درحالیکه شهرت غذاهای ترکی در سراسر جهان روزبهروز بیشتر میشود، برخی مناطق ترکیه همواره بهخاطر خوراکهای محلیشان در سراسر کشور معروف بودهاند. طبیعتاً ازآنجاکه ترکیه سیوهفتمین کشور بزرگ جهان است، غذاهای محلی متنوعی در آن پیدا میشود؛ اما گردشگران خارجی معمولاً نخست طعم غذاهای اژه و سواحل مدیترانه را میچشند، چراکه این مناطق مقصدهای محبوب گردشگری هستند.
این مناطق با رویی گشاده از غذاهای بینالمللی استقبال کردهاند تا بازدیدکنندگان خارجی در هر فرصتی از خوراکیهای متنوع لذت ببرند. بااینحال، مردم محلی همچنان به ریشههای خود در روستاهای کوچک ماهیگیری وفادارند و با دقت از مواد اولیه فراوانی که دریا در اختیارشان میگذارد بهره میبرند.
رستورانهای ماهی از شمال اژه، نزدیک گالیپولی، تا دورترین بخش شرقی مدیترانه در آلانیا کسبوکار پررونقی دارند. شامخوردن در تابستان معمولاً طولانی است، چون باعجله غذاخوردن از نظر اجتماعی بیادبانه و پذیرفتنینیست. این فرصتی است برای صرف غذا در کنار دوستان و گپوگفتی دلنشین، درحالیکه از ماهی و غذاهای دریایی صید همان روز لذت میبرید؛ غذاهایی که گاهی مستقیماً از دریا به گریل و سپس سر میز میرسند.

لوورک که یکی از محبوبترین انتخابهاست، همان ماهی سیباس سادهای است که بهتر است با کمی روغن زیتون گریل شود. در بعضی رستورانها، سرآشپزها پیش از پخت در فر، روی ماهی را با لایهای از نمک میپوشانند. سپس پیشخدمت آن را با نمایشی چشمگیر سر میز میآورد، رویش بوربن میریزد و پیش از سرو، آتش میزند. پرورش لوورک بهدلیل محبوبیتش حالا صنعتی سودآور شده است، اما طبیعتاً لوورک دریایی همیشه خوشطعمتر خواهد بود.
چیپورا همان ماهی دورادوی سرطلایی است که آن هم اغلب در مزارع پرورش ماهی پرورش داده میشود؛ بهویژه در اژه که محبوبیت زیادی دارد. این ماهی را معمولاً بهوفور در بخش ماهی سوپرمارکتها میبینید. چیپورا را هم مانند لوورک میپزند و با سالاد و سیبزمینی یا سیبزمینی سرخکرده سرو میکنند. خارجیهایی که برای نخستینبار در رستورانهای معمولی ترکی غذا میخورند، باید بدانند که ماهی معمولاً با سر و دم سرو میشود؛ بنابراین اگر میخواهید پیشخدمت استخوانهای ماهی را برایتان جدا کند، از قبل به او بگویید.
ساردالیا همان ساردین سادهای است که با هامسی، معروف به آنچوی، خویشاوندی نزدیکی دارد. اندازه کوچک این ماهیها باعث میشود سهمهای فراوانی از آنها سرو شود؛ یا داخل نان ساندویچی، یا در کنار سالاد و سیبزمینی سرخکرده. این غذای ساده را با پوشاندن ماهیها در آرد ذرت و سرخکردنشان در دمای بالا آماده میکنند. نتیجه، غذایی خوشطعم و جایگزینی عالی برای مسافرانی است که با بودجه محدود سفر میکنند.
کالاماری پیشغذایی محبوب است و هر ترکی که به غذاهای دریایی علاقه زیادی داشته باشد، فوراً تفاوت میان نمونههای یخزده سوپرمارکتی و صید تازه روز را تشخیص میدهد؛ تا آنجا که بعضی رستورانها تنها بهخاطر شیوه پخت ماهی مرکب و تازگی آن، در منطقه شهرت پیدا کردهاند. برشهای نازک ماهی مرکب را در مایهای سبک و فراوان میغلتانند و سرخ میکنند؛ سپس آن را با سبزی برگسبزی مانند روکولا و سسی شبیه سس تارتار، تهیهشده از ماست، سیر و لیمو، سرو میکنند. در ساحل اژه، شهر تفریحی و جهانوطنی کوش آداسی بهخاطر کالاماریهایی که در رستورانهای ساحلی سرو میشوند، شهرت محلی پیدا کرده است.

