Türk Vatandaşlığı ve Veraset Vergisi: Mirasçıların Ödeyeceği Vergi

Kısa Yanıt: Türk vatandaşlığını değerlendiriyorsanız er ya da geç şu uyarıyı duyarsınız: Türk pasaportu, dünya genelindeki mal varlığınızı Türkiye’de veraset vergisine tabi hâle getirir. Evet, öyle. Ancak vergiyi siz değil mirasçılarınız öder; mirasçı başına uygulanan istisnalar düşüldükten sonra vergi oranları %1 ile %10 arasında değişir ve yurt dışında ödenen vergi mahsup edilebilir. Yeni vergi mukimi olma koşullarını karşılayarak Türkiye’de vergi mukimi olursanız, 20 yıl içinde vefat etmeniz hâlinde mirasçılarınız sabit %1 vergi öder. Birleşik Krallık’ta vergi oranı %40’a kadar çıkar. Mesele bu verginin var olup olmadığı değil; mukimliğinizin, mal varlığınızın yapısının ve zamanlamanın doğru planlanıp planlanmadığıdır. Doğru planlandığında vergi yönetilebilir düzeydedir.

1. Türk Pasaportu Dünya Genelindeki Mal Varlığımı Vergi Kapsamına Alır mı?

Evet. Türkiye’nin Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu (No. 7338), Türk vatandaşlarına ait malların nerede bulunduğuna bakılmaksızın karşılıksız devirlerini ve ayrıca Türkiye’de bulunan malları vergilendirir. Türk vatandaşlığına geçtikten sonra yurt dışındaki varlıklarınız da Türkiye’deki vergi kapsamına girer. Bunun etkisini doğru değerlendirmek için şu üç noktayı göz önünde bulundurun:

1. Mülkiyeti Değil, Devri Vergilendirir: Vergi, malın vefat üzerine veya bağış yoluyla devredilmesiyle doğar. Türkiye’de yıllık servet vergisi yoktur.

2. Vergiyi Mirasçı Öder: Vergi mükellefi, malın sahibi değil, malı devralan kişidir.

3. Vergi Kapsamının Sınırları Vardır: Türkiye’de yaşamayan yabancı bir kişi, Türk vatandaşına ait yurt dışındaki varlıkları miras alırsa bu verginin kapsamı dışında kalır. Eşiniz ve 18 yaşından küçük çocuklarınız genellikle vatandaşlık başvurusuna dâhil edilir; bu nedenle onların Türk vatandaşı olacağını ve vergi kapsamına gireceğini varsayarak planlama yapın. Türk vatandaşı olmayan ve Türkiye’de yaşamayan yetişkin çocuklar, yurt dışında bulunan varlıklar bakımından vergi kapsamı dışında kalabilir. Bunu kesin bir varsayım olarak değil, uzman görüşü alınması gereken bir konu olarak değerlendirin.

2. Mirasçılarım Gerçekte Ne Kadar Vergi Öder?

Her mirasçı, kişisel istisna tutarı düşüldükten sonra kendi payı üzerinden, %1’den %10’a yükselen oranlarla vergi öder. 2026 yılı için istisna, her çocuk ve sağ kalan eş başına yaklaşık $58,400 USD; eşin tek başına mirasçı olduğu ve altsoy bulunmadığı durumdaysa yaklaşık $116,900 USD’dir. Dolar tutarları, tablolara ilişkin notlarda belirtilen tarihteki Merkez Bankası kuru üzerinden çevrilmiştir.

NOT: USD tutarları, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 30 October 2026 tarihli gösterge USD/TRY kuru (49.7747) üzerinden çevrilmiş ve yuvarlanmıştır. Yasal eşikler Türk lirası üzerinden belirlenir ve her ocak ayında yeniden değerlenir; dolayısıyla dolar karşılıkları döviz kuruna göre değişir.

2026 istisna tutarı ve genel vergi tarifesi esas alınarak, pay alan bir çocuk için iki örnek:

NOT: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 30 Ekim 2026 tarihli gösterge USD/TRY kuru (49.7747) üzerinden çevrilmiş ve yuvarlanmıştır. Vergi, normal vergi tarifesi ve yukarıda belirtilen 2026 istisna tutarı üzerinden hesaplanmıştır.

