By:
Nezir Can
برای مسحورشدن از ترابزون در ترکیه آماده شوید. ترابزون بهعنوان یکی از شهرهای اصلی منطقه کارادنیز، از هر نظر شهری برجسته است؛ از جنبههای فرهنگی و تاریخی گرفته تا زیباییهای بصری. این شهر بهدلیل موقعیت مهمی که در گذشته در مسیر جاده ابریشم، میان اروپا و آسیا، داشت، بارها میزبان ونیزیها، جنواییها، یونانیها، عثمانیها و روسها بود.
امروزه مرکز شهر ترابزون بهلطف تجارت اقتصادی و بازرگانی که از بندر آن جریان دارد، مقصدی مهم و پرجنبوجوش در ترکیه است. جایگاه ممتاز این شهر بهعنوان زادگاه تیم فوتبال مطرح ترابزوناسپور و همچنین زادگاه ساحلیِ دریای سیاهِ سلطان سلیمان قانونی عثمانی نیز درخور توجه است.
ترابزون همچنین جاذبههای محبوب فراوان، شگفتیهای طبیعی و چشماندازهای عکاسی متعددی دارد که در کنار میراث تاریخی جذاب و سرسبزی بیپایان، باعث شدهاند این شهر در ترکیه لقب «تمیزترین شهر» را به دست آورد و اکنون گردشگرانی را که بهدنبال اقامتی سالم و آرامشبخش هستند، جذب کند.
همچنین طی پنج سال گذشته، شمار بیشتری از اتباع کشورهای خاورمیانه برای سرمایهگذاری در املاک به این شهر روی آوردهاند. پس بیایید نگاهی به مرکز شهر، مناطق اطراف و جایگاه برجسته آن در منطقه دریای سیاه ترکیه بیندازیم.

نام نخست این شهر ترپزوس بود و در سده هشتم پیش از میلاد، مهاجران یونانی پونتی آن را بنا کردند. موقعیت ترابزون در شمالشرق، در ساحل دریای سیاه ترکیه، آن را به مرکزی مهم برای تجارت میان آناتولی و قفقاز تبدیل کرد. اما ترابزون در دوران امپراتوری بیزانس به اوج شکوفایی خود رسید.
سپس در سال ۱۲۰۴، این شهر به پایتخت امپراتوری ترابیزوند تبدیل شد؛ حکومتی جداشده از امپراتوری بیزانس. ترابیزوند در هنر، فرهنگ و بازرگانی شکوفا شد، زیرا موقعیت آن در کنار دریای سیاه، ارتباط شرق و غرب را در مسیر باستانی جاده ابریشم حیاتی میکرد. این مسیر تجاری به رونق اقتصادی ترابزون انجامید و کالاهایی از دوردستهایی چون چین از بازارهای آن میگذشتند.
در سده پانزدهم، ترابزون زیر سلطه عثمانیها درآمد. در این دوره، شهر همچنان بندری کلیدی برای تجارت و محل تلاقی فرهنگها بود. سلطان محمد دوم عثمانی، که به محمد فاتح نیز شهرت داشت، در ترابزون ترکیه به دنیا آمد. او در ۳۰ مارس ۱۴۳۲ در قلعه ترابزون متولد شد؛ این شهر در آن زمان بخشی از امپراتوری روم شرقی (امپراتوری بیزانس) بود.
سلطان محمد دوم بهدلیل فتح قسطنطنیه (استانبول امروزی) به دست عثمانیها در سال ۱۴۵۳ شهرت دارد؛ رویدادی که به پایان حکومت بیزانس و آغاز سلطه عثمانی انجامید. زادگاه او در ترابزون یادآور دوران آغازین زندگیاش، پیش از آن است که به فرمانروایی نامدار در امپراتوری عثمانی تبدیل شود.
اشغال ترابزون به دست روسیه پس از جنگ جهانی اول، در تاریخ ترکیه اهمیت دارد. در جریان جنگ جهانی اول، امپراتوری عثمانی در جبهههای مختلف، از جمله جبهه شرقی، با نیروهای متفقین روبهرو شد. ترابزون که در موقعیتی راهبردی در ساحل دریای سیاه قرار داشت، هدف توجه قدرتهای مختلفی بود که در پی تثبیت جایگاه خود بودند.
