By:
Nezir Can
خریداران احتمالی اغلب درباره حیوانات خطرناک در ترکیه از ما سؤال میکنند. در این مطلب، نگاهی به حیوانات مختلفی میاندازیم که ممکن است با آنها روبهرو شوید و احتمال زندهماندن پس از برخورد با هرکدام را بررسی میکنیم. پیش از آنکه نگران شوید، باید بگوییم مرگومیر ناشی از حیوانات خطرناک نادر است و اغلب حتی آنها را نمیبینید. یکی از نویسندگان ما ۱۸ سال است که در ترکیه زندگی میکند و در این مدت هرگز مار، عقرب یا عروس دریایی ندیده است.
نکته دیگری که میخواهیم به آن اشاره کنیم، سگها و گربههای خیابانی هستند؛ چون بعضی افراد نگران هاریاند. هر جا که بروید با سگها و گربههای ولگرد روبهرو میشوید، اما آنها را در این فهرست نیاوردهایم؛ زیرا در بسیاری از شهرها و روستاها بخشی از جامعه محلی بهشمار میروند.
آنها در خیابانها زندگی میکنند و اغلب مردم محلی به آنها غذا میدهند؛ در مناطق شلوغ هم معمولاً آنها را به اسم کوچک صدا میزنند. بسیاری از آنها را شوراهای محلی در برابر هاری واکسینه و عقیم کردهاند. اگر گربه یا سگ خیابانی شما را گاز گرفت یا چنگ زد، به بیمارستان بروید و بگویید حیوان خیابانی بوده است. در آنجا شما را در برابر هاری واکسینه میکنند، هرچند این بیماری در ترکیه نادر است. با این توضیحات، بیایید نگاهی به حیوانات خطرناکی بیندازیم که باید مراقبشان باشید.

حدود ۴۵ گونه مار در ترکیه وجود دارد که از میان آنها حدود ۱۰ گونه سمی هستند. رایجترین مار سمی، افعی سیاه است. بااینحال، مگر اینکه قصد داشته باشید در ترکیه بهعنوان کارگر مزرعه کار کنید، در امان خواهید بود؛ زیرا مارها بهندرت در مناطق گردشگری دیده میشوند. دانستن این موضوع هم شاید خیالتان را آسوده کند که بین سالهای ۱۹۹۵ و ۲۰۰۴ (آخرین بازهای که توانستیم برای آن اطلاعات پیدا کنیم)، با وجود مراجعه ۵۵۰ نفر به درمانگاهها یا بیمارستانها بهدلیل مارگزیدگی، هیچ مورد فوتی گزارش نشد. بیشتر مارگزیدگیها در منطقه مرمره، آناتولی مرکزی و منطقه دریای سیاه ترکیه رخ دادهاند. اگر ماری شما را گزید، حتماً کمک پزشکی بگیرید. سعی کنید مار را بهخوبی ببینید تا بتوانید آن را برای پزشکتان توصیف کنید.

چند گونه عنکبوت سمی در ترکیه زندگی میکنند؛ از جمله عنکبوت منزوی قهوهای، بیوه سیاه، عنکبوت شکارچی و عنکبوت کیسهای زرد. ممکن است گاهی عنکبوتی در خانه ببینید، اما احتمال اینکه از یکی از گونههای نامبرده باشد بسیار بسیار کم است. این عنکبوتها بیشتر در امتداد سواحل جنوبشرقی ترکیه، مرز شرقی و مناطق دور از ساحل زندگی میکنند و موجوداتی بسیار خجالتی هستند که برای دوری از انسانهای خطرناک هر کاری میکنند. علاوهبراین، حتی اگر یکی از این عنکبوتها شما را نیش بزند، بهاحتمال زیاد چیزی بیش از درد و کمی ورم تجربه نخواهید کرد. هیچ گزارشی از مرگ بر اثر عنکبوت در ترکیه پیدا نمیشود و این باید خیال بیشتر کسانی را که از عنکبوت میترسند راحت کند. اگر عنکبوتی شما را نیش زد، محل را با کمپرس سرد خنک کنید و اگر دردش شروع شد، مسکن مصرف کنید. اگر پس از ۲۴ ساعت ورم محل نیش همچنان باقی ماند یا وضعیت آن بدتر به نظر میرسید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. باز هم سعی کنید عنکبوت را بهخوبی ببینید تا بتوانید آن را برای پزشکتان توصیف کنید.

این موجود ترسناک در ترکیه نسبتاً رایج است و حدود ۱۵ گونه از آن وجود دارد که رایجترینشان به خانواده بوتیده تعلق دارند. عقربها علاوه بر اینکه عمدتاً شبفعال هستند، آنقدر از انسانها خجالتی و گریزاناند که احتمال روبهروشدن با یکی از آنها در مناطق گردشگری ترکیه بسیار کم است. هر سال چندین مورد عقربگزیدگی گزارش میشود، اما مرگومیر ناشی از آن نادر است. در مناطق گردشگری که معمولاً توسعهیافته و پرساختوساز هستند، بهندرت عقرب میبینید؛ مگر اینکه در دیوارهای سنگی قدیمی و زیر کندههای درخت دنبالش بگردید. نیش عقرب میتواند دردناک باشد، اما بهندرت کشنده است؛ مگر اینکه وضعیت سلامت خوبی نداشته باشید یا خیلی کمسنوسال باشید. اگر عقربی شما را نیش زد، برای کاهش ورم از کمپرس سرد استفاده کنید و برای معاینه به نزدیکترین مرکز درمانی بروید. سعی کنید عقرب را ببینید یا با احتیاط بگیرید تا پزشک بتواند بهتر درمانتان کند.

