نقش ترکیه در بحران پناهجویان

بزرگ‌ترین موج مهاجرت انسان‌ها از زمان جنگ جهانی دوم، اروپا را با بحرانی انسانی روبه‌رو کرده است. از سال ۲۰۱۱، چهار میلیون پناهنده از جنگ داخلی و حملات نظامی افراط‌گرایان در سوریه، عراق، افغانستان و ایران گریخته‌اند تا برای خود و خانواده‌هایشان به دنبال امنیت باشند.

با وجود افزایش شمار افرادی که طی سه سال گذشته از سوریه و عراق گریخته‌اند، بیشتر کشورهای اتحادیه اروپا عملاً ترجیح داده‌اند چشم خود را بر این موضوع ببندند. بااین‌حال، در ماه گذشته بحران به نقطه‌ای بحرانی رسید و دولت‌ها را وادار به اقدام کرد. هفته گذشته، تصویر تکان‌دهنده آیلان کردی سه‌ساله که در دریای مدیترانه غرق شد، در سراسر جهان پخش شد و عمق فاجعه پناهندگان را به مردم نشان داد. این تصویر بسیاری را بر آن داشت تا دولت‌هایشان را برای واکنش به بحران تحت فشار بگذارند.

پیشینه

جنگ داخلی سوریه با خیزش علیه حکومت اقتدارگرای بشار اسد، رئیس‌جمهور این کشور، آغاز شد. دولت مقابله کرد و خشونت به‌سرعت شدت گرفت. در دو سال گذشته درگیری‌ها تشدید شده و شمار افرادی که برای یافتن امنیت از مرزها می‌گریزند، با سرعت بیشتری افزایش یافته است. در همین حال، قدرت‌گیری دولت اسلامی (داعش) که از آشفتگی منطقه برای پیشروی در سوریه و عراق بهره برده، بُعد دیگری به این درگیری افزوده است.

سوری‌ها، عراقی‌ها و افغان‌ها که خانه‌هایشان را از دست داده‌اند و شاهد تلفات گسترده غیرنظامیان بوده‌اند، از کشور گریخته‌اند. افزون بر چهار میلیون سوری که از مرزها گذشته و به کشورهای همسایه و مناطق دورتر پناه برده‌اند، برآورد می‌شود شش میلیون نفر دیگر نیز در داخل کشور آواره باشند؛ در مجموع، اکنون حدود نیمی از جمعیت سوریه آواره شده‌اند.

سفری پرمخاطره به اروپا

بیشتر پناهندگان وارد کشورهای هم‌مرز مانند لبنان، ترکیه یا اردن می‌شوند و در اردوگاه‌ها می‌مانند تا بتوانند در کشورهای دورتری پناهندگی بگیرند. بااین‌حال، با فروپاشی مذاکرات صلح در سوریه و تشدید جنگ داخلی که موج بیشتری از پناهندگان را به این کشورهای هم‌مرز سرازیر کرده، امید پناهندگان به گرفتن پناهندگی از پایگاه‌های مرزی‌شان رو به کاهش است و بسیاری از آن‌ها ــ بنا بر برآوردها، حدود شش درصد ــ به فکر رفتن به اروپا افتاده‌اند.

زندگی در اردوگاه‌های این کشورهای هم‌مرز قابل‌تحمل نیست. نیازهای اولیه، آن هم به‌سختی، تأمین می‌شود؛ اما با توجه به شمار بسیار زیاد افراد، امیدی به یافتن کار و ساختن زندگی وجود ندارد. بنابراین، برای بسیاری اروپا تنها امید واقعی است و مهاجران راهی خطرناک را برای ادامه مسیر در پیش می‌گیرند. این مسیر از ترکیه، سفری پرمخاطره از روی دریای مدیترانه به یونان است.

امسال بیش از ۳۰۰٬۰۰۰ پناهنده این مسیر دریایی را پیموده‌اند. حدود ۲۶۰۰ نفر جان باخته‌اند؛ یعنی از هر ۱۲۵ پناهنده، یک نفر در این سفر با مرگ روبه‌رو می‌شود. این احتمال چندان امیدبخش نیست. حتی اگر پناهندگان به اروپا برسند، تضمینی نیست که به زندگی‌ای که در جست‌وجویش بوده‌اند دست یابند یا حتی پناهندگی بگیرند.

واکنش دولت‌ها

درحالی‌که برخی کشورها مصمم‌اند چشم خود را بر این بحران ببندند، کشورهای دیگری برای اختصاص منابع و بودجه به این فاجعه پیش‌قدم شده‌اند.

