By:
Cameron Deggin
مکانهای تاریخی آنتالیا، روایتگر تاریخ شگفتانگیزی هستند که این منطقه از ترکیه را به مکانی زیبا و چشمنواز تبدیل کرده است. از خیابانهای باریک گرفته تا ویرانههای دیدنی و جاذبههای دیگر، علاقهمندان پرشور تاریخ همیشه از این منطقه شگفتزده میشوند. علاوه بر مرکز شهر آنتالیا، ویرانهها در سراسر استان آنتالیا پراکندهاند. اما پیش از معرفی بهترین آنها، بیایید نگاهی کوتاه به چگونگی شکلگیری این آثار باستانی شگفتانگیز بیندازیم.
قدمت تاریخ این منطقه به دوران پارینهسنگی میرسد. تمدنهای گوناگونی در اینجا زندگی کردهاند؛ از جمله لیکیاییها، رومیها، بیزانسیها و عثمانیها. لیکیاییها، یکی از تمدنهای برجسته این منطقه، شهرهای ساحلی متعددی مانند فاسلیس و المپوس بنا کردند. آنها آرامگاههای صخرهای متمایز و سنگکاریهای ظریفی ساختند که هنوز هم پابرجا هستند.
آنتالیا که در دوران روم آتالیا نامیده میشد، بندری مهم در کرانه دریای مدیترانه بود. مسیحیت در دوران بیزانس به این منطقه راه یافت و کلیساها و صومعههای متعددی ساخته شدند. در قرن ۱۳، ترکان سلجوقی بر این منطقه مسلط شدند و مسجدها، مدرسههای دینی و کاروانسراهای بسیاری بنا کردند. مسجد مناره یولی با مناره شیاردار و متمایزش، نمونهای مشهور از معماری سلجوقی است. آنتالیا در دوران عثمانی با رونق تجارت شکوفا شد و کالاهایی از شرق، از مسیر جاده ابریشم، به آن میرسید. عثمانیها بناهای مهم بسیاری مانند مسجد مرادپاشا و برج ساعت را ساختند.
امروزه، آنتالیا بهخاطر خط ساحلی چشمنواز، ویرانههای باستانی و فرهنگ پرجنبوجوشش شهرت دارد. بازدیدکنندگان میتوانند از مکانهای تاریخی مانند شهر باستانی پرگه دیدن کنند، در سواحل زیبا استراحت کنند یا در بازارهای پرجنبوجوش خرید کنند.

در قلب مرکز شهر آنتالیا، محلههای قدیمی شهر باستانیِ محصور در حصار قرار دارند؛ این محلهها در کنار بندر و در میان هتلهای بوتیک جای گرفتهاند. برج ساعت متعلق به قرن ۱۳، ورودی شهر را مشخص میکند؛ اما عکاسیشدهترین بخش این منطقه، دروازه هادریان است که از قرن ۲ بهطرزی چشمگیر سالم مانده است.
طاق پیروزی سهدهانه و مرمر سفید که به سال ۱۳۰ میلادی بازمیگردد، به مرمت جزئی نیاز داشت؛ اما دیوارهای قدیمی شهر همچنان دروازه هادریان را دربر گرفتهاند. با اینکه این منطقه از نظر فنی جزو ویرانهها بهشمار نمیرود، بهتر است بازدیدتان را از اینجا آغاز کنید، زیرا چشماندازی عالی از شکوه گذشته به شما میدهد.

شهر باستانی پرگه در حدود ۱۳۰۰ پیش از میلاد، پایگاهی مهم برای تجارت بود؛ اما شهروندان آن هنگام فتح منطقه بهدست اسکندر مقدونی، با شور و اشتیاق از او استقبال کردند. در دوران بیزانس، خط ساحلی عقبتر رفت و تاجران دریایی و ساکنان محلی برای زندگی به جاهای دیگر نقل مکان کردند.
از بناهای چشمگیر این شهر میتوان به تئاتری با ظرفیت ۱۴٬۰۰۰ نفر، حمامهای عمومی و آگورایی متعلق به قرن ۴ میلادی اشاره کرد. یک تابوتدان متعلق به قرن ۲ و تندیسهایی از امپراتوران گوناگون که در پرگه پیدا شدهاند، اکنون در موزه باستانشناسی آنتالیا به نمایش گذاشته شدهاند.

آسپندوس در ۲۵ مایلی شرق مرکز آنتالیا قرار دارد و هر روز صدها بازدیدکننده را به خود جذب میکند. تئاتر شگفتانگیزی که حدود سال ۱۶۱ میلادی ساخته شده، با آکوستیک فوقالعاده و ظرفیت ۱۵٬۰۰۰ نفر، سالمترین بنای رومیِ باقیمانده در ترکیه است.
