Türkiye'de Çalışma İzinleri

Türkiye'de akademisyen ya da kurumsal sektörde değilseniz, oturma izni olmadan iş bulmak zor olabilir. Çok önemli olan çalışma iznini almanıza yardımcı olmaya istekli bir işveren bulmanız gerekecek.

Dil öğretimi, Türkiye'de yaşamanın ve çalışmanın popüler bir yolu olarak görülmektedir. Ancak, birçok işveren çalışma izni başvurusunun bürokratik sürecine zaman ve para yatırmamak için personeli yasa dışı olarak istihdam etmektedir. Bu durumdan kaçınmak en iyisidir - İngilizce öğretmenlerinin yakalanıp sınır dışı edildiği vakalar olmuştur.

İş arayanlar aşağıdaki yabancı ve ilan sitelerinde ipuçları bulabilirler:

• istanbul.angloinfo.com
• istanbul.craigslist.com.tr
• www.mymerhaba.com
• www.sahibinden.com
• thisismyistanbul.wordpress.com/turkey-online
• www.turkeycentral.com

Türkiye'de ikamet eden biri olarak çalışmak istiyorsanız, bir çalışma iznine ihtiyacınız olacaktır. Türkiye'de yabancı uyruklu bir kişinin çalışması ya da iş yapabilmesi için, Türkiye'ye geldikten sonra bir ay içinde oturma izni alınması GEREKİR ve yabancı uyruklular için Türk çalışma vizesinin de edinilmesi zorunludur. Türk çalışma iznine hem Türkiye içinde hem de dışında başvurabilirsiniz.

Türk çalışma izni nasıl alınır?

Türkiye'de oturma izni aldıktan sonra, Türk çalışma izni alma sürecine başlayabilirsiniz. Çalışma izni başvurusuna başlamadan önce birkaç belgeye ihtiyacınız vardır, bunlar:

• Pasaportunuz
• Dört adet vesikalık fotoğraf
• Pasaportunuzdaki fotoğrafınızı gösteren sayfaların fotokopileri
• Pasaport son kullanma tarihinin fotokopileri
• Pasaportunuzdaki son damgalı giriş sayfasının fotokopileri

Çalışma izni aldıktan sonra Türkiye'de iş olanakları arıyorsanız, bu belgeler ile birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan alınacak bir başvuru formuna da ihtiyacınız olacaktır. Sizi istihdam etmeyi düşünen Türk şirketi bu başvuruyu sizin adınıza yapacaktır – Türkiye'de bir şirket sponsor olmadan Türk çalışma vizesi alamazsınız.

Türkiye dışındaysanız, çalışma izni başvuru sürecini başlatmak için en yakın Türk Büyükelçiliği veya Konsolosluğu ile iletişime geçmenizi öneririz.

Ayrıca, süresi uzun oturma izni edinmeniz şiddetle tavsiye edilir, çünkü altı aydan az süresi kalan oturma izinlerinin Türkiye'de çalışma hakkı reddedilebilmektedir.

Tüm belgeler hazır ve başvuruya geçmeye hazır olduğunuzda, çalışma izni başvurunuzu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na sunmanız gerekir. Türk çalışma izni onaylanırsa, pasaportunuza Türkiye'deki yeni çalışma vizeniz damgalanır.

Türkiye'de çalışma izni aldıktan sonra ne olur?

Türk çalışma izni aldıktan sonra, Türkiye'de serbestçe çalışabilir ve iş yapabilirsiniz. Kendi işinizi kurmak istiyorsanız, birçok Türk bankası kredi vermekte ve Türkiye'de iş kurmak isteyen yabancılar için çeşitli iş hibeleri bulunmaktadır.

Türkiye'de iş kurmak isterseniz, doldurulup noterden tasdiklenmesi gereken bazı formlar olacak ve bazı Türk kurumlarına bildirimde bulunmanız gerekecektir.

Yabancı uyrukluların Türkiye'de yapması yasak olan bazı işler var mı?

Evet, Türkiye'de bazı işler sadece Türk vatandaşlarına ait olup yabancıların istihdam edilmesi yasaktır. Bu işler; doktorlar, diş hekimleri, eczacılar, avukatlar ve optisyenler gibi üst düzey meslekleri içerir.

Türkiye'de yabancı uyruklular için hangi işler mevcuttur?