امپراتوری روسیه در سال ۱۹۱۶ حملهای را آغاز کرد که به تصرف ترابزون در آوریل همان سال انجامید. در این دوره، شهر ترابزون شاهد تغییرات اداری چشمگیری بود و مقامهای روسی بر جنبههای مختلف زندگی روزمره نظارت داشتند.
انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷ و آشفتگیهای پس از آن، حضور روسها در ترابزون را بهشدت تحتتأثیر قرار داد. نیروهای روسیه سرانجام در سال ۱۹۱۸ از شهر ترابزون عقبنشینی کردند؛ بخشی از این تصمیم بهدلیل وخامت اوضاع داخلی و تغییر ائتلافها در جریان جنگ جهانی اول بود. اشغال روسیه، با وجود کوتاهبودنش، اثری ماندگار بر ترابزون گذاشت.
در محله قدیمی، خانهها و بناهایی با معماری روسی دیده میشود. همچنین زمانی که اتحاد جماهیر شوروی هنوز پابرجا بود، روسها برای آنچه «گردشگری چمدانی» نامیده میشد، از مرز میگذشتند و به ترابزون میآمدند. آنها در سفرهای یکروزه به این شهر سرازیر میشدند تا کالاهایی مانند شکلات و چرم بخرند که بسیار ارزانتر بودند.
ترابزون جاذبههای زیادی دارد که میتوان طی یک هفته تعطیلات از آنها دیدن کرد یا اگر در آنجا ملکی دارید، بارها به آنها سر زد. مشهورترین آنها صومعه شگفتانگیز سوملا است. این صومعه دیدنی و پیشینِ ارتدوکس یونانی، در ارتفاعی حدود ۴٬۰۰۰ فوت بالاتر از دره آلتیندره و در رشتهکوه پونتیاک قرار دارد و بهدلیل چشماندازهای تماشایی و اهمیت فرهنگیاش به مقصدی مهم برای گردشگران تبدیل شده است. بنا بر افسانهها، دو راهب پس از یافتن شمایل مریم سیاه ــ تندیسی متأخر از مریم مقدس که گفته میشود اثر لوقای رسول بوده است ــ صومعه سوملا را بنیان گذاشتند.
این صومعه برای نسلهای پیاپی از راهبان، مکانی برای عبادت، تأمل و دانشاندوزی بود. حتی در دوران سلطه عثمانی نیز به راهبان اجازه داده شد به موعظههای خود ادامه دهند. صومعه سوملا در سال ۱۹۲۳، در پی تبادل جمعیت میان یونان و ترکیه، متروکه شد و گفته میشود شمایل مریم سیاه را مخفیانه از آنجا بردند. بااینحال، صومعه بازسازی شده و این روزها برترین جاذبه گردشگری ترابزون است.
در صومعه سوملا، محل زندگی راهبان و کلیسایی با نقاشیهای دیواری چشمگیر از مضامین کتاب مقدس وجود دارد. سبک معماری صومعه بهزیبایی با محیط طبیعی پیرامونش هماهنگ شده است. ساختمانهایی که در دل صخرهها تراشیده شدهاند، نقاشیهای دیواری ظریف، نمازخانهها و کلیسای اصلی باشکوهی را در خود جای دادهاند. با وجود قرنها قرارگرفتن در معرض عوامل طبیعی، این آثار هنری ظریف هنوز بخش زیادی از درخشش اولیه خود را حفظ کردهاند. یکی از جنبههای شگفتانگیز سوملا، موقعیت آن است. این صومعه که در دل صخرههای پارک ملی آلتیندره جای گرفته، چشماندازهای نفسگیری از جنگلها و رودخانه آلتیندره در پاییندست ارائه میدهد.

خانه آتاتورک در ترابزون که در قرن ۱۹ام ساخته شده و با نام آتاتورک کوشکو (عمارت آتاتورک) نیز شناخته میشود، در تاریخ معاصر ترکیه جایگاه مهمی دارد. این خانه که در ابتدا برای یک بازرگان ثروتمند محلی ساخته شد، در سفرهای مصطفی کمال آتاتورک به ترابزون به اقامتگاه محبوب او تبدیل شد. این سفرها از اهمیت تاریخی بسیاری برخوردار بودند، زیرا پایبندی او به ترویج نوسازی و اصلاحات در مناطق مختلف ترکیه را نشان میدادند.