Dikkate alınması gereken dört pratik nokta:

1. Taksitler: Vergi, üç yıl içinde mayıs ve kasım aylarında ödenen altı eşit taksitle ödenebilir.

2. Beyan: Miras payı istisna tutarının altında kalsa bile beyanname verilmesi gerekir. Son tarih, ölümün nerede gerçekleştiğine ve mirasçının nerede yaşadığına bağlı olarak ölüm tarihinden itibaren dört ila sekiz ay arasındadır.

3. Gayrimenkul: Miras kalan gayrimenkul, üzerindeki vergi tamamen ödenene veya teminat gösterilene kadar satılamaz ya da ipotek edilemez.

4. Yeniden Değerleme: Vergi dilimleri ve istisna tutarları her yıl yeniden değerlenir; USD karşılıkları da döviz kuruna göre değişir. Bu nedenle 2026 rakamları değişecektir.

Bağışlar, yakın aile üyeleri arasındaki bağışlarda daha düşük oran uygulanan ayrı ve daha yüksek bir tarifeye tabidir. Varlıkların nasıl ve ne zaman devredildiği önemlidir.

3. Vergiyi Azaltabilir veya Yönetebilir miyim?

Evet, bunu dört pratik yolla yapabilirsiniz:

1. Yurt Dışında Ödenen Vergileri ve Borçları Düşün: Yurt dışındaki varlıklarınız için başka bir ülkede ödenmiş veraset vergisi ve bu varlıklara bağlı borçlar, Türkiye'de vergiye tabi matrahtan düşülür. Bunların belgelenip beyan edilmesi gerekir ve indirim, söz konusu varlıkların değerini aşamaz. Bu bir vergi kredisi değil, indirimdir; yani vergi borcunu bire bir azaltmak yerine matrahı düşürür.

2. Tüm İstisnalardan Yararlanın: İstisna her mirasçı için ayrı uygulanır. Bu nedenle eş ve birkaç çocuk arasında paylaşılan bir tereke, birden fazla istisnadan yararlanır.

3. Ödemeyi Zamana Yayın: Üç yıla yayılan altı taksit, likit olmayan tereke varlıklarında nakit akışı üzerindeki yükü hafifletir.

4. Miras Planlamasını Yapın: Miras genellikle vefat eden kişinin millî hukukuna göre düzenlenirken Türkiye'deki taşınmazlara Türk hukuku uygulanır. Türk miras hukuku ayrıca yakın aile üyelerine, vasiyetnamenin kapsamını sınırlayan saklı paylar tanır. Her iki hukuku da dikkate alarak hazırlanan bir vasiyetname, beklenmedik durumların önüne geçer.

4. Daha Avantajlı Bir Vergi Oranı Uygulanabilir mi?

Evet: gerekli şartları sağlayan yeni yerleşik kişiler için sabit %1 oran uygulanır. 4 Haziran 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 7582 sayılı Kanun, Gelir Vergisi Kanunu'na 20/D maddesini ekleyerek yeni Türk vergi mukimlerinin belirli şartları sağlayan yurt dışı kaynaklı gelirlerini 20 yıl boyunca vergiden muaf tutmuştur. Aynı kanun, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nu da değiştirerek bu muafiyetten yararlanan kişilerin vefatının 20 yıllık süre içinde gerçekleşmesi hâlinde, miraslarının 2. bölümdeki tarife yerine %1 oranında vergilendirilmesini sağlamıştır. Bu haktan yararlanmak için üç şartı yerine getirmeniz gerekir:

1. 1 Ocak 2026 veya Sonrasında Türk Vergi Mukimi Olun: Vergi mukimi, Türkiye'de yerleşik olan veya bir takvim yılında kesintisiz altı aydan uzun süre Türkiye'de yaşayan kişidir.

