By:
Nezir Can
تفاوتهای فرهنگی همه را تحتتأثیر قرار میدهد؛ از تازهواردهای حیرتزده گرفته تا مهاجران باتجربه. در ترکیه، خیلی زود متوجه میشوید که سبک زندگی کمی با آنچه در کشور خودتان به آن عادت دارید فرق میکند. اما کمکم ممکن است ببینید بعضی از عادتهای کشور جدیدتان در ذهن و رفتار شما جا باز کردهاند. چند مورد از این رسمورسوم ترکی به بخشی از زندگیتان تبدیل شدهاند؟
حتی ممکن است دمپایی خودتان را هم همراه ببرید. ترکها معمولاً داخل خانه کفش نمیپوشند و در بیشتر خانهها سبدی از دمپایی یا کفشهای مخصوص داخل خانه هست که هنگام ورود میتوانید از آنها استفاده کنید.

… و آنها هم همهچیز را درباره شما میدانند؛ حتی شماره کفشتان و روز تولد فرزندانتان را. ترکها عاشق گپزدناند و ممکن است شما بهعنوان یک خارجی برایشان جالب باشید. از این صمیمیت استقبال کنید؛ خیلی زود برای ناهار، شام و عروسی کسانی دعوت میشوید که تا آن روز حتی ندیدهایدشان.

حالا فقط صدای پسزمینه است. رانندههای ترک چندان صبور نیستند و دوست دارند نارضایتیشان را از صف و تخلفهای رانندگی به گوش همه برسانند.
وقتی هیچکس اینجا به زمان توجه نمیکند، چرا شما باید توجه کنید؟ دیرکردن بخشی از فرهنگ ترکیه است و بسیاری از تازهواردها آن را آزاردهنده میدانند و به آن عادت نمیکنند. اما بالاخره وقتی بفهمید هیچکس سر وقت نمیرسد، شاید شما هم با این بیخیالی نسبت به ساعت کنار بیایید.

در واقع، فقط وقتی متوجه نبودن عکس آتاتورک در خانه کسی میشوید که آن را نبینید. بنیانگذار ترکیه نوین که با اصلاح جامعه، زندگی مردم عادی را بهتر کرد، تقریباً در هر محل کار، ساختمان عمومی و خانهای مورد احترام و تجلیل است.

چی؟! ایشکَمبه چورباسی واقعاً انگار کارساز است. بعضیها میگویند چندشآور است و بعضی دیگر نمیتوانند از این سوپ دست بکشند؛ سوپی که از شکمبه پختهشده بره یا گوساله درست میشود و با آرد، زرده تخممرغ، ماست و آبلیمو غلیظش میکنند.
از لوازم برقی گرفته تا میوه. چانهزدن اولش عجیب به نظر میرسد، اما بیشتر افراد کمکم از آن لذت میبرند. نفس عمیقی بکشید، راحت باشید و سعی کنید با این رسم دیرینه همراه شوید. خیلی زود مثل یک محلی چانه میزنید.

همه میدانند که نظر بونجوغو بدشانسی را دور میکند. حتی ترکهایی که خیلی مدرناند و به خاصیت دفع چشمزخم آن باور ندارند، معمولاً یکی از آنها را در خانهشان آویزان میکنند.
اگر روزی کمتر از سه فنجان چای بخورید، کمکم احساس میکنید حالتان کمی عجیب است. چای در همه بخشهای جامعه ترکیه حضور دارد: بعد از شام، هنگام خرید، در محل کار یا خانه؛ چای نوشیدنیای است که آدمها را دور هم جمع میکند.

نوشیدن مایعات داغ برای خنکماندن که عقلانی است، نه؟
صبرکردن تا چراغ عوض شود، کار گردشگرهاست. رانندههای ترک دیوانهوار رانندگی میکنند، اما بالاخره باید از خیابان رد شوید.

ایستادن ته صف هم کار گردشگرهاست. جلو رفتن در صف فوتوفن خودش را دارد: بااعتمادبهنفس به نظر برسید، هرگز عذرخواهی نکنید و هیچوقت توضیح ندهید.

اذان، ندای اسلامی برای نماز است که مؤذن در وقتهای معین روز آن را میخواند. صدای زیبا و رازآلود آن اغلب تازهواردها را سر جایشان میخکوب میکند، اما خیلی زود متوجه میشوید که درست مثل بوق ماشینها، به صدای پسزمینه تبدیل میشود.
مردها، زنها، پیرها، جوانها، حتی متصدی بانک.

سوپ برای صبحانه، ماست کنار تقریباً همهچیز و البته پنیر و زیتون برای صبحانه. وقتی به سبک ترکی غذا خوردن عادت کنید، دیگر به روش قبل برنمیگردید.

اگر هم سبیل ندارید، به گذاشتن آن فکر میکنید. سبیلهای ترکی تماشاییاند. باور کنید یا نه، مردها از سراسر خاورمیانه برای کاشت موهای صورت به ترکیه سفر میکنند تا بیشتر شبیه ستارههای سبیلوِ سریالهای ترکی شوند.

...و آنها هم شروع کردهاند به گفتن «çocuğum» به شما. این نشانهای از احترام و محبت است.

سیرکنندهترین وعدهی ۲ Lira که میشود تصور کرد؛ islak از یک تکه گوشت (معمولاً گوشت گاو) در نان سفید و نرمی درست میشود که حسابی با سس گوجهفرنگی و سیر پوشانده شده است.
همینطور روی موتورسوارانی که کلاه ایمنی ندارند یا رانندگانی که بچهها را روی پایشان نشاندهاند.

و کلی عبارت عجیبوغریب دیگر هم یاد گرفتهاید. زبان ترکی بهطرز شگفتانگیزی پر از عبارتهای گویاست؛ پیشنهاد میکنیم چند اصطلاح یاد بگیرید تا دوستان تازهترکتان را سرگرم کنید.

قتل، معما و دسیسه؛ چه چیزی برای دوستنداشتن وجود دارد؟ تلویزیون ترکیه دارد دنیا را تسخیر میکند و جای تعجب هم ندارد: با فیلمبرداری زیبا و داستانهای دیوانهواری که Breaking Bad را کسلکننده جلوه میدهند، درامهای تاریخی نفسگیر ترکیه واقعاً عالیاند.