برای گرامیداشت پیوند مصطفی کمال با این خانه، آن را به موزه تبدیل کردند و با دقت از آن نگهداری شد. اتاقها بهگونهای چیده شدهاند که حالوهوای سفرهای آتاتورک را بازآفرینی کنند و وسایل شخصی، مبلمان و یادگارهایی از آن دوران را در خود جای دهند.
سبک معماری بنا یادآور عمارتهای چوبی دوران عثمانی است و هنر ظریف ساختوساز را به نمایش میگذارد. باغهای اطراف نیز عمارت را به مکانی آرامشبخش برای گشتوگذار تبدیل کردهاند. خانه آتاتورک در ترابزون، احترام و ستایش عمیق مردم ترکیه نسبت به مصطفی کمال آتاتورک را نشان میدهد؛ رهبری که دیدگاه و شیوه رهبریاش همچنان در شکلگیری کشور نقش دارد.
این کلیسای بیزانسی متعلق به قرن ۱۳ام، ابتدا به مسجد تبدیل شد، سپس موزه و بار دیگر مسجد شد. این بنا را با ایاصوفیه استانبول اشتباه نگیرید؛ بنای حاضر بسیار کوچکتر است، اما همچنان ارزش بازدید دارد.
این پارک کوچک نمونهای از زیباییهای طبیعی ترابزون است و چشماندازهای پانورامایی دارد. بوزتپه که در فاصله سه کیلومتری مرکز شهر قرار گرفته، چهار چشمه مقدس از جمله چشمه اژدها را در خود جای داده است؛ افسانهای میگوید آلکسیوس دوم ترابیزوند اژدهایی را در این مکان کشت.
این دریاچه بزرگ و دره جنگلی پیرامونش، جاذبهای طبیعی و محبوب برای گردشگران است که در فاصله ۱۰۰ کیلومتری مرکز شهر ترابزون قرار دارد. دریاچه در منطقه چایکارا واقع شده و بهخاطر زیبایی طبیعیاش، در میان جنگلهای کوهستانی فراگیر، شهرت دارد. چه سفری یکروزه داشته باشید و چه شب را آنجا بمانید، مجذوب این منطقه خواهید شد.
غذای محلی مشهور این منطقه هامسی، یا ماهی کولی، است. هامسی را همراه برنج یا نان میخورند و حتی باقلوا هم با آن درست میکنند. اگر اهل تجربه غذاهای متفاوت هستید، موهلاما را امتحان کنید؛ نوعی فوندو که با پنیر، کره و آرد ذرت تهیه میشود. همچنین بعید است بتوانید در برابر خوردن یک یا دو فندق (فندق) مقاومت کنید، چراکه ۹۹ درصد تولید ترکیه از منطقه ترابزون به دست میآید. در مرکز شهر رستورانهای زیادی وجود دارد و بد نیست منوی همه آنها را بررسی کنید. در غیر این صورت، هنگام گشتوگذار در اطراف، سری به رستورانهای کوهستانی کنار جاده بزنید و غذاهای اصیل ترابزون را بچشید.
قلعه ترابزون که با نامهای ترابزون کالهسی یا قلعه ترپزانتین نیز شناخته میشود، به دوره هلنیستی بازمیگردد. موقعیت آن بر دماغهای صخرهای مشرف به دریای سیاه، این قلعه را در طول تاریخ به دژی دفاعی ایدهآل تبدیل کرده بود. این بنا که ابتدا به دست بیزانسیها ساخته شد، نقشی محوری در حفاظت از مرکز شهر ترابزون در برابر مهاجمان مختلف داشت.
معماری قلعه، سبکهای گوناگونی را در بر میگیرد که از دورههای بیزانس، جنوایی و عثمانی تأثیر گرفتهاند. دیوارهای عظیم و برجهای مستقر در موقعیتهای راهبردی، اهمیت نظامی آن را نشان میدهند. در داخل قلعه میتوانید بقایای کلیساها، آبانبارها و محلهای زندگی را ببینید.
مرکز شهر ترابزون جاذبههای دیگری نیز دارد؛ از جمله خرید در اوزون سوکاک، گشتوگذار در بازار محلی واقع در کوچههای باریک اطراف میدان مرکزی شهر و بازدید از چهار مسجد محلی مانند مسجد فاتح و مسجد اسکندر پاشا. علاقهمندان فوتبال هم میتوانند از ورزشگاه باشکوه ترابزوناسپور آکیازی، خانه تیم فوتبال پیشتاز شهر، دیدن کنند.

