By:
Cameron Deggin
صنعت استارتاپی ترکیه رونق گرفته و به قطبی مهم برای نوآوری و کارآفرینی در منطقه تبدیل شده است. موقعیت راهبردی کشور، در کنار جمعیت جوان و آشنا با فناوری، بستر مناسبی برای استارتاپها فراهم کرده و فرصتهای منحصربهفردی را برای سرمایهگذاران به وجود آورده است.
بر اساس دادههای منتشرشده، ترکیه در سال ۲۰۲۳ بیش از ۷۰۰ میلیون دلار آمریکا سرمایهگذاری در استارتاپهای فناوری جذب کرد؛ موضوعی که نشاندهنده افزایش چشمگیر توجه سرمایهگذاران جهانی به این کشور و بهویژه بخش فناوریِ بهسرعت در حال توسعه آن است.
احمد بوراک داغلیاوغلو، رئیس دفتر سرمایهگذاری ریاستجمهوری، در ارزیابی فضای استارتاپی و فناوری ترکیه گفت: «این یکی از حوزههایی است که تلاش میکنیم آن را توسعه دهیم، زیرا ترکیه در این زمینه قدرتمند است.»
داغلیاوغلو بر هدف ترکیه برای افزایش سهم خود از سرمایهگذاریهای بینالمللی فناوری، از ۱٪ به ۵٪ تأکید کرد و گفت سرمایهگذاری در استارتاپها نقشی کلیدی در تحقق این هدف دارد. او خاطرنشان کرد که موقعیت ترکیه آن را به قطبی منطقهای تبدیل کرده است و این کشور از نظر جذب سرمایهگذاری عملکردی برجسته دارد. او گفت: «ترکیه به مرکز مدیریت شرکتهای بینالمللی در منطقه تبدیل شده است. سال ۲۰۲۴ خوب آغاز شد و امیدواریم روند سرمایهگذاری در طول سال شتاب بگیرد.»

توسعه زیرساخت دیجیتال: ترکیه سرمایهگذاری گستردهای در زیرساخت دیجیتال خود انجام داده و فضایی فراهم کرده است تا شرکتهای فناوری رشد کنند. نفوذ گسترده اینترنت، توسعه شبکههای 4G و 5G و پیشرفتهای چشمگیر در بانکداری دیجیتال و پلتفرمهای تجارت الکترونیک، پایهای محکم برای استارتاپهای فناوری فراهم میکنند.
نیروی کار جوان و تحصیلکرده: با توجه به اینکه بخش بزرگی از جمعیت ترکیه زیر ۳۰ سال هستند و شمار فارغالتحصیلان رشتههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) رو به افزایش است، این کشور نیروی کار مستعدی برای صنعت فناوری دارد. این نیروی کار جوان و پویا هم خاستگاه استارتاپهای نوآور است و هم شرکتهایی را که به دنبال نیروی متخصص هستند جذب میکند.
موقعیت راهبردی: جایگاه منحصربهفرد ترکیه بهعنوان دروازهای میان اروپا و آسیا، دسترسی به بازارهای متنوع را برای شرکتهای فناوری فراهم میکند. این مزیت جغرافیایی برای استارتاپهایی که قصد گسترش فعالیت در سطح جهانی را دارند، بسیار مهم است.
زیستبوم پویای استارتاپی: زیستبوم استارتاپی ترکیه ترکیبی پویا از مراکز شتابدهی، مراکز رشد و فضاهای کار اشتراکی است و شمار روبهافزایشی از رویدادها و رقابتهای فناوری را در بر میگیرد. این زیستبوم با تسهیل همکاری و نوآوری، محیطی حمایتی برای توسعه و گسترش استارتاپهای فناوری فراهم میکند.
مشوقها و حمایتهای دولتی: دولت ترکیه مشوقهای گوناگونی برای استارتاپها در نظر گرفته است؛ از جمله معافیتهای مالیاتی، کمکهزینهها، سرمایهگذاری در پارکهای فناوری و برنامههایی مانند «استارتاپ ترکسل». این طرحها هزینههای عملیاتی و ریسکهای سرمایهگذاری در مراحل اولیه را کاهش میدهند و بخش فناوری را جذابتر میکنند.
گسترش فرصتهای سرمایهگذاری: افزایش توجه و سرمایهگذاری صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر داخلی و بینالمللی، سرمایه لازم را برای رشد سریعتر در اختیار استارتاپهای ترکیه قرار داده است.

