By:
Nezir Can
با ظاهر پاکیزه و خیابانهای تمیز و بندری که سراسر ساحل را دربر گرفته و چشماندازهای باشکوه دریای مدیترانه را پیش رویتان میگذارد، انتخاب میان گزینههای متنوع برای گشتوگذار در فتحیه ترکیه کار آسانی نیست. این شهر بر ویرانههای شهر باستانی تلمسوس بنا شده و در کنار دیگر شهرهای ساحلی، یکی از نمادهای شاخص لیکیای باستان بهشمار میرود؛ لیکیا یکی از پادشاهیهای تمدنهای گذشته بود که اثر خود را بر این سرزمین بهجا گذاشت.
بخش دیگری از محبوبیت فتحیه به این دلیل است که از استراحت و ورزشهای آبی گرفته تا مکانهای تاریخی و آشنایی با فرهنگ و میراث منطقه، دیدنیها و سرگرمیهای فراوانی در آن وجود دارد. این شهر مقصدی محبوب برای خانوادههای بریتانیایی است و کولهگردهایی که با بودجه محدود سفر میکنند نیز برای گشتهای دریایی ارزان با قایقهای کابیندار به آنجا میآیند. برای دیدن و تجربهکردن همهچیز با آرامش، حدود یک هفته زمان لازم است؛ اما اگر وقتتان کم است، در ادامه به چند جاذبه شاخص اشاره میکنیم.
از سواحل گرفته تا مکانهای تاریخی، فهرستی از دیدنیهای مرکز شهر و ـ اگر وقت اجازه دهد ـ اطراف آن تهیه کردهایم؛ میتوانید با اجاره خودرو یا ثبتنام در تورهای راهنما از آنها دیدن کنید. یک چیز قطعی است: چه تنها سفر کنید، چه با دوستان، بهعنوان زوج یا همراه خانواده، فتحیه همزمان شما را شگفتزده و مجذوب خود میکند.

آرامگاههای لیکیایی بر فراز مرکز شهر فتحیه چشماندازی باشکوه دارند؛ گویی پادشاهی از فراز بلندی قلمرو خود را مینگرد. این آرامگاهها بینشی از باورهای لیکیاییهای باستان به دست میدهند؛ آنها مردگانشان را در مکانهای مرتفع دفن میکردند تا ورودشان به جهان پس از مرگ آسانتر باشد. آرامگاه آمینتاس، مشهورترین آرامگاه، به ۳۵۰ پیش از میلاد بازمیگردد و از آنجا که فضای داخلی بزرگ آن ابعادی معمول برای معبدی لیکیایی دارد، نمونهای منحصربهفرد است. رسیدن به آرامگاه با پای پیاده دشوار است و برای کسانی که در راهرفتن مشکل دارند مناسب نیست، اما چشمانداز چشمگیر شهر فتحیه پاداشی ارزشمند است.
موزه مرکز شهر فتحیه، با گنجینهای سرشار از آثار تاریخی از جمله سکه، زیورآلات، گلدان و دیگر وسایل روزمره دوران گذشته، ادامهدهنده روایت لیکیاییهاست. در میان اشیای موزه آثاری نیز دیده میشود که در شهرهای لیکیایی نزدیک، مانند لتون و زانتوس، کشف شدهاند؛ هر دوی این شهرها در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارند. مجسمهها و سردیسهای چهرههای مشهور تاریخی در باغ موزه قرار گرفتهاند و مجموعه آثار کشفشده از ویرانههای شهر باستانی نزدیک، تلوس، نشانههایی از دیگر ساکنان آن، یعنی رومیها و عثمانیها، را نیز در خود دارد. با قدمزدن در منطقه بندر، تئاتر باشکوه هلنیستی/رومی تلمسوس با ظرفیت ۶۰۰۰ نفر به چشم میآید. این بنا که به قرن ۲ پیش از میلاد تعلق دارد، سالها مورد غفلت بود و از رسیدگی و توجه ضروری محروم ماند؛ تا اینکه در مه ۲۰۱۴ بزرگترین پروژه مرمت آن آغاز شد.
با یک مسیر کوتاه اتوبوس به روستای متروکه و وهمانگیز کایاکوی در دامنه تپه میرسید. این روستا در آغاز قرن ۲۰ محل سکونت یونانیها و ترکها بود؛ اما پیمان لوزان در سال ۱۹۲۳ حکم کرد که یونانیها و ترکها به سرزمین خود بازگردند. یونانیها کایاکوی را ترک کردند، اما ترکهایی که بازگشتند نتوانستند در خانه جدیدشان ساکن شوند و آن را رها کردند. پس از چندین زمینلرزه کوچک، روستا کاملاً خالی از سکنه شد و مشهورترین روستای متروکه ترکیه شکل گرفت. خیابانهای سنگفرش، خانههای ویران و کلیساهای خالی که تا جاده اصلی امتداد دارند، حکایتی غمانگیز از جنگ و پیامدهای ویرانی روایت میکنند. (درباره کایاکوی و دیدنیهای آن بیشتر بخوانید.)
