در آستانه انتخابات سرنوشتساز ترکیه در ۱۴ مه ۲۰۲۳، سرمایهگذاران املاک تحولات سیاسی و تأثیر احتمالی آن بر بازار ملک را با دقت دنبال میکنند. این رأیگیری مهم که میتواند نقطه عطفی در تاریخ کشور باشد، رقابتی متنوع میان نامزدهایی با سیاستهای متفاوت را رقم میزند؛ سیاستهایی که هر یک ممکن است مسیر اقتصادی آینده کشور را تغییر دهند. در این مقاله، به بررسی چهرههای اصلی انتخابات میپردازیم و پیشینه و برنامههای سیاسی آنها را بهطور جامع مرور میکنیم. همچنین برای درک بهتر فضای رقابت انتخاباتی کنونی، تاریخ سیاسی غنی ترکیه را بررسی میکنیم و پیامدهای احتمالی هر نتیجه را میسنجیم. در پایان این تحلیل، سرمایهگذاران املاک دید بهتری برای فعالیت در بازار در حال تحول ترکیه خواهند داشت و میتوانند بر پایه نتایج انتخابات، تصمیمهای آگاهانهتری بگیرند.

در ۱۴ مه دو انتخابات برگزار میشود؛ رأیدهندگان رئیسجمهور جدید و همچنین ۶۰۰ نماینده پارلمان را انتخاب خواهند کرد. در انتخابات ریاستجمهوری، اگر هیچ نامزدی دستکم ۵۰٪ آرا را به دست نیاورد، دور دوم در ۲۸ مه میان دو نامزد پیشتاز برگزار خواهد شد. حدود ۶۱ میلیون رأیدهنده در روز انتخابات پای صندوقهای رأی میروند و برآورد میشود ۳ میلیون رأیدهنده خارج از کشور نیز بین ۲۷ آوریل تا ۹ مه، زودتر رأی خود را به صندوق بیندازند.
انتظار میرود نتایج اولیه در روز انتخابات مشخص شود. ممنوعیتهای انتخاباتی در نیمهشب پایان مییابد و شبکههای پخش، اعلام نتایج غیررسمی را آغاز میکنند.
طبق روال معمول، نامزد پیروز انتخابات ریاستجمهوری در ساعات اولیه صبح، زمانی که شمارش بیشتر آرا به پایان رسیده باشد، پیروزی خود را اعلام میکند. رئیسجمهور منتخب نیز با سخنرانی پیروزی با مردم صحبت خواهد کرد. بااینحال، شورای عالی انتخابات ممکن است چند روز یا حتی یک هفته برای اعلام نتایج قطعی زمان نیاز داشته باشد.
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور وقت، در سال ۱۹۵۴ در بیاوغلو، استانبول به دنیا آمد. او در سال ۱۹۸۱ تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشکده علوم بازرگانی دانشگاه مرمره به پایان رساند. اردوغان که در سال ۱۹۷۶ به ریاست شاخه جوانان استانبول حزب رستگاری ملی (Milli Selamet Partisi) انتخاب شد، تا سال ۱۹۸۰ در این سمت فعالیت کرد.
با تأسیس حزب رفاه (Refah Partisi) در سال ۱۹۸۳، او در سال ۱۹۸۴ رئیس این حزب در منطقه بیاوغلو شد. اردوغان که در سال ۱۹۸۵ به ریاست استانی حزب رفاه انتخاب شد، به عضویت مدیریت مرکزی حزب درآمد. او در سال ۱۹۹۴ بهعنوان شهردار کلانشهر استانبول انتخاب شد و تا سال ۱۹۹۸ در این سمت فعالیت کرد. در دوران مسئولیت او، مشکلات آبرسانی، حملونقل و زیرساختهای شهر تا حد زیادی برطرف شد و اردوغان همچنین بخش عمدهای از بدهی ۲ میلیارد دلاری شهرداری را پرداخت کرد. این اقدامات به توسعه استانبول و سرمایهگذاری ۴ میلیارد دلاری طی یک دوره ۴ ساله کمک کرد.
اردوغان در سال ۲۰۰۱ حزب عدالت و توسعه (AK Party) را تأسیس کرد و نخستینبار در سال ۲۰۰۲ با کسب ۳۴ درصد آرا به قدرت رسید. حزب عدالت و توسعه که بین سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۳ در دهها انتخابات با آرای بالا پیروز شده، همچنان در قدرت است. طیب اردوغان از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۴ نخستوزیر بود و از سال ۲۰۱۴ تاکنون ریاستجمهوری را بر عهده دارد.