اکوسیستم استارتاپی ترکیه در دهه گذشته رشد چشمگیری داشته است؛ رشدی که بهواسطه جمعیت جوان و آشنا با فناوری، گسترش دسترسی به اینترنت و تلفن همراه و سیاستهای حمایتی دولت با هدف تقویت نوآوری و کارآفرینی شکل گرفته است. این فضا زمینهای مساعد برای ظهور شرکتهای یونیکورن فراهم کرده است؛ استارتاپهای خصوصی که ارزش آنها بیش از ۱ میلیارد دلار است. این شرکتها نهتنها سرمایهگذاریهای قابلتوجهی جذب کردهاند، بلکه ترکیه را نیز بهعنوان قطبی نوظهور در حوزه فناوری مطرح کردهاند. چندین استارتاپ ترکیهای به جایگاه یونیکورن رسیدهاند:
Getir: این شرکت که در زمینه خدمات تحویل فوقسریع فعالیت میکند، مفهوم سهولت و راحتی را برای میلیونها کاربر متحول کرده است. گسترش سریع آن به بازارهای بینالمللی، جذابیت جهانی الگوی کسبوکارش را نشان میدهد. Getir در دسامبر ۲۰۲۱ و پس از یک دور جذب سرمایه، ارزشی معادل ۷٫۵ میلیارد دلار پیدا کرد.
Peak Games: این شرکت بازیسازی موبایل که بازیهای موفقی مانند «Toy Blast» و «Toon Blast» را تولید کرده، ظرفیت صنایع خلاق ترکیه را در عرصه جهانی به نمایش میگذارد. در سال ۲۰۲۰، Zynga شرکت Peak Games را به قیمت ۱٫۸ میلیارد دلار خریداری کرد؛ معاملهای که ارزش نوآوری ترکیه را برجسته میکند.
Trendyol: Trendyol یکی از غولهای تجارت الکترونیک است که به یکی از بزرگترین پلتفرمهای خرید آنلاین در ترکیه و مناطق پیرامون آن تبدیل شده و به میلیونها مشتری خدمات ارائه میدهد و میزبان هزاران فروشنده است. در سال ۲۰۲۱، Alibaba سهام کنترلی Trendyol را خریداری کرد و ارزش این شرکت را به ۱۶٫۵ میلیارد دلار رساند.
Insider: این شرکت ارائهدهنده پلتفرمهای بازاریابی مبتنی بر هوش مصنوعی است که تجربه مشتریان را در وب، وب موبایل و اپلیکیشن شخصیسازی میکنند. Insider فعالیت خود را در سطح جهانی گسترش داده و به مشتریانی در اروپا، آسیا و خاورمیانه خدمات ارائه میدهد؛ موضوعی که قابلیت گسترش بینالمللی کسبوکارهای فناوری ترکیه را نشان میدهد.