فتحیه بهعنوان مقصدی ممتاز در کنار آب، فعالیتهای فضای باز متنوعی از جمله قایقرانی، غواصی، شنا، ورزشهای آبی و گردش با قایق را ارائه میدهد. تالاب آبی، که از همه سواحل و خلیجهای ترکیه بیشتر از آن عکس گرفته شده، با فاصلهای کوتاه از مرکز شهر فتحیه قرار دارد و برای بیشتر خانوادهها مناسب است. همچنین میتوانید یک روز کامل را به این گشت اختصاص دهید، چون تالاب آبی به ساحل شنی و زیبای اصلی اولودنیز متصل میشود. پشت ساحل رستورانها و بارها قرار دارند و چند فروشگاه محلی دلنشین میان استراحتهای شنا حالوهوایی تازه ایجاد میکنند. درباره کارهایی که در اولودنیز میتوان انجام داد بیشتر بخوانید.

ماجراجویان جسور اغلب با تاکسی آبی به دره پروانهها (Kelebek Vadesi) میروند؛ ساحلی بکر و طبیعی که در پسزمینهاش درهای سرسبز و مرتفع قرار دارد و بازدیدکنندگان را به همزیستی با طبیعت دعوت میکند. محلیها همچنین میگویند اینجا بهترین مکان برای غواصی با ماسک و لوله تنفسی است. ساحل سنگلاخی است، اما چشماندازهای تماشایی دارد و مسیری که به انتهای دره میرسد، به آبشارهای کوچکی ختم میشود. بااینحال، انتظار دیدن انبوهی از پروانهها را نداشته باشید، مگر آنکه فصل زادآوری آنها باشد. (درباره دره پروانهها بیشتر بخوانید.)
سواحل زیادی در بیرون از مرکز شهر فتحیه وجود دارد که چالیش نیز یکی از محبوبهای آنهاست؛ اما فتحیه در ریویرای ترکیه از جایگاه ویژهای برخوردار است و ارزش گشتوگذار با قایق را دارد. گشتهای روزانه با قایق در امتداد ساحل حرکت میکنند و برای شنا و غواصی با ماسک و لوله تنفسی در خلیجها و خورها توقف دارند؛ همچنین از جزیره گمیلر و کلیساهای باستانی آن دیدن میکنند. در تابستان هر روز صبح میتوانید از بندر سوار قایق شوید یا برای گشت دریایی در ساحل فیروزه ای ترکیه، یک قایق گوُلت ترکی اجاره کنید. فتحیه که در ساخت قایق و قایقرانی شهرت دارد، میزبان گوُلتهای چشمگیر بسیاری است که تجربهای متفاوت از گشت دریایی فراهم میکنند.
تنگه ساکلیکنت در فاصله ۱۸ مایلی فتحیه قرار دارد و یکی از چشمگیرترین جاذبههای طبیعی منطقه مدیترانه ترکیه است. جویباری خروشان از آب زلال آهکی از میان تنگه میگذرد؛ تنگهای که هزاران سال پیش، بر اثر زمینلرزه، میان دو تپه پدید آمده است. با راهنما در مسیر مشخصشده قدم بزنید یا در محوطه دیدنی مخصوص بازدیدکنندگان بمانید و عکس بگیرید. در پایان روز نیز در رستوران سنتی کنار تنگه ماهی قزلآلای تازه را امتحان کنید.

گشتوگذار و قدمزدن در خود فتحیه لذتبخش است، حتی اگر برنامه مشخصی نداشته باشید؛ اما آخرین فعالیت پیشنهادی برای ۲۴ ساعت اقامت در فتحیه، پریدن از کوه باباداغ در پروازی دونفره همراه با خلبان مجرب پاراگلایدر است. این تجربه برای افراد مبتدی که پیش از آن پرواز نکردهاند مناسب است. پس از فرود در ساحل اولودنیز، مسافران ویدئو و عکسهایی بهعنوان یادگاری دریافت میکنند.
یکی از گردشهای یکروزه محبوب، بازدید از ویرانههای باستانی تلوس در دره زانتوس است. این شهر باستانی بهخاطر ترکیب بینقص معماری لیکیایی، بیزانسی و عثمانی شهرت دارد. از آرامگاههای صخرهای لیکیایی بر فراز تپه، چشماندازی شگفتانگیز از دره پیش روی شماست؛ فرصتی عالی برای عکاسی. بیشتر آژانسهای گردشگری این برنامه را با بازدید از تنگه ساکلیکنت و پارک یاکا، مزرعهای برای پرورش ماهی قزلآلا در ارتفاعات، ترکیب میکنند.
برای دیدن گوشهای از روزگاری که فتحیه شهری کوچک بود، به منطقه پاسپاتور در نزدیکی بندر بروید. خیابانهای باریک و سنگفرششده میزبان مجموعهای دلنشین از فروشگاهها و بازار هستند که بسیاری از آنها سوغاتی میفروشند. پس از خرید، در کافهای خیابانی یا یکی از بارها استراحت کنید. پاسپاتور همچنین شبها مکانی عالی برای سرگرمی و نشستن است و در نزدیکی تئاتر هلنیستی قرار دارد.