ترابزون منطقهای ساحلی در کنار دریای سیاه است، بنابراین ساحل دارد؛ بااینحال بیشتر سواحل آن سنگلاخیاند. جغرافیای این منطقه تفاوت زیادی با مناطق مدیترانهای و اژه ترکیه دارد. بیشتر گردشگران بهجای تفریحات ساحلی، برای اهمیت فرهنگی و تاریخی این منطقه به آن سفر میکنند.
مرکز شهر ریزه درست در همسایگی ترابزون قرار دارد و اگر وقت دارید، ارزش دارد با اتوبوس یا از مسیر کوتاه رانندگی به آنجا بروید و از جاذبههای این شهر باشکوه نیز دیدن کنید. ریزه به چشماندازهای نفسگیرش شهرت دارد؛ شهری که میان کوههای پرشیب و پوشیده از جنگل و دریای سیاه جای گرفته است. ریزاقلیم ویژه این منطقه، با بارندگی فراوان، دامنههای زمردین آن را پدید میآورد.
ریزه همچنین «پایتخت چای» ترکیه است. دامنههای آن با مزارع پلکانی چای پوشیده شدهاند؛ جایی که چای مشهور ریزه کشت میشود. میتوانید در این مزارع سرسبز گشتوگذار کنید، فرایند چیدن چای را از نزدیک ببینید و چای تازهدم بنوشید. این استان محل زندگی جمعیتهای گوناگونی، از جمله لازها و همشینهاست که هرکدام در شکلگیری فرهنگ ریزه سهم دارند.
قلعه ریزه بر شهر مشرف است و بهعنوان یادگاری تاریخی پابرجا مانده است. هرچند اکنون ویرانه است، چشماندازی پانورامایی دارد و برای بازدیدکنندگانی که به تاریخ و زیبایی علاقهمندند، محبوب است. دوستداران طبیعت، فلات آیدر را مکانی منحصربهفرد خواهند یافت. این فلات که میان جنگلهای سرسبز قرار گرفته، مسیرهای پیادهروی، چشمههای آب گرم و فرصتی برای آرامش در آغوش طبیعت دارد.
منطقه دریای سیاه ترکیه که در زبان ترکی کارادنیز نامیده میشود، به غنای فرهنگی و جذابیت منحصربهفردش شهرت دارد. رشتهکوه پونتیک نیز در این منطقه قرار دارد؛ کوههایی که در امتداد ساحل کشیده شدهاند و پسزمینههایی تماشایی برای چشماندازها پدید میآورند. این کوهستانها فرصتهایی برای پیادهروی و کوهپیمایی و در برخی مناطق امکان ورزشهای زمستانی فراهم میکنند.
ماهیگیری در مناطق ساحلی دریای سیاه اهمیتی حیاتی دارد. دریای سیاه به تنوع گونههای ماهی شهرت دارد و غذاهای دریایی نقش مهمی در آشپزی محلی ایفا میکنند. منطقه دریای سیاه ترکیه، زیبایی طبیعی، تنوع فرهنگی و پیشینه تاریخی غنی را در کنار هم دارد. چه در چشماندازهای تماشایی آن گشتوگذار کنید، چه از غذاهای خوشطعمش لذت ببرید و چه با سنتهای پرجنبوجوش آن آشنا شوید، این منطقه برای هر مسافری چیزی برای عرضه دارد. بیشتر بدانید.
اگر قصد خرید ملک در خارج از کشور را دارید و فکر میکنید ترکیه میتواند مقصدی ایدهآل باشد، همین امروز با ما تماس بگیرید و با یکی از مشاوران گفتوگو کنید. ما آمادهایم به پرسشهایتان پاسخ دهیم و خانههای گوناگون را در مناطق مختلف به شما معرفی کنیم. همچنین میتوانید مجموعه خانههای ما برای فروش را اینجا ببینید و برای کسب اطلاعات بیشتر از راههای تماس استفاده کنید. شاید بد نباشد مقاله وبلاگ ما را هم درباره نه شهر برجسته دیگر در ترکیه بخوانید.
