By:
Nezir Can
پاتارا با امتداد یازدهمایلی در امتداد ساحل، طولانیترین ساحل ترکیه را دارد. ویرانههای چشمگیر لیکیا و بازدید سالانه لاکپشتهای سرخلاکپشتِ در معرض انقراض، باعث شدهاند این پهنه وسیع شنی تحت حفاظت باشد و ساحل و محیط اطرافش حالوهوای بکر و دستنخورده خود را حفظ کنند.
در انتهای جنوبشرقی ساحل میتوانید چشمانداز کوههای آهکی دوردست را تماشا کنید؛ کوههایی که تا دشتی حاصلخیز امتداد مییابند. کشاورزان نسلهاست در این دشت گوجهفرنگی، فلفل و بادمجان میکارند. میان این زمینهای کشاورزی و تپههای شنی بادخیز پاتارا که حاشیهشان را درختان کاج پوشاندهاند، رشتهای از تالابها قرار دارد که زیستبوم جانورانی مانند قورباغهها، پرندگان آبچر و لاکپشتهاست.

در سمت راستتان، رشتهکوهی به دل دریا پیش میرود و انتهای شنزارهای پاتارا را نشان میدهد. اگر به دریا خیره شوید، جزیره یونانی رودس را در فاصله پنجاهمایلی خواهید دید. شاید متوجه شوید که در این اطراف نشانی از حضور انسان نیست؛ البته بهجز کافه کوچک.
اگر میخواهید در نزدیکی اینجا اقامت کنید، میتوانید به گِلمیش بروید؛ محلهای دنج که حدود یک مایل از ساحل فاصله دارد. گلمیش با چند رستوران، مغازه و بار که در دو خیابان پراکندهاند، جای آرامی است؛ اما گشتوگذار در آن و صرف غذا در یکی از غذاخوریهای محلی ارزانقیمت اما باکیفیتش، که بیشتر مواد غذاییشان محلی است، ارزشش را دارد.

پاتارا بهلطف بندرگاه طبیعیاش، بندر اصلی لیکیا و یکی از ثروتمندترین شهرهای جهان باستان بود. این شهر که «شهر برگزیده» یا «کلانشهر قوم لیکیا» نامیده میشد، پس از تسلیمشدن در برابر نیروهای اسکندر مقدونی به پایگاهی مهم برای نیروی دریایی تبدیل شد و درآمدی حیاتی برای پادشاهی مقدونیه فراهم کرد. این شهر در دورههای مختلف به دست تمدنهای گوناگون، از جمله رومیان و بیزانسیها، افتاد.
تا اواسط قرن هفتم، غارت و دزدی دریایی به افول امپراتوری لیکیا انجامید. پاتارا مدتی دوام آورد، اما سرانجام به بندری کوچک و محصور در دیوارها تبدیل شد. تا قرن پانزدهم، پاتارا به حال خود رها شده بود.

ویرانههای پاتارا از دیدنیترین آثار باستانی ترکیهاند و حالوهوایی منحصربهفرد دارند. با اینکه جاهای زیادی برای گشتوگذار وجود دارد، بخش بزرگی از شهر هنوز زیر شنهای روان مدفون است؛ از جمله معبد آپولون که روایتهای بسیاری دربارهاش نقل میشود. کاوشها همچنان ادامه دارند و باستانشناسان با حوصله لایههای سالها شن انباشتهشده را کنار میزنند تا یادگارهای گذشته را از دل خاک بیرون بیاورند.
بااینحال، هنوز دیدنیهای زیادی باقی مانده است. بهسمت ساحل بروید، کمی شرق رود زانتوس، و در جستوجوی این آثار باشید:
هزینه ورود به ویرانهها کمتر از £۲ است؛ بنابراین گشتوگذار در این مکان باصفا کاملاً میارزد. پیشنهاد میکنیم اواخر بعدازظهر به اینجا بروید؛ زمانی که سنگهای باستانی در نوری طلایی میدرخشند و سایههای بلند، به ویرانهها حالوهوایی رازآلود میبخشند.

نکته: نیکلاس اهل میرا در سال ۲۸۰ میلادی در پاتارا به دنیا آمد. او در دوران امپراتوری دیوکلتیان تبعید و زندانی شد. پس از آزادیاش، روایتهایی درباره معجزههای او در نجات کودکان و تهیدستان در سراسر جهان پیچید. یاد و نام سنت نیکلاس امروز در شخصیت بابانوئل زنده است.