2. Son Üç Yıllık Dönemde Vergi Kaydınız Temiz Olsun: Vergi mukimi olmadan önceki üç takvim yılı boyunca Türkiye'de ikamet etmemiş ve Türkiye'de vergi yükümlülüğünüz olmamış olmalıdır. Daha önce gayrimenkul gelirleri, yatırım gelirleri veya sermaye kazançları üzerinden Türkiye'de vergi ödemiş olmanız bu şartı ihlal etmez. Daha önce elde edilen ücret veya ticari faaliyet gelirleri ise ihlal sayılır; söz konusu üç yıllık dönemde Türkiye'de ikamet etmiş olmak da şartı ihlal eder.

3. Muafiyet Belgesi Alın: Vergi mukimi olduğunuz takvim yılının sonuna kadar vergi dairesine başvurun. Son iki ay içinde mukim olmanız hâlinde, takip eden yılın şubat ayı sonuna kadar başvurabilirsiniz.

Dikkate alınması gereken üç önemli sınırlama:

- Esas Olan Pasaport Değil, Vergi Mukimliğidir: Yalnızca vatandaş olmak %1 oranından yararlanma hakkı vermez; Türkiye'de vergi mukimi olmayan bir vatandaş da bu haktan yararlanamaz.

- Yalnızca Miras: Kanun mirasla ilgili hükümler içeriyor. Danışmanınız aksini teyit edene kadar bağışların normal vergi tarifesine tabi olduğunu varsayın.

- Yalnızca Yurt Dışı Kaynaklı Gelir: Türkiye kaynaklı gelir normal oranlarda vergilendirilmeye devam eder. Koşulların sağlanmadığı anlaşılırsa belge iptal edilir ve vergi, ceza ve faiz uygulanır.

5. Şu An Bulunduğum Yerle Karşılaştırıldığında Durum Nasıl?

Türkiye'de veraset vergisinin en yüksek oranı %10, 20/D maddesi kapsamındaki uygulamada ise %1'dir. Buna karşılık, en yüksek oranlar Birleşik Krallık'ta %40, Fransa'da %45'e kadar, mirasçının yakınlık derecesine bağlı olarak Almanya'da ise %50'ye kadar çıkmaktadır. Muafiyetler dikkate alındığında pek çok ailenin ödediği vergi bu oranlardan daha düşük olsa da aradaki fark büyüktür.

Daha önemli nokta, ikinci bir pasaportun kişinin kendi ülkesindeki vergi yükümlülüklerini nadiren değiştirmesidir. Veraset vergisi; nerede yaşadığınıza, yerleşik olduğunuz ülkeye ve varlıklarınızın bulunduğu yere bağlıdır. Veraset vergisi almayan bir ülkeden ikinci pasaport edinmek, ikamet ettiğiniz ülkenin uyguladığı vergiyi ortadan kaldırmaz.

Türk vatandaşlığı, vergi yükümlülüklerinize Türkiye'de de bir katman ekler. Yurt dışında ödenen veraset vergisi bu vergiden mahsup edilebilir. Vergi ikametgâhını Türkiye'ye taşıyan aileler için %1'lik uygulama, çok daha ağır bir vergi rejiminin yerini alabilir. Tek bir pasaporta odaklanmak yerine toplam tabloyu değerlendirin.

6. Pasaport Gelir Vergimi Değiştirir mi?

Hayır. Türkiye'de gelir vergisi vatandaşlığa değil, ikamete bağlıdır. Türkiye'de yerleşik olanlar, yani Türkiye'de yerleşim yeri bulunan veya bir takvim yılında kesintisiz olarak altı aydan uzun süre burada yaşayan kişiler, dünya genelindeki gelirleri üzerinden vergilendirilir. Yerleşik olmayanlar ise yalnızca Türkiye kaynaklı gelirleri üzerinden vergi öder. Başka bir ülkede yaşarken Türk pasaportu taşımak Türkiye'de gelir vergisi ödeme yükümlülüğü doğurmaz.

Bu durum, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere bazı ülkelerin uyguladığı vatandaşlık temelli vergilendirme modelinden farklıdır. Türkiye vatandaşlığı yalnızca tek bir konuda dikkate alır: bu veraset ve intikal vergisinde.