کمال قلیچداراوغلو در سال ۱۹۴۸ در ناظمیه، تونجلی به دنیا آمد. او از خانوادهای علوی و فرزند یک کارمند دولت بود. در سال ۱۹۷۱ از دانشکده اقتصاد و علوم اداری دانشگاه غازی فارغالتحصیل شد و سپس بهعنوان کارشناس دستیار در وزارت دارایی مشغول به کار شد. پس از یک سال دوره تخصصی در فرانسه، کمال در نهادهای مختلف بهعنوان مدیر فعالیت کرد.
قلیچداراوغلو در سال ۱۹۹۱ به سازمان تأمین اجتماعی باغکور (BAG-KUR) منصوب شد و در مقاطع مختلف مسئولیت مدیرکلی آن را بر عهده داشت. پس از آن، بهعنوان معاون قائممقام وزارت کار فعالیت کرد و در سال ۱۹۹۹ بازنشسته شد.
او فعالیت سیاسی خود را در سال ۲۰۰۲ بهعنوان نماینده استانبول از حزب جمهوریخواه خلق (CHP) در مجلس ملی کبیر ترکیه آغاز کرد. در سال ۲۰۱۰ به ریاست حزب جمهوریخواه خلق انتخاب شد. هرچند در انتخابات محلی سال ۲۰۰۹ نامزد شهرداری کلانشهر استانبول بود، با اختلاف کمی شکست خورد.
سینان اوغان در سال ۱۹۶۷ در خانوادهای کشاورز در ایغدیر به دنیا آمد. او که از خانوادهای فقیر بود، در کشاورزی و بهعنوان چوپان کار میکرد. در سال ۱۹۸۹ از رشته مدیریت بازرگانی دانشگاه مرمره فارغالتحصیل شد و در سال ۱۹۹۲ مدرک کارشناسی ارشد خود را از همان دانشگاه گرفت. در سال ۲۰۰۹ دکترای خود را از دانشگاه دولتی روابط بینالملل مسکو دریافت کرد.
او در سال ۲۰۰۴ مرکز پژوهشی تورکسام (TURKSAM) را تأسیس کرد و تا امروز ریاست آن را بر عهده دارد. از سال ۲۰۰۶، مشاور سیاست خارجی دولت باغچلی، رئیس حزب حرکت ملی (MHP)، بوده است. او بهعنوان نماینده ایغدیر از حزب حرکت ملی وارد مجلس شد. در سال ۲۰۱۵ برای ریاست این حزب نامزد شد، اما موفق نشد. در سال ۲۰۲۲ بهعنوان نامزد ریاستجمهوری ائتلاف آتا معرفی شد.
محرم اینجه در سال ۱۹۶۳ در روستای المالیق در یالووا به دنیا آمد. پس از فارغالتحصیلی از رشته آموزش شیمی و فیزیک دانشگاه اولوداغ، در مدارس مختلف بهعنوان معلم و مدیر مشغول به کار شد.
محرم اینجه که در سال ۱۹۹۹ رئیس استانی حزب جمهوریخواه خلق در یالووا بود، در سال ۲۰۰۲ بهعنوان نماینده وارد مجلس شد (اینجه ۳۸ سال داشت). او که بهعنوان نایبرئیس گروه حزب جمهوریخواه خلق در مجلس فعالیت میکرد، دو بار برای ریاست حزب نامزد شد، اما موفق نشد. در سال ۲۰۱۸ نامزد ریاستجمهوری ترکیه از سوی حزب جمهوریخواه خلق شد و ۳۰ درصد آرا را به دست آورد. آرای اینجه ۸ درصد بیشتر از آرای حزبش بود.
- ممکن است سیاستهای مدیریت اقتصاد دستخوش تحول شود. احتمال افزایش محدود نرخ بهره وجود دارد.
- مناطق زلزلهزده بازسازی میشوند و خانهها ظرف یک سال تحویل داده خواهند شد. هدف این است که نخستین خانهها ظرف شش ماه تحویل شوند. خانهها با مهلت بازپرداخت دوساله و وام بدون بهره تحویل داده خواهند شد.
