By:
Cameron Deggin
با نزدیکتر شدن همهپرسی بریتانیا درباره عضویت در اتحادیه اروپا، اردوگاههای «ماندن» و «خروج» بیشازپیش مصمم شدهاند دیدگاههای خود را پیش ببرند و به تاکتیکهایی نسبتاً غیراخلاقی متوسل میشوند. توضیح میدهیم چرا موضوع ترکیه و اتحادیه اروپا به یکی از بحثهای داغ همهپرسی برگزیت در ماه آینده تبدیل شده و رابطه ترکیه و اتحادیه اروپا را بررسی میکنیم.

ترکیه به یکی از محورهای اصلی بحث در هر دو سوی همهپرسی اتحادیه اروپا تبدیل شده است. هفته گذشته، مایکل گوو، وزیر دادگستری، مدعی شد اگر بریتانیا به ماندن در اتحادیه اروپا رأی بدهد، دروازههای کشور به روی بیش از ۵ میلیون ترک که برای زندگی در بریتانیا مشتاقاند گشوده خواهد شد؛ افرادی که با اجراییشدن ویزای شنگن و احتمال پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا، دسترسی بیشتری خواهند داشت.
این اظهارات بهدلیل گرایشهای نژادپرستانه بهشدت مورد انتقاد قرار گرفته است. همچنین از نظر واقعیات چندان استوار نیست: منتقدان اشاره کردهاند که برای تحقق ارقام گوو، آلبانی، صربستان، مونتهنگرو و مقدونیه نیز باید تا سال ۲۰۲۰، همراه با ترکیه، به اتحادیه اروپا بپیوندند و بریتانیا هم هیچگونه محدودیت موقت مهاجرتی اعمال نکند. بریتانیا عضو پیمان شنگن نیست؛ بنابراین دارندگان ویزای شنگن نه میتوانند به آنجا سفر کنند و نه حتی با عضویت در اتحادیه اروپا اجازه کار در آنجا را خواهند داشت.
کارزار «ماندن» هشدار گوو را «از سر استیصال» و «ریاکارانه» توصیف کرده است. دیوید کامرون، نخستوزیر، نیز اعلام کرده ترکیه در آستانه پیوستن به اتحادیه اروپا نیست. کامرون گفت: «اصلاً احتمال ندارد ترکیه به این زودیها به اتحادیه اروپا بپیوندد. این کشور در سال ۱۹۸۷ درخواست عضویت داد. با روند فعلی، احتمالاً حدود سال ۳۰۰۰ نوبت پیوستن آن به اتحادیه اروپا میرسد.»
بریتانیا نیز مانند همه کشورهای عضو، حق وتوی پذیرش اعضای جدید در اتحادیه اروپا را دارد.

اظهارات گوو برای بیشتر مردم ترکیه بسیار غافلگیرکننده بوده است. ترکیه نخستین بار در سال ۱۹۸۷ برای پیوستن به اتحادیه اروپا درخواست داد، اما ۱۲ سال طول کشید تا این کشور رسماً بهعنوان نامزد عضویت شناخته شود. شش سال بعد، در سال ۲۰۰۵، مذاکرات رسمی آغاز شد، اما بهسرعت متوقف شد. وضعیت کنونی همین است و به همین دلیل کامرون از «سال ۳۰۰۰» گفت.
توافق ترکیه برای پذیرش دوباره پناهجویان سوری هزینهای دارد: رفتوآمد آزادتر ترکها در اروپا و ازسرگیری مذاکرات با اتحادیه اروپا. بااینحال، مانع همیشگی ترکیه رعایت قوانین و معیارهای اتحادیه اروپا بوده است. این روند مرحلهبهمرحله پیش میرود و کشور باید با هر یک از ۳۵ فصل موافقت کند. پس از نزدیک به ۳۰ سال، تنها درباره یک فصل مذاکره با ترکیه توافق شده است. ۱۵ فصل دیگر از نظر تئوری برای گفتوگو باز هستند، اما مذاکرات درباره باقی فصلها ــ که دشوارترین مواردند ــ حتی آغاز هم نشده است.
دلیل اصلی توقف روند پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا، مخالفت فرانسه و آلمان با عضویت این کشور است. در سال ۲۰۰۷، نیکولا سارکوزی، رئیسجمهور وقت فرانسه، مذاکرات را متوقف کرد و گفت ترکیه بهدلیل موقعیت جغرافیاییاش جایی در اتحادیه اروپا ندارد. جانشین او نیز دیدگاه مشابهی دارد.
آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، نیز با عضویت ترکیه مخالف است؛ هرچند از وعده ازسرگیری مذاکرات و ویزای شنگن بهعنوان مشوقی برای توافق با ترکیه استفاده کرده است. این توافق در ازای پذیرش بازگشت پناهجویان سوریای است که از دریای اژه عبور کرده و به یونان رسیدهاند. بااینحال، موضع اصلی او همچنان پابرجاست: نباید عضویت کامل به ترکیه داده شود.
با اینکه هر دو سوی همهپرسی ترجیح میدهند بر نکات منفی پیوستن ترکیه تمرکز کنند، باید توجه داشت که مزیتهای قابلتوجهی نیز برای عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا وجود دارد.
در ترکیه، حمایت از عضویت در اتحادیه اروپا آنقدرها هم که طرفداران برگزیت دوست دارند القا کنند، زیاد نیست. در واقع، ترکها پیش از سال ۲۰۰۰ از عضویت حمایت میکردند، اما این حمایت بهشدت کاهش یافته است.
اقتصاد ترکیه بسیار قدرتمند است و سطح زندگی در ۲۰ سال گذشته بهطرزی چشمگیر تغییر کرده است. پیوستن به اتحادیه اروپا ــ که در چند سال گذشته چندان باثبات نبوده ــ گزینهای نیست که برای همه جذاب باشد؛ بسیاری از صاحبنظران نگراناند که عضویت، بر اقتصاد قدرتمند و مستقل ترکیه تأثیر منفی بگذارد.
هرچند بسیاری از ترکها از آزادی رفتوآمد و افزایش رفاهی که عضویت میتواند به همراه داشته باشد حمایت میکنند، حدود یک دهه گذشته تردیدها درباره اتحادیه اروپا را افزایش داده و این پرسش را مطرح کرده است که آیا مزایا بر معایب آن میچربد یا نه.