Mevsimlik İşçiler/Temsilciler: İngiltere ve yabancı tur operatörleri için mevsimlik işçiler konusunda özel hükümet anlaşmaları mevcuttur. Thomsons ve Thomas Cook gibi tur operatörleri ile onların Türk ortak şirketleri tarafından desteklenen 6 ay süren bu 'temsilci' çalışma izinleri vardır. Sahil tatil beldelerinde birçok göçmen bu yüzden tatil temsilcisi olarak çalışmaktadır ve bu pozisyonlar için rekabet sıkıdır. Seyahat temsilcisi olmak isterseniz, çalışma saatlerinin uzun ve genellikle sosyal olmayan, temel maaşların genellikle düşük ve komisyona dayalı olduğunu, işlerin genellikle yılın sadece 6 ayı sürdüğünü unutmayın. Başvurmak için tur operatörleri ile iletişime geçin ve çoğunun sezon başlamadan (Ocak - Mart arası) adayları işe alıp mülakat yaptığını bilin ki yaz sezonu için ekip hazır olsun.

Büyük şirketler ve mavi çipler için çalışma: İstanbul ve diğer şehirlerdeki bazı büyük mavi çip ve uluslararası şirketler yabancı çalışanları işe alıp sponsor olmaya isteklidir. Bu işler en iyi doğrudan internet araştırmasıyla ya da Michael Page ve Adecco gibi uluslararası işe alım ofisleri aracılığıyla bulunabilir. Maaşlar için bir rehber olarak, Michael Page deneyimli bir satış temsilcisinin İstanbul'da genellikle ayda 2000TL ile 3000TL, iyi bir satış müdürünün ise 3000TL ile 5000TL aldığını belirtmektedir. Sahil bölgelerinde bu maaşlar çok daha düşüktür. Türkiye'nin çoğu yerinde ortalama maaşlar birçok ülkeden çok daha düşüktür, genellikle sadece birkaç yüz pound değerindedir.

Türkiye'de İngilizce öğretmek: Türkiye'de çalışmayı düşünen birçok kişi İngilizce öğretmenliğini düşünmüştür. İngilizce öğretmeni olmaya ciddiyseniz, alabileceğiniz en iyi niteliklerden biri TEFL (Yabancı Dil Olarak İngilizce Öğretimi)'dir. TEFL kursları İngiltere'de yaygın olarak bulunmakta ve başvuruları desteklemek için iyi bir temel sağlamaktadır. En zor kısım, çalışma izni için sizi sponsor edecek bir Türk dil okulu bulmaktır. Türkiye'deki çoğu işveren, uygun olduğu düşünülen işleri sizinle konuşmaya istekli olsa da, çalışma izni için gerekli evrakı yapmaları nadirdir. Olası okullarla e-posta ve telefonla iletişim kurmak, teklif alırsanız işverene düzenli olarak yazılı olarak işe alındığınızı ve çalışma izni başvurunuza destek verdiklerini teyit etmek en iyisidir. İzin olmadan çalışırken yakalanırsanız, işverene ağır para cezaları kesilir ve birçok durumda yasadışı çalışan sınır dışı edilir.

Yasa dışı çalışma: Türkiye'de yasa dışı çalışmayı kabul etmenizi önermiyoruz. Türkiye'deki barlar, restoranlar ve ofislerde yasa dışı çalışan birçok yabancı ile karşılaşabilirsiniz. İşveren ve çalışan için cezalar ağır olabilir; izinsiz çalışırsanız sigortasız olacağınızı, para cezası alabileceğinizi veya sınır dışı edilebileceğinizi ve sonuçlarına hazır olmanız gerektiğini unutmayın. Yetkililer sık sık işletmeleri ziyaret ederek personelin kayıtlı ve vergi ödemekte olup olmadığını kontrol eder, ayrıca yabancı çalışanları olan şirketlere dair ihbarlar alırlar, bu yüzden dikkatli olun.

Türkiye'de çalışırken vergi durumu

Türkiye'deki vergi durumu çalışma ve ikamet durumunuza bağlıdır. Türk oturum izni olan tüm yabancılar Türkiye'de vergi ödemekle yükümlüdür. Türkiye'de kısa süreli (3 aydan az) veya kısa vadeli sözleşmelerle çalışan ikamet etmeyenler, sadece Türkiye'deki kazançları üzerinden sınırlı vergi öderler.