By:
Nezir Can
دریای مرمره و منطقهٔ مرمره بیتردید مهمترین مقصد در ترکیه است. این منطقه از صنعت گردشگری قدرتمند، بخشهای کشاورزی پررونق و شهرهای برجستهٔ ترکیه، از جمله استانبولِ مشهور، برخوردار است. در کنار اینها، دریای مرمره قرار دارد؛ پهنهای آبی که بهدلیل موقعیت راهبردی و حیات دریایی آن، یکی از مهمترین پهنههای آبی جهان بهشمار میرود.
این دریا اکوسیستمی منحصربهفرد دارد و گونههای مختلفی از پستانداران دریایی، مانند دلفینها و فکها، لاکپشتهای دریایی و گونههای گوناگون پرندگان در آن زندگی میکنند. مساحت دریای مرمره حدود ۱۱٬۰۰۰ کیلومتر مربع و عمق متوسط آن حدود ۷۰۰ متر است. با وجود وسعت کم، دریای مرمره در طول تاریخ منطقه نقشی اساسی داشته است. این دریا همچنان بخش مهمی از فرهنگ، اقتصاد و محیطزیست ترکیه بهشمار میرود. در ادامه بیشتر با آن آشنا میشویم.

واژهٔ «مرمره» از واژهٔ یونانی «μάρμαρο» (مارمارو) گرفته شده و بهمعنای «مرمر» است. دلیل این نامگذاری آن است که پیرامون دریا را مناطقی با معادن بزرگ مرمر دربر گرفتهاند. همچنین، بازتاب طیفهای گوناگون آبی و سبز روی آب، جلوهای مرمرین به آن میدهد.
دریای مرمره در شمالغرب ترکیه و در میان دریای اژه در غرب و دریای سیاه در شمال قرار دارد. این دریا از جنوبغرب، از طریق تنگهٔ داردانل، به دریای اژه و از شمالشرق، از طریق تنگه بسفر، به دریای سیاه متصل میشود. به همین دلیل، دریای مرمره برای کشتیرانی و حملونقل اهمیت دارد.
میتوان در دریای مرمره شنا کرد؛ سواحل و مناطق شنا متعددی در امتداد آن وجود دارد. بااینحال، کیفیت آب بسته به موقعیت مکانی و فصل متفاوت است. گاهی بهدلیل آلودگی یا عوامل محیطی، شنا توصیه نمیشود. پیش از شنا، همواره وضعیت و اطلاعیههای محلی را بررسی کنید. همچنین، مسیرهای پرتردد کشتیرانی در دریای مرمره وجود دارد؛ بنابراین در محدودههای تعیینشده برای شنا بمانید و مراقب رفتوآمد قایقها باشید. از جمله سواحل این منطقه میتوان به سواحل شیله، ترمال، آرموتلو و آلتینکوم در یالووا، ساحل مودانیا در بورسا و سارایلار در تکیرداغ اشاره کرد.
منطقه مرمره از ۱۱ استان تشکیل شده است.
استانبول مشهور: پیشینه استانبول به بیش از ۲٬۵۰۰ سال پیش میرسد و این شهر پایتخت سه امپراتوری روم، بیزانس و عثمانی بوده است. استانبول بازتابی از تاریخ امپراتوریهای گذشته است و شمار بیشماری از آثار تاریخی و جاذبههای آن، تاریخ طولانی و متنوع شهر را به نمایش میگذارند.

بورسای باشکوه: بورسا، چهارمین شهر بزرگ ترکیه، پیست اسکی کوه اولوداغ را نیز در خود جای داده است. میراث غنی فرهنگی و تاریخی این شهر بیش از ۲٬۰۰۰ سال قدمت دارد. شهر مشهور بورسا زمانی پایتخت عثمانی بود.
کوجائلی: این استان یکی از سه استانی است که نامش با نام مرکز آن یکسان نیست. این استان که در اطراف خلیج ازمیت قرار دارد، بهعنوان پایتخت صنعتی ترکیه شناخته میشود. این استان در کنار شهر ازمیت، مرکز آن، به ۱۲ منطقه تقسیم میشود.
