده بره جوان تهیه میشود که دور دلوقلوه مزهدارشده پیچیده و معمولاً روی زغال کباب میشود. یکی از دکههای خیابانی که کارمندان منطقه مشتری همیشگیاش هستند، در خیابان بویوک پوستانه جادسی قرار دارد: کرال کوکورچ. آشپز غذا را درست جلوی چشمتان آماده میکند و میتوانید میزان تندی آن را خودتان انتخاب کنید. این لقمه مقرونبهصرفه قطعاً ارزش امتحانکردن دارد.

با اینهمه خوردن و پیادهروی، حتماً تشنه میشوید؛ بنابراین نوشیدن یک لیوان آبمیوه تازه در طول مسیر ضروری است. ترکیه، سرزمین میوههای فراوان، پرتقالهای خوشطعم و میوههای دیگری مثل لیمو و انار تولید میکند؛ به همین دلیل در استانبول دکههای آبمیوهفروشی زیادی پیدا میشود. با فقط یک لیر (حدود ۳۰ سنت آمریکا)، میتوانید یک لیوان آبپرتقال بگیرید که همانجا جلوی چشمتان تهیه میشود.

راز پیدا کردن غذای خوشمزه و ارزان در استانبول این است که به جاهایی که گردشگران در آن جمع میشوند نروید؛ البته در نزدیکی جاذبههای اصلی سلطان احمد یک استثنا وجود دارد. خیابان باریک Hocapasa Hamami Sokak میزبان رستورانهای روباز متعددی است که بیش از ۱۰۰ سال است غذاهای سنتی و ارزان را به مردم محلی و مسافران عرضه میکنند. از جمله مکانهایی که میتوانید به آنها سر بزنید، Meshhur Filibe Koftecisi است که در آن کوفتههای ترکی را میفروشند؛ کوفتههایی که بهخوبی کباب شدهاند. چند غرفه پایینتر هم Kasap Osman قرار دارد که میگویند بهترین دونرکبابهای شهر را دارد.
بیشتر بخوانید: ۲۶ غذای ترکی شگفتانگیز که باید امتحان کنید