وقتی از ویرانهها دیدن کردید و از ساحل خسته شدید، فعالیتهای محلی زیادی برای سرگرمشدن در انتظارتان است.
پرندهنگری: پرندهنگرهای تیزبین میتوانند در این منطقه حفاظتشده، پرستوهای زنبورخوار، دمسرخهای سیاه، چکاوکهای کاکلی، آبچلیکها، چکهای گوشسیاه، زردپرههای سرسیاه، سسکها و سارگپههای معمولی و گونههای بسیار دیگری را مشاهده کنند.
قایقرانی و رفتینگ: برای تجربهای پرهیجان یا گشتی آرامتر در آبراهههای محلی، به رودخانه دالامان در نزدیکی این منطقه بروید.
اسبسواری: با اسب از دامنه تپهها بالا بروید و در امتداد بستر رودخانهها پیش برانید، یا در ساحل پاتارا بتازید.
پیادهروی: مسیر لیکیا به طول سیصد مایل از آنتالیا تا فتحیه امتداد دارد. لازم نیست تمام مسیر را طی کنید؛ این راه از پاتارا میگذرد و میتوانید بخشی از این مسیر مشهور را تجربه کنید.

تلوس: دژ تپهای لیکیایی تلوس در فصل بهار جلوهای تماشایی دارد؛ کوههای پوشیده از برف پسزمینهای چشمگیر برای بقایای لیکیایی و رومی آن فراهم میکنند. از بقایای کلیسای بزرگ با موزاییکهای زیبایش دیدن کنید.
دره ساکلیکنت: رودخانهای خروشان در ارتفاعات کوهستان، در دل صخرهها درهای باریک پدید آورده که عمق آن به سیصد متر و طولش به هجده کیلومتر میرسد. بازدیدکنندگان میتوانند در این دره گشتوگذار کنند؛ پناهگاهی خنک حتی در داغترین روز تابستان.
تورهای جیپ: جیپها بازدیدکنندگان را به ارتفاعات میبرند تا از روستاهای زیبای کوهستانی دیدن کنند و از مناظر خیرهکننده لذت ببرند. بیشتر این گشتها تمام روز طول میکشند و ناهار هم شاملشان میشود.
زانتوس: زانتوس که زمانی پایتخت لیکیا بود، دستکم به دههزار سال پیش بازمیگردد. این مجموعه ویرانههای چشمگیر و بسیار جالب برای علاقهمندان به تاریخ، بر دامنه تپهای مشرف به دره زانتوس قرار گرفته است.

کالکان: روستای زیبای کالکان بر دامنه تپه تنها بیست دقیقه با ساحل پاتارا فاصله دارد. در اینجا رستورانهای عالی، بندری باستانی و زیبا و ویلاهای سفیدکاریشده و آراسته به گلهای کاغذی را میبینید که در امتداد ساحل پراکندهاند.
اسلامار: اسلامار ده دقیقه با کالکان فاصله دارد و در کوههای خوشمنظره توروس، پناهگاهی کوهستانی است. این روستا تنها چند خانه، یک مسجد، یک چایخانه و یک آسیاب آرد دارد؛ آرد در این آسیاب هنوز به شیوه قدیمی و با نیروی آب آسیاب میشود. بازدید از این نقطه آرامشبخش ارزشش را دارد.
کاش: شبهجزیره زمردفام کاش که کمی بیش از یک ساعت فاصله دارد، مکانی رویایی در کرانه منطقه مدیترانه است. کاش که در میان هیپیها، هنرمندان و دوستداران آرامش محبوبیت دارد، مقصدی ارزشمند برای بازدید یا اقامتی طولانیتر است.

گومبه و دریاچه سبز: دریاچه تماشایی سبز در ارتفاعی حدود ۶۵۰۰ فوت از سطح دریا قرار دارد و به آبهای شفابخشش شهرت دارد؛ آب این دریاچه با ذوبشدن برفها تأمین میشود. روستای گومبه، شهری عشایری با مردمانی خونگرم و مهماننواز، در نزدیکی دریاچه قرار دارد و ساکنانش صنایعدستی خود را به بازدیدکنندگان میفروشند.
اتوبوسها بهطور منظم بین فتحیه و آنتالیا رفتوآمد میکنند. حتماً از راننده بپرسید که در پاتارا توقف میکند یا نه؛ بعضی اتوبوسها سرویس سریع هستند.
از ایستگاه اتوبوس میتوانید با دولموش محلی به شهر بروید یا پیادهروی کنید.