ساکاریا: ساکاریا که در ساحل دریای سیاه قرار دارد، به مناظر دیدنی و روستاهای سنتی عثمانی شهرت دارد. در سالهای اخیر، شهرهای این استان نیز دستخوش تحولات و توسعههای زیادی شدهاند تا با زندگی مدرن هماهنگ شوند.
یالووای زیبا: این استان چندین چشمه آب گرم و مجموعه آبدرمانی دارد؛ از جمله حمامهای آب گرم مشهور یالووا. این منطقه با وجود آنکه چندان پرسروصدا نیست، در سالهای اخیر به مقصدی دلانگیز برای سفر و استراحت تبدیل شده است.
تکیرداغ: این استان به غذاهایش، از جمله کوفتههای سنتی، شهرت دارد. تاکستانهای منطقه نیز انگورهای باکیفیتی تولید میکنند که برای تهیه راکی تکیرداغ، نوشیدنی الکلی شناختهشده ترکیه، به کار میروند.
ادرنه تاریخی: ادرنه در نزدیکی مرزهای یونان و بلغارستان قرار دارد. این استان حدود ۴۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت و ۶٬۲۷۹ کیلومتر مربع مساحت دارد. ادرنه به مسجد سلیمیه شهرت دارد که در قرن ۱۶ام به طراحی معمار سینان، معمار محبوب امپراتوری عثمانی، ساخته شد.
چاناققلعه: در ساحل جنوبی تنگه داردانل، نبرد مشهور گالیپولی در جریان جنگ جهانی اول رخ داد. بسیاری از مکانهای تاریخی، مانند پارک ملی گالیپولی و یادمان شهدای چاناققلعه، نیز در این منطقه قرار دارند.
بالیکسیر: این استان از غرب با دریای اژه، از شمال با چاناققلعه، از شرق با بورسا و کوتاهیه و از جنوب با مانیسا هممرز است و کمتر دربارهاش صحبت میشود. با این حال، به خاطر سواحل بکر، زیتونها و چشمههای آب گرمش شهرت دارد.
بیلهجیک: استان بیلهجیک از شمال با ساکاریا، از جنوب با کوتاهیه، از غرب با بورسا و از شرق با اسکیشهیر هممرز است و مرکز آن نیز شهر بیلهجیک است. امپراتوری عثمانی در سال ۱۲۹۹ در شهر کوچکی به نام سوغوت بنیان گذاشته شد.
قرقلرایلی: این استان از غرب با ادرنه، از جنوب با تکیرداغ و از شرق با استانبول هممرز است و در شمال نیز به بلغارستان میرسد. بخش بزرگی از نواحی شمالی و شرقی منطقه پوشیده از جنگل است.
منطقه مرمره در بخش اروپایی ترکیه قرار دارد. نام این منطقه از دریای مرمره گرفته شده است؛ دریایی که آن هم در بخش اروپایی قرار دارد و دو بخش آسیایی و اروپایی استانبول را از هم جدا میکند. ترکیه در آسیا و اروپا واقع شده، اما منطقه مرمره بهطور کامل در قاره اروپا قرار دارد و بخشی از ترکیه آسیایی نیست.
در اینجا دربارهٔ جزایر ترکیه بیشتر بخوانید، اما چندین جزیره در مرمره وجود دارد، از جمله...
مناطق ترکیه: ترکیه بر اساس ناهمواریهای زمین، آبوهوا و فرهنگ به هفت منطقه جغرافیایی تقسیم میشود. منطقه مرمره یکی از این مناطق است و شش منطقه دیگر نیز عبارتاند از اژه، مدیترانه، دریای سیاه، آناتولی شرقی، آناتولی مرکزی و آناتولی جنوبشرقی. این مقاله درباره این مناطق و چگونگی شکلگیری کشور شگفتانگیز ترکیه از کنار هم قرار گرفتن آنها بیشتر توضیح میدهد.