فناوری: فناوری یکی از محرکهای اصلی نوآوری و رشد اقتصادی است و این ظرفیت را دارد که صنایع موجود را متحول کند و بازارهای کاملاً جدیدی بسازد. شرکتهای فناوری اغلب مدلهای کسبوکار مقیاسپذیری دارند که امکان رشد سریع را برایشان فراهم میکند. فناوری از حوزه سلامت و امور مالی تا حملونقل، بخش جداییناپذیر تقریباً همه صنایع است و به همین دلیل گزینهای بسیار منعطف و جذاب برای سرمایهگذاری به شمار میرود. سرعت تحولات فناوری رو به افزایش است و فناوریهای نوظهوری مانند هوش مصنوعی، بلاکچین، رباتیک و رایانش کوانتومی فرصتهای جدیدی برای سرمایهگذاری ایجاد میکنند.
انرژی: بخش انرژی در حال گذار بنیادین بهسوی منابع تجدیدپذیر و پایدار است. این تحول فرصتهای سرمایهگذاری قابلتوجهی در زمینه تولید انرژیهای تجدیدپذیر، ذخیرهسازی انرژی و راهکارهای بهینهسازی مصرف انرژی ایجاد میکند. فناوریهای نوظهوری مانند شبکههای هوشمند، خودروهای برقی و سامانههای انرژی غیرمتمرکز، با ارائه راهکارهای نوآورانه در حال بازتعریف این صنعت هستند.
ساختوساز: صنعت ساختوساز همواره با تقاضای مداوم برای ساختمانها، جادهها و سازههای جدید روبهرو خواهد بود. توجه به شیوهها و مصالح ساختوساز پایدار رو به افزایش است و فرصتهایی برای نوآوری و سرمایهگذاری در فناوریهای ساختمان سبز فراهم میکند. پیشرفتهای فناوری ساختوساز، مانند مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)، رباتیک و چاپ سهبعدی، این صنعت را متحول کرده و فرصتهای تازهای برای سرمایهگذاری در استارتاپهای نوآور ایجاد میکنند.
انبارداری لجستیکی: بخش لجستیک و انبارداری، ستون فقرات حیاتی اقتصاد جهانی است و از جابهجایی و نگهداری کارآمد کالاها پشتیبانی میکند. افزایش تقاضا برای تجارت الکترونیک، خردهفروشی و خدمات ارسال سریع، نیاز به راهکارهای مدرن انبارداری مجهز به فناوری را بیشتر کرده است. شرکتهای نوآور در حال توسعه اتوماسیون انبار، رباتیک و تحلیل داده هستند؛ فناوریهایی که میتوانند مدلهای سنتی زنجیره تأمین را متحول و بهرهوری عملیاتی را افزایش دهند.

بخشهای استارتاپی و فناوری در ترکیه، فرصتی برای سرمایهگذارانی فراهم میکنند که میخواهند از بازارهای پُررشد بهره ببرند. ترکیب حمایت دولت، موقعیت راهبردی و نیروی انسانی مستعد، بستری مناسب برای نوآوری فناورانه و کارآفرینی فراهم کرده است. با توجه به موفقیتهایی مانند Peak Games، Trendyol، Getir و Insider، ترکیه ظرفیت قابلتوجهی برای پرورش یونیکورنهای آینده دارد.
ترکیه با ادامه تقویت زیرساختهای دیجیتال و حمایت از اکوسیستم استارتاپی خود، در سالهای پیش رو شاهد رشد بیشتر و بهرسمیتشناختهشدن بینالمللی بخش فناوری خواهد بود. Funding Turkey به سرمایهگذاران امکان میدهد از طریق صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر، از فرصتی ویژه برای سرمایهگذاری در استارتاپهای ترکیه بهرهمند شوند.
Funding Turkey، بخشی از گروه Property Turkey، مجوز فعالیت در حوزه صندوقهای سرمایهگذاری املاک و مستغلات در ترکیه (REIF) و همچنین صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر (VC) در ترکیه را دارد. صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر با هدف تأمین مالی کسبوکارهای نوپا، بخشهای فناوری و انرژی و پروژههای نوسازی شهری فعالیت میکنند؛ حوزههایی که از مهمترین بخشهای نوظهور در ترکیه بهشمار میروند.
جذابیت صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر در ترکیه انکارناپذیر است؛ بازده سالانه بالقوه آنها از ۱۰٪ تا رقم چشمگیر ۲۰٪ متغیر است. صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر Funding Turkey پلی میان سرمایهگذاران بلندپرواز و ظرفیتهای دستنخورده صنعت استارتاپی ترکیه هستند. تمرکز این حوزه بر رشد و نوآوری است و موضوع فقط بازده مالی نیست؛ بلکه فرصتی برای همراهی با روندی گستردهتر از پیشرفت و قرارگرفتن در خط مقدم دستاوردهای فناورانهای است که میتوانند آینده را شکل دهند.

«صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر، بهویژه در اکوسیستم Funding Turkey و Property Turkey، تحولی مهم در فضای مالی ترکیه ایجاد میکنند. بخش فناوری و استارتاپ در دهه پیش رو نقشی محوری در توسعه ترکیه خواهد داشت. هدف ما این است که با جدیت همه راههای ممکن را برای مشارکت در توسعه کشور و تقویت رشد اقتصادی دنبال کنیم؛ تلاشی که هم به سود ترکیه است و هم سرمایهگذاران ما.»
کامرون دگین