از آنجا از آکروپل، آگورا و آبراه دیدن کنید و برای جشنواره سالانه باله و اپرای آنتالیا که هر سال در ماه ژوئن برگزار میشود، بلیت بخرید. آکوستیک اجراهای شبانه واقعاً حیرتانگیز است.
فاسلیس به پامفیلیا تعلق داشت، اما ریشههای آن به دوران لیکیه بازمیگردد. این شهر که در قرن هفتم پیش از میلاد بنا شد، بهدلیل موقعیت منحصربهفردش میان دو ساحل، مقصد محبوب تورهای روزانه قایقی است. فاسلیس بندری تجاری و بسیار موفق بود، اما در قرن سوم میلادی، حملههای پیدرپی دزدان دریایی آن را بهسوی زوال برد و شهروندان را وادار کرد به نقاط امنتری در داخل خشکی پناه ببرند. این شهر در مقایسه با آسپندوس وسعت کمتری دارد، اما هنوز ویرانههایی مانند آگورا، تئاتر کوچک و حمام را در کنار چشماندازهای خیرهکننده به نمایش میگذارد. این مجموعه هر روز از ساعت ۸:۳۰ صبح تا ۷ عصر باز است.
پس از آنکه زلزله منبع طبیعی آب را قطع کرد، ترمسوس متروکه شد. ویرانههای آن در ارتفاعی بیش از ۱۰۰۰ متر (۳۳۰۰ فوت)، در کوههای توروس قرار دارند؛ موقعیتی که در برابر ارتشهای مهاجم پناهگاهی طبیعی فراهم میکرد. تاریخ دقیق بنیانگذاری ترمسوس مشخص نیست، اما این شهر که در میان جنگلهای انبوه و شیبهای تند قرار داشت، در دوره هلنیستی و حدود قرن چهارم پیش از میلاد مسکونی بود.
ترمسوس در دوران فرمانروایی پیسیدیها رونق گرفت و بعدها تحت نفوذ روم قرار گرفت، اما در سال ۳۳۳ پیش از میلاد در برابر محاصره اسکندر مقدونی ایستادگی کرد. اسکندر بهدلیل زمین ناهموار و استحکامات شهر، بهجای آن مناطق دیگری را فتح کرد. این شهر آگورا (بازار)، معابدی وقف خدایانی مانند زئوس و آرتمیس و شمار زیادی مقبره صخرهای دارد. تئاتر که در دل شیب طبیعی کوه ساخته شده، چشماندازهای خیرهکنندهای پیش روی بازدیدکنندگان میگذارد.
سیده ساحلی که پیرامون بناهای باستانی شکل گرفته، موزهای روباز است. چشماندازهای تماشایی آن شامل مغازههای رومی، تئاتری بزرگ، حمامهای عمومی و یک آگورا میشود. موزه شهر نیز که هر روز بهجز دوشنبه باز است، ویرانههای سالم بسیاری را به نمایش میگذارد.
پس از گشتوگذار در این مقصد تاریخی، بهسمت معبد آپولو در ساحل بروید. هرچند تنها چند ستون از معبد باقی مانده، جلوه باشکوه آن در پسزمینه غروب نارنجی و پرجنبوجوش منطقه مدیترانه، سوژهای عالی برای پستهای اینستاگرامی است.
این بنا که بین چیرالی و الیمپوس قرار دارد، با موقعیتش در میان جنگلهای سرسبز، داستانی افسانهای را به تصویر میکشد. با اینکه تابلوهای راهنما کم هستند، در جنگل پیش بروید تا کلیساهای مسیحی، دروازههای رومی، آبراههای بیزانسی، خانهها و از همه مهمتر، تابوت کاپیتان اودموس را پیدا کنید.
در امتداد ساحل بهسوی دمره بروید تا به شهر باستانی میرا، خانه پیشین بابانوئل، برسید. میرا کمتر شناختهشده، با تئاتر بزرگش که جنگلهای کاج آن را دربر گرفتهاند، هر علاقهمند به تاریخ را به وجد میآورد. کلیسای بیزانسی در بخشهای داخلیتر شهر، جایی است که سنت نیکلاس نخستینبار سنت کمک به فقرا در ایام کریسمس را آغاز کرد؛ به همین دلیل، مجسمه او را به شکل واقعیاش میبینید، نه در هیئت بابانوئلی که امروز میشناسیم. متأسفانه، دریانوردان در قرن یازدهم استخوانهای او را از تابوتش ربودند، اما کلیسا هنوز فضایی فراواقعی دارد.