ترکیه علاوه بر تنوع گسترده غذاهای دریایی، بهلطف زمینهای حاصلخیز سواحل اژه و مدیترانه، غذاهای متنوعی با سبزیجات نیز تهیه میکند. بیشتر این خوراکیها پیش از غذای اصلیِ ماهی، بهعنوان پیشغذا سرو میشوند و مزه نام دارند. در سنت ترکیه، مزهها را در وسط میز میچینند تا مهمانان هنگام نوشیدن راکی، نوشیدنی الکلی محبوب این کشور، بهآرامی از آنها میل کنند. از انتخابهای محبوب میتوان به این موارد اشاره کرد...
- سالاد بادمجان کبابی (پاتلیجان سالاتا)
- دلمه (برگ مو پرشده)
- پوره باقلا (حمص)
- آجلی اِزمه (خمیر فلفل تند)
- هایداری (ماست و سبزیهای معطر)
- اِنگینار (کنگر فرنگی)
در رستورانهای معمولی ترکیه، مزهها را در یخچال به نمایش میگذارند یا پیشخدمت سینیای از آنها را برای انتخاب به مشتریان نشان میدهد؛ اما در رستورانهای بینالمللی، مزهها در منوی پیشغذا فهرست شدهاند.

درختان زیتون، بهلطف روشهای سنتی کشاورزی که قرنها دوام آوردهاند، در دشتهای اژه پراکندهاند. فصل محبوب برداشت زیتون ماه اکتبر است و در برخی مناطق مانند دیدیم، جشنواره سالانه روغن زیتون به افتخار این میوه ساده برگزار میشود که بخش مهمی از غذاهای ترکیه است. زیتون محلی را بهعنوان مزه یا همراه صبحانه سرو میکنند و بازارهای محلی انواع مختلف آن را میفروشند. در بعضی مناطق، از جمله میلاس در منطقه بدروم، روش خاصی برای خواباندن زیتون در آبنمک رواج دارد که زیتونی نرم و متناسب با ذائقه خارجیها به دست میدهد.
منطقه سوکه در نزدیکی آلتینکوم میزبان فروشندگان بسیاری است که غذای محلی کوپ شیش را عرضه میکنند. این غذا که نامش به «کباب ضایعات» ترجمه میشود، از تکههای نامرغوب گوشت بره تشکیل شده که همراه فلفل، پیاز و گوجهفرنگی روی سیخ و بر فراز آتش مستقیم کباب میشوند. با وجود نام عجیبش، تکههای کوچک چربی که کمی برشته شده و روی گوشت دیده میشوند، در کنار نان دوروم تخت و محبوب، طعم دلچسبی دارند.
در امتداد سواحل مدیترانه، انار (نار) را معمولاً در منطقهٔ فتحیه پیدا میکنید و این میوهٔ عجیب اما خوشمزه را فروشندگان خیابانی اغلب بهصورت آبمیوهای خنک و گوارا عرضه میکنند. کمی جلوتر در امتداد ساحل، منطقهٔ آنتالیا به پرتقالهایش (پورتاکال) معروف است؛ میوهای که پرتغالیها در سالهای ۱۵۰۰ میلادی به این منطقه آوردند. این میوهٔ شیرین و آبدار را اغلب بهصورت آبمیوه سرو میکنند یا مردم محلی آن را نگه میدارند تا از آن مربا یا مارمالاد درست کنند.
خوراکیهای محلی سواحل اژه و مدیترانه ترکیه شاید بهخوبی نشان دهند که چرا این کشور مقصد محبوب مهاجران و گردشگران خارجی است. تنوع غذاهای بینالمللی در کنار چشیدن غذاهای ویژهای از ماهی، گوشت، سبزیجات و میوه، رژیمی متعادل و کامل فراهم میکند که بیشک پزشکان نیز آن را تأیید میکنند!
