By:
Cameron Deggin
Türkiye’nin Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 7 Eylül 2026’da Türkiye’de vergi mükellefi hâline gelen belirli kişiler için 20 yıllık gelir vergisi muafiyetini açıklayan bir rehber yayımladı. İlgili kanun haziran ayında çıkarılmış, başvuru usulü ise temmuz ayında belirlenmişti.
GİB’in eylül ayında yayımladığı rehberde, yararlanma koşulları, sertifika şartı ve son başvuru tarihleri bir arada açıklanıyor; vergi dairesinin bu kuralları nasıl uyguladığını gösteren örneklere de yer veriliyor. 2026’da Türkiye’de vergi mükellefi hâline gelen bir kişi için başvuru tarihi, muafiyetten yararlanıp yararlanamayacağını belirleyebilir.
7582 sayılı Kanun, Türkiye’nin Gelir Vergisi Kanunu’na 20/D maddesini ekledi. Kanun, 4 Haziran 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı. 4 Temmuz’da yayımlanan 333 sayılı Tebliğ ile başvuru usulü belirlendi. Eylül ayında yayımlanan rehber ise GİB’in mevcut kurallara ilişkin açıklamasıdır.
Muafiyet, 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’de vergi mükellefi hâline gelen kişilerin yurt dışında elde ettiği ve koşulları karşılayan gelir ve kazançlar için 20 yıl süreyle uygulanır. Uygun nitelikteki yurt dışı gelirler üzerinden Türkiye’de gelir vergisi alınmaz. Başka bir ülkenin aldığı vergileri ortadan kaldırmaz ve Türkiye’de elde edilen gelirleri muaf tutmaz.
Üç koşulun birlikte sağlanması gerekir. Başvuru sahibi, 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’de vergi mükellefi hâline gelmiş bir gerçek kişi olmalı; önceki üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhı bulunmamalı ve muafiyetten yararlanmayı engelleyecek bir Türkiye vergi yükümlülüğü olmamalı; ayrıca belirlenen süre içinde muafiyet sertifikası için başvurmalıdır. Vergi dairesi, sertifikayı düzenlemeden önce bu koşulları kontrol eder.
Türkiye’de Yeni İkamet: Başvuru sırasında kişinin Türkiye’de vergi mükellefi sayılması gerekir. GİB, olağan ikamet ölçütlerini Türkiye’de ikametgâh sahibi olmak veya bir takvim yılında altı aydan uzun süre kesintisiz olarak Türkiye’de yaşamak şeklinde açıklar. Geçici ayrılıklar bu süreyi kesintiye uğratmaz.
Önceki Üç Takvim Yılı: Türkiye’de ilk kez 2026’da vergi mükellefi olan biri için 2023, 2024 ve 2025 yılları incelenir. İlk kez 2027’de vergi mükellefi olan biri içinse 2024, 2025 ve 2026 yılları değerlendirilir. Ölçüt, taşınma tarihinden hemen önceki 36 ay değil, takvim yıllarıdır.
Zamanında Başvuru: Uygun gelir sahibi olmak tek başına yeterli değildir. Başvuru sahibi, vergi tarhiyatı yapmaya yetkili vergi dairesine başvurarak EK-1 muafiyet sertifikasını almalıdır.
Yıllar sonra yurt dışından Türkiye’ye dönen bir Türk vatandaşı da aynı koşulları karşılaması hâlinde muafiyetten yararlanabilir. Vatandaşlık, ikamet izni veya gayrimenkul satın almak, uygunluk sağlamaz. Belirleyici konular vergi mükellefiyeti, geçmişteki ikametgâh ve vergi yükümlülüğü, gelirin kaynağı ve sertifika şartıdır.