- ممکن است در بانک مرکزی و وزارت اقتصاد تغییراتی صورت بگیرد. اصلاحاتی که از لیر ترکیه حمایت کنند، به کاهش تورم نیز کمک خواهند کرد.
- احتمال کاهش محدود قیمت املاک و سپس تثبیت بازار وجود دارد. بااینحال، ممکن است قیمتها بهدلیل فعالیتهای ساختوساز در مناطق زلزلهزده با شتاب افزایش پیدا کنند.
- ثبات سیاسی باید ادامه پیدا کند.
- انتظار میرود چشمانداز «قرن ترکیه» و برنامه ۲۳بندی خود را ارائه کند.
- بهبود روابط با کشورهای عربی ممکن است سرمایهگذاریهای جدیدی را به ترکیه جذب کند.
- رویکرد رشد صادراتمحور، با کمک کاهش قیمت انرژی، میتواند نیاز به ارز خارجی را کاهش دهد.
- ممکن است آستانه انتخاباتی به ۳٪ کاهش یابد. این تصمیم احزاب زیادی را وارد پارلمان میکند.
- لغو انتقال بانک مرکزی به مرکز مالی استانبول.
- افزایش نرخ بهره با پایاندادن به سپردههای حفاظتشده ارزی، بهدلیل نوسان نرخ ارز و کاهش شدید تقاضای داخلی.
- کاهش تورم به ارقام تکرقمی طی دو سال و افزایش پنجبرابری درآمد سرانه ملی.
- آغاز روند خروج از سوریه و بازگرداندن پناهجویان.
- وعده مبارزه با فساد و تعهد به تقویت آزادی.
- ترکیه بار دیگر به کنوانسیون استانبول میپیوندد؛ کنوانسیونی که هدفش پیشگیری از خشونت مبتنی بر جنسیت، حمایت از قربانیان خشونت و مجازات عاملان آن است.
- طرحهای مربوط به کانال استانبول کنار گذاشته خواهند شد.
سازمانهای بینالمللی پس از انتخابات، چشمانداز مثبتی برای اقتصاد ترکیه دارند. بهویژه، صندوق بینالمللی پول پیشبینیهای خود درباره اقتصاد ترکیه را به سمت بالا اصلاح کرده است. از سوی دیگر، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی تأکید کرده که ترکیه تا سال ۲۰۶۰ به بزرگترین اقتصاد اروپا تبدیل خواهد شد. PwC و بانک جهانی نیز دیدگاههای مثبتی درباره ترکیه ابراز کردهاند.
بر اساس گزارش صندوق بینالمللی پول، اقتصاد ترکیه ممکن است بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۸ به شکل زیر رشد کند. درآمد ملیِ ۱٫۰۲۹ تریلیوندلاری میتواند به ۱٫۳۳۴ تریلیون دلار برسد (شکل ۱).

در همین بازه، برابری قدرت خرید میتواند از ۳٫۵۷ تریلیون دلار به ۴٫۵۸ تریلیون دلار افزایش یابد (شکل ۲).

از سوی دیگر، تجارت خارجی ممکن است از ۷۰۰ میلیارد دلار فراتر برود و رکوردهای تازهای ثبت کند (شکل ۳).

در مجموع، انتخابات پیشروی ترکیه در ۱۴ مه ۲۰۲۳ پیامدهای مهمی برای فضای سیاسی کشور و بازار املاک خواهد داشت. با توجه به تنوع نامزدهای ریاستجمهوری و برنامههای سیاستگذاری متفاوت هر یک، نتیجه انتخابات میتواند مسیر اقتصادی ترکیه را بهطور چشمگیری دگرگون کند. سرمایهگذاران ملکی باید تحولات فضای سیاسی را از نزدیک دنبال کنند و بر اساس نتایج انتخابات تصمیمهای آگاهانه بگیرند. صرفنظر از نتیجه انتخابات، سازمانهای بینالمللی مانند صندوق بینالمللی پول، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، PwC و بانک جهانی درباره آینده اقتصادی ترکیه خوشبین هستند و برای سالهای پیش رو رشد مثبتی پیشبینی میکنند. در این مقطع سرنوشتساز تاریخ ترکیه، سرمایهگذاران ملکی و مردم این کشور مشتاقانه در انتظار نتایجی هستند که بیتردید مسیر آینده کشور را شکل خواهند داد.