در نتیجه، بار اصلی پذیرش پناهندگان بر دوش چند کشور افتاده و برخی دیگر تقریباً هیچ‌کس را نمی‌پذیرند. تلاش‌ها برای توزیع پناهندگان ورودی میان کشورهای اروپا، با مخالفت شدید بسیاری از کشورهایی روبه‌رو شده که نگران هجوم پناهندگان هستند.

نخست‌وزیر بریتانیا، دیوید کامرون، هفته گذشته در برابر فشار فزاینده افکار عمومی کوتاه آمد و متعهد شد طی چند سال آینده پذیرای ۲۰٬۰۰۰ پناهجو باشد. این رقم در مقایسه با آلمان ناچیز است؛ آنگلا مرکل، صدراعظم این کشور، اخیراً اعلام کرد که آلمان پذیرای ۸۰۰٬۰۰۰ پناهجو خواهد بود.

بااین‌حال، کشورهایی که با اختلاف بیشترین کمک را می‌کنند، همسایگان نزدیک سوریه هستند. ترکیه که با سوریه مرز مشترک دارد، نزدیک به دو میلیون پناهجو را پذیرفته است. لبنان، کشور هم‌مرز با سوریه، ۱٫۱ میلیون پناهجو دارد و شمار پناهجویان در اردن به ۶۰۰٬۰۰۰ نفر می‌رسد. حتی عراق که درگیر جنگ خود با داعش است، ۲۵۰٬۰۰۰ سوری را پذیرفته است.

واکنش ترکیه

اقدامات اضطراری ترکیه با استانداردی بالا انجام شده و طی سه سال گذشته به شمار فزاینده‌ای از پناهجویان سوری، افغان، کرد و عراقی کمک‌رسانی شده است. در ترکیه ۲۵ اردوگاه وجود دارد که بیشترشان در امتداد مرز قرار دارند و نزدیک به ۳۰۰٬۰۰۰ نفر را در خود جای داده‌اند.

این اردوگاه‌ها رسماً مکان‌هایی تعیین‌شده‌اند که سوری‌ها می‌توانند پیش از رفتن به مناطق مسکونی ترکیه، با این کشور و زندگی تازه‌شان سازگار شوند؛ اما با وجود تلاش‌های بی‌وقفه کارکنان و آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR)، منابع اکنون چنان تحت فشار قرار گرفته‌اند که صرفاً تأمین غذا برای شمار فزاینده مردم به کاری هرکول‌وار تبدیل شده است.

در ترکیه، بیشتر مردم با پناهجویان همدلی می‌کنند و نسبت به وضعیت دشوارشان احساس همدردی دارند. در سطح محلی، افراد بسیاری برای کمک به پناهجویان سخت تلاش می‌کنند. مقام‌های محلی خیریه‌هایی برای تأمین سرپناه و غذا ایجاد کرده‌اند. مردم محلی نیز در حال جمع‌آوری غذا، لباس و دارو هستند.

بااین‌حال، ورود شمار بسیار زیادی از افراد به کشورشان موجب نگرانی شده و مقام‌ها را به‌دلیل مهار نکردن پناهجویان در اردوگاه‌ها سرزنش می‌کنند؛ کاری که با توجه به شمار بالای پناهجویان عملاً ناممکن است. بسیاری از مردم ترکیه امیدوارند اروپا نیز سهم خود را در پذیرفتن مسئولیت اسکان پناهجویانی بر عهده بگیرد که همچنان در مرزهای کشورهای جنگ‌زده‌شان منتظرند.

Cameron Deggin بنیان‌گذار و مدیرعامل Property Turkey

کامرون دیگین بنیان‌گذار و مدیرعامل Property Turkey است. او که پیش‌تر در حوزه مالی فعالیت می‌کرد و دارای مدرک حسابداری حرفه‌ای FCCA است، پس از تشخیص پتانسیل سرمایه‌گذاری در ترکیه، این شرکت را در سال ۲۰۰۱ تأسیس کرد. کامرون با بیش از دو دهه تحلیل بازار املاک ترکیه، به‌طور منظم به سرمایه‌گذاران بین‌المللی مشاوره می‌دهد و دیدگاه‌های او در رسانه‌هایی از جمله فایننشال تایمز و بی‌بی‌سی بازتاب می‌یابد.

نویسندهٔ 1,042 مقاله | |

مشاهده پروفایل کامل نویسنده →