مسیر لیکیا به طول ۵٬۰۰۰ کیلومتر از فتحیه تا آنتالیا امتداد دارد و پیمودن کامل آن ماهها زمان میبرد. بااینحال، در منطقه فتحیه مسیرهای کوتاه یکروزهای وجود دارد که از میان چشماندازهای تماشایی میگذرند. پس فلاسک و سبد پیکنیکتان را بردارید، کفش پیادهروی بپوشید و از بهترین مناظر ساحل مدیترانه لذت ببرید. پیش از رفتن، حتماً به کسی بگویید به کجا میروید و از داشتن اتصال Wi-Fi مناسب در تلفن همراهتان مطمئن شوید. (درباره مسیر لیکیا بیشتر بدانید.)
جزایر پراکنده در امتداد ساحل فتحیه، گوهرهایی چون جزیره گمیلر با کلیساهای قدیمی و ویران و جزیره شووالیه را دربر میگیرند؛ مقصدی خلوت و مناسب زوجها که در میان منطقهای شلوغ و گردشگری، آرامش را فراهم میکند. وقتتان را به ورزشهای آبی اختصاص دهید یا اقامت شبانه در هتلی لوکس را رزرو کنید. برای رسیدن به جزیره، از مرکز شهر فتحیه تاکسی آبی بگیرید؛ اما پیش از آن درباره جاذبههای جزیره شووالیه بیشتر بخوانید.

نظرتان درباره گشت یکروزه در یکی از مکانهای شاخص یونسکو در منطقه مدیترانه ترکیه چیست؟ زانتوس و لتون در فاصله یک ساعت رانندگی قرار دارند و پایتخت لیکیای باستان بودهاند؛ به همین دلیل در فهرست میراث جهانی ثبت شدهاند. این دو مجموعه باستانشناسی در کنار هم قرار دارند و در کنار یکدیگر تمدنهای بیزانسی، رومی، یونانی و آناتولی را به نمایش میگذارند. از دیدنیهای این مجموعهها میتوان به تابوتهای سنگی، آرامگاههای صخرهای، آکروپولیس و معابد آرتمیس، آپولو و لتو اشاره کرد. همچنین میتوانید بازدید از این مکانها را با ساحل پاتارا ترکیب کنید؛ طولانیترین ساحل ترکیه که تنها ۲۰ دقیقه با آنها فاصله دارد. پاتارا نیز ویرانههایی باستانی دارد و بازدید از این سه شهر باستانی، برنامهای عالی برای یک روز میسازد.
اگر بهدنبال تجربهای متفاوت از اقامتگاههای ساحلی و شنی هستید، بهسمت داخل خشکی و رشتهکوه توروس بروید تا به روستای دلنشین اوزوملو برسید؛ روستایی کوچک اما دوستداشتنی. این روستا ترکیه سنتی را با حالوهوای مدرن درهم میآمیزد و فضایی دلچسب و وسوسهانگیز دارد که دوباره شما را به آن بازمیگرداند. اوزوملو که به جشنواره سالانه قارچ شهرت دارد، مقصد محبوب بسیاری از گردشگران برای خرید ویلاهای بزرگ و خلوت با استخر خصوصی نیز هست. در همان حوالی از ویرانههای باستانی کادیانا هم دیدن کنید که ۲۰ دقیقه رانندگی با آن فاصله دارد.
ترکیب فرهنگ ترکی و یونانی در یک گشت یکروزه، تجربهای کمنظیر است. کشتیای که از بندر اصلی مرکز شهر فتحیه حرکت میکند، تنها ۹۰ دقیقه بعد به چهارمین جزیره بزرگ یونان میرسد. از مکانهای دیدنی آن میتوان به صومعه تزامبیکا، چشمههای هفتگانه اپتا پیگس و بخش قدیمی رودس اشاره کرد. بااینحال، ما ترجیح میدهیم شکل متفاوتی از خرید را تجربه کنیم و بعد در میخانهای محلی استراحت کنیم و از غذاهای لذیذ یونانی بچشیم.
آیا میدانستید؟
وقتی به فتحیه سفر میکنید، ردپای ستارههای مشهور سینما را دنبال کنید. دنیل کریگ برای فیلمبرداری بیستوسومین فیلم جیمز باند، با نام اسکایفال، مدتی را در ساحل چالیش گذراند. راسل کرو نیز بخشهایی از فیلمش، پیشگوی آب، را در روستای ارواح کایاکوی فیلمبرداری کرد. اینجا ببینید چه فیلمهای پرفروش دیگری در ترکیه فیلمبرداری شدهاند.
بیشتر بخوانید
بهترین گشتهای یکروزه: اگر میخواهید درباره کارهایی که میتوان در فتحیه انجام داد بیشتر بدانید، گشتها و گردشهای یکروزهای را که آژانسهای گردشگری محلی عرضه میکنند، پیشنهاد میکنیم. این مقاله شش گشت ایدهآل را معرفی میکند و توضیح میدهد در تور جامع منطقه چه انتظاری داشته باشید.