Türkiye'de yerleşik hâle gelirseniz 20/D maddesi, koşulları karşılayan yurt dışı kaynaklı gelirleri 20 yıl boyunca vergiden muaf tutabilir. Türkiye'deki bir mülkten elde edilen kira gibi Türkiye kaynaklı gelirler ise vergilendirilmeye devam eder.

7. Karar Vermeden Önce Neleri Sormalıyım?

Bir planı temenniden ayıran altı soru var. Biz de dâhil olmak üzere danışmanınıza şu soruları yöneltin:

1. Vatandaşlığa geçtikten sonra ailem hangi ülkede vergi mükellefi olacak ve bu durum, kesintisiz üç yıllık geçmiş ile muafiyet belgesi için son tarih dâhil 20/D maddesindeki koşulları karşılıyor mu?

2. Ailemden kimler Türk vatandaşı olacak ve bu durum yurt dışında bulunan varlıklar üzerindeki vergiyi nasıl değiştirecek?

3. Ülkemdeki miras kuralları Türkiye'deki kurallarla nasıl etkileşiyor ve yurt dışında ödenen hangi vergiler mahsup edilebilir?

4. Mirasım hangi ülkenin miras hukukuna tabi olacak ve birden fazla ülkede vasiyetname hazırlamam gerekiyor mu?

5. Ayrı bir vergi tarifesine tabi olan yaşam boyu bağışlar nasıl vergilendirilecek?

6. Danışmanım vergi ve hukuk danışmanlığı vermeye yetkili mi ve yalnızca işlemi gerçekleştirmem hâlinde mi ücret alıyor?

8. Bu Sizin İçin Ne Anlama Geliyor?

Vergi var ve yönetilebilir düzeyde. Vergiyi siz değil, mirasçılarınız öder. Normal tarifedeki en yüksek oran %10'dur, yurt dışında ödenen vergi mahsup edilebilir ve koşulları karşılayan yeni yerleşikler, ölümün 20 yıl içinde gerçekleşmesi hâlinde sabit %1 oranında vergi öder.

Risk verginin kendisi değil, plansız bir yapıdır: yanlış ikamet, yanlış zamanlama, kaçırılan belge başvuru süresi, vasiyetnamenin olmaması. Bunları başvurmadan önce halledin; sonrasına bırakmayın.

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığını değerlendiriyorsanız, Property Turkey ekibimizle görüşün. Seçenekleri birlikte değerlendirir, karar vermeden önce sizi sınır ötesi vergi ve hukuk konularında uzman danışmanlarla buluştururuz.

Kaynaklar ve Hukuki Referanslar

- Rakamlar 31 Ekim 2026 itibarıyladır.

- 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, 1., 12. ve 16. maddeler

- 7582 sayılı Kanun, 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır; Gelir Vergisi Kanunu'na 20/D maddesini eklemiştir

- KPMG Türkiye, 7582 sayılı Kanun hakkında bilgilendirme bülteni (4 Haziran 2026)

- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Mirasçıların Vergi Yükümlülükleri Rehberi

NOT: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; vergi veya hukuk danışmanlığı niteliği taşımaz. Kurallar yenidir ve uygulamaları hâlen gelişmektedir. Vergi eşikleri her yıl yeniden değerlemeye tabi tutulurken dolar karşılıkları döviz kuruna göre değişir. Herhangi bir karar vermeden önce sınır ötesi vergi ve hukuk konularında uzman danışmanlardan destek alın.

Cameron Deggin Kurucu ve CEO, Property Turkey

Cameron Deggin, Property Turkey'in Kurucusu ve CEO'sudur. A former finance professional and FCCA-qualified accountant, he founded the company in 2001 after recognising Turkey’s investment potential. Yirmi yılı aşkın bir süredir Türk gayrimenkullerini analiz eden Cameron, düzenli olarak uluslararası yatırımcılara danışmanlık yapıyor ve Financial Times ve BBC gibi medya kuruluşlarından alıntılar yapıyor.

Yazar: 1,035 makale | |

View full author profile →