قلعه آلانیا که بر فراز تپه قرار دارد، چشماندازی پانورامایی و تماشایی از ساحل زیبای منطقه مدیترانه پیش روی شما میگذارد. دیوارهای ۶ کیلومتری شهر نیز بناهای تاریخی بسیاری را در خود جای دادهاند. این قلعه که در ابتدا در قرن سیزدهم ساخته شد، از مردم محلی در برابر تهاجمها محافظت میکرد. در طول سالها، تمدنهای گوناگون از جمله رومیها، بیزانسیها و عثمانیها، بناها و آثار تاریخی چشمگیری از خود بهجا گذاشتند.
دیوارهای مستحکم، برجها و باروها نشاندهنده مهارت چشمگیر سازندگان هستند؛ نمونههایی از این هنر را میتوان در برج سرخ، قلعه داخلی و مسجد سلطان سلیم دید. هر سازه، سبک معماری منحصربهفرد دورهای متفاوت را به نمایش میگذارد. موقعیت راهبردی قلعه آلانیا نیز اهمیت فراوانی داشته است. این قلعه که بر فراز تپهای بلند قرار گرفته، مزیتهای تاکتیکی مهمی برای ساکنانش فراهم میکرد و چشماندازی گسترده به تهدیدهای پیشِ رو داشت.

پاتارا گواهی بر تمدن لیکیه و یکی از اعضای اتحادیه باستانی لیکیه است. این محوطه آثار تاریخی فراوانی را در خود جای داده که از میان آنها میتوان به خیابانهای ستوندار اشاره کرد. تئاتر این شهر زمانی میزبان ۵٬۰۰۰ تماشاگر برای سرگرمی و گردهماییهای عمومی بود.
حمامهای رومی از دیگر دیدنیهای این محوطهاند؛ این حمامها که برای نظافت و تفریح استفاده میشدند، هنوز موزاییکها و نقاشیهای دیواری ظریفی را به نمایش میگذارند. طاق یادبود نیز که زمانی ورودی شهر را مشخص میکرد، نمادی از اعتبار و قدرت است.
یکی از یافتههای هیجانانگیز سالهای اخیر، فانوسی دریایی است که نخستینبار در دوران امپراتور نرون ساخته شد و در سال ۲۰۲۱ بازسازی شد. همچنین، از ساحل پاتارا در نزدیکی دیدن کنید؛ طولانیترین نوار ساحلی شنی ترکیه.
برای سفرهایی جذاب، به کاش یا کالکان در حومه منطقه بروید، سوار قایق شوید و از کنار ویرانههای غرقشده ککووا بگذرید و سپس راهی قلعه سیمنا شوید. متأسفانه فعالیتهای آبی مانند غواصی با اسنورکل یا غواصی با کپسول ممنوع است، اما هنگام عبور با قایق، طرح کلی ساختمانهای تاریخی همچنان از روی آب دیده میشود.
قایق پیش از آنکه از دریا بگذرد و به قلعه سیمنا برسد، ناگهان به سمت راست میپیچد. از بالای قلعه، چشماندازی بینظیر از شبهجزیره پیش روی شماست. همچنین، برای امتحان بستنی خانگی فوقالعاده، سری به یکی از رستورانها بزنید.
نکته: تالارهای نمایش موزه باستانشناسی آنتالیا مجموعههای چشمگیری از آثار و یادگارهایی را به نمایش میگذارند که بیش از ۵٬۰۰۰ سال تاریخ را در بر میگیرند. بازدیدکنندگان بهمحض ورود، با نمایشگاههای خیرهکنندهای روبهرو میشوند که تمدنهای باستانی آناتولی را از دوران هلنیستی تا رومی زنده میکنند.
نکته کاربردی: بسیاری از آژانسهای گردشگری، تور شهری آنتالیا را با بازدید از یکی دیگر از دیدنیهای منطقه، یعنی آبشارهای زیبا، ترکیب میکنند. آبشارهایی مانند کورشونلو و دودن، و همچنین پارک کاراعلیاوغلو، مکانهایی عالی برای استراحت هستند. آبشار و رودخانه ماناوگات نیز پس از گشتوگذار در محوطههای تاریخی آنتالیا، مقصدی فوقالعاده است؛ بازدیدکنندگان در باغهای چای مینشینند و از تماشای جریان آب لذت میبرند. گزینه دیگر استفاده از حملونقل عمومی است، اما ساعتهای حرکت را بررسی کنید.
مکانهای زیبای ترکیه: از محوطههای تاریخی تا چشماندازهای طبیعی، اگر گشتوگذار در این کشور را دوست دارید، این مقصدها را در فهرست سفرهای خود قرار دهید. این مکانها که از شرق تا غرب گسترده شدهاند و سواحل و حوضچههای آهکی را نیز در بر میگیرند، شما را شگفتزده میکنند و زیبایی واقعی ترکیه را به نمایش میگذارند.