صدپاهای چندشآور ترکیه زیر سنگها یا در شنوماسه زندگی میکنند و طولشان ممکن است به ۳۰ سانتیمتر برسد. صدپاها هر سال حدود ۵۰۰۰ نفر را در ترکیه میگزند که بیشترشان در مناطق روستایی زندگی یا کار میکنند. بااینحال، بیشتر این گزشها کاملاً بیخطرند و فقط باعث بروز جوشی کوچک و کمی ورم میشوند. اگر صدپا شما را گزید، محل را بهخوبی بشویید و کمپرس سرد بگذارید. اگر درد گرفت، مسکن مصرف کنید. اگر محل گزش خارش پیدا کرد، کرم هیدروکورتیزون بزنید. اگر فکر میکنید ممکن است محل گزش عفونت کرده باشد، به پزشک مراجعه کنید.

پشههای ناقل مالاریا در مناطق گردشگری ترکیه وجود ندارند، اما اگر برخلاف انتظار به مناطق روستایی جنوبشرقی آناتولی (مرزهای شرقی ترکیه) سفر کنید، باید بین ماههای می و اکتبر داروی پیشگیری از مالاریا مصرف کنید. مالاریا بیماریای است که اگر درمان نشود، میتواند کشنده باشد. علائم تا سه هفته پس از گزش پشه بروز میکنند و شامل لرز، تب و تعریق هستند. اگر فکر میکنید به مالاریا مبتلا شدهاید، فوراً به پزشک مراجعه کنید؛ اما بار دیگر تأکید میکنیم که در مناطق پرجمعیت منطقه اژه و منطقه مدیترانه هیچ خطری از بابت مالاریا وجود ندارد. پشههای ناقل مالاریا ویروس زیکا را نیز منتقل میکنند. بااینحال، بهدلیل موقعیت جغرافیایی، ویروس زیکا تا سپتامبر ۲۰۱۹ به ترکیه نرسیده و انتظار هم نمیرود که برسد.

گرمایش جهانی و صید بیرویه به افزایش جمعیت عروسهای دریایی در منطقه مدیترانه دامن زدهاند. دو نوع رایج عروس دریایی که ممکن است با آنها روبهرو شوید، یعنی عروس دریایی ماهیتابهای و ریزوستوما پولمو، خطرناک نیستند و بیشتر مایه آزارند تا تهدید. اخیراً گونهای تازهوارد به نام روپیلما نومادیکا نیز در آبهای ترکیه دیده شده است. این گونه از دریای سرخ به منطقه مدیترانه مهاجرت کرده است. نیش آن میتواند دردناک باشد، اما فقط برای کودکان خردسال یا افراد بیمار خطرناک است.
بله، اما باز هم احتمال روبهروشدن با آنها کم است، چون فقط در مناطق جنگلی کوههای کاچکار در شمالشرق زندگی میکنند. این جنگلها در ارتفاعات قرار دارند و در آنها شهر یا شهرستانی نیست و فقط چند روستای کوچک وجود دارد. مردم محلی خانههایشان را روی پایههای بلند میسازند و بسیاری از کسانی که عسل تولید میکنند، کندوهایشان را در ارتفاعی دور از دسترس خرسها نگه میدارند. گاهی در محلهای کمپینگ مناطق پایینتر، تابلوهایی درباره مراقبت از خرسها نصب میشود، اما خرسها بهندرت از ارتفاعات پایین میآیند؛ فقط وقتی که برای یافتن غذا به مشکل برمیخورند. رشتهکوه کاچکار زیستگاه گونههای شگفتانگیز دیگری مانند گرگ، گوزن و گراز وحشی نیز هست.
شاید خواندن این مطالب هم برایتان جالب باشد
چرا ترکیه بهشتی برای پرندهنگرهاست: اگر پرندگان علاقهمندی اصلی شما در زندگی هستند، ترکیه بهشتی برای پرندههاست. مناطقی مانند دلتای گلدیز و پناهگاه پرندگان از پرندگان مراقبت میکنند؛ بسیاری از آنها هنگام مهاجرت از شرق به غرب از این کشور میگذرند.
ماجراجوییهای یک مهاجر با حیوانات: یک مهاجر از برخوردهایش با حیوانات خطرناک در ترکیه، گونههایی که دیده و ماجراهایی که پس از آن پیش آمدهاند، میگوید.
گیاهان و جانوران ترکیه: هفت سامانه اقلیمی متفاوت این کشور، به شکلگیری یکی از متنوعترین مجموعههای گیاهی و جانوری جهان کمک کردهاند. در این مقاله درباره مناطق استثنایی، گونههایی که در آنها میرویند و زندگی میکنند و تلاشها برای حفاظت از آنها صحبت میکنیم.