Başvuru sahiplerinin çoğu, ilk kez Türkiye’de vergi mükellefi oldukları takvim yılının sonuna kadar başvurmalıdır. Kasım veya aralık ayında Türkiye’de vergi mükellefi hâline gelenler, ertesi yılın şubat ayı sonuna kadar başvurabilir.
| Türkiye’de İlk Vergi Mükellefiyeti Yılı ve Tarihi | 333 Sayılı Tebliğ Uyarınca Son Başvuru Tarihi |
| Ocak–Ekim 2026 | 31 Aralık 2026 |
| Kasım veya Aralık 2026 | Şubat 2027 sonu |
| Sonraki yıllarda ocak–ekim | İlgili yılın 31 Aralık tarihi |
| Sonraki yıllarda kasım veya aralık | Ertesi yılın şubat ayı sonu |
Örnek: Bir kişi 2 Mart 2028’de Türkiye’de vergi mükellefi hâline geldi ve önceki yıllara ilişkin koşulları karşıladı; ancak başvuru için 1 Mayıs 2030’a kadar bekledi. Başvuru, 31 Aralık 2028 olan son tarihten sonra yapıldığı için vergi dairesi sertifika talebini reddetti.
Düzenleme, Türkiye dışında elde edilen gelir ve kazançlarla ilgilidir. GİB’in örneklerinde yurt dışındaki şirketlerden alınan temettüler ve yurt dışında bulunan bir gayrimenkulden elde edilen kira geliri açıkça yer alır. Kanun metni, her bir gelirin nerede elde edildiğinin doğru biçimde belirlenmesi koşuluyla, uygun nitelikteki yurt dışı kazançları ve diğer yurt dışı kaynaklı gelirleri de kapsar. Bir ödemenin yurt dışından gelmesi, gelirin yurt dışında elde edildiğini tek başına kanıtlamaz.
| Gelir veya Faaliyet | Sertifika Sahibi İçin Uygulama |
| Yurt dışında mukim bir şirketten alınan temettü | Muafiyet kapsamındadır |
| Yurt dışında bulunan bir gayrimenkulden elde edilen kira geliri | Muafiyet kapsamındadır |
| Türkiye dışındaki uygun nitelikteki bir yatırımdan elde edilen kazanç | Gerçekten yurt dışı kaynaklı olması hâlinde muafiyet kapsamında olabilir |
| Yurt dışında yabancı bir işveren için yapılan işten alınan ücret | İş ilişkisinin özelliklerine ve yürürlükteki vergi anlaşmasına bağlı olarak kapsamda olabilir |
| Türkiye’deki bir gayrimenkulden elde edilen kira geliri | Muafiyet kapsamında değildir |
| Türk şirketinden alınan temettü | Muafiyet kapsamında değildir |
| Yurt dışındaki müşteriler için Türkiye’de sunulan profesyonel hizmetler | Muafiyet kapsamında değildir |
Örnek: Türkiye’de çalışan bir mühendis, yurt dışında mukim müşterilerine Türkiye’deki yatırımlar konusunda danışmanlık veriyor. Hizmetler Türkiye’de sunulduğu için mesleki geliri muaf değildir. Müşterilerin yurt dışında olması ve ödemenin yurt dışından yapılması, Türkiye’deki çalışmayı yurt dışı kaynaklı gelire dönüştürmez.
Muafiyet kapsamındaki yurt dışı gelirler için yıllık Türkiye gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmez. Kişi, Türkiye’de vergiye tabi gelirleri için beyanname verirse muaf yurt dışı gelir kalemlerini bu beyannameye dâhil etmez. Muaf gelirle bağlantılı gider ve maliyetler, vergiye tabi geliri azaltmak için kullanılamaz. Muaf gelir üzerinden ödenen yabancı vergiler de diğer gelirlerden doğan Türkiye gelir vergisinden mahsup edilemez.
1. Ağustos 2026’da Taşınan İngiliz Emekli: 2023-2025 yıllarında Türkiye’de ikametgâhı yoktu ve muafiyeti engelleyecek bir vergi yükümlülüğü bulunmuyordu. Birleşik Krallık’taki dairesinden kira geliri ve yabancı şirketlerden temettü alıyor. Türkiye’de vergi mükellefi hâline gelir, 31 Aralık 2026’ya kadar başvurur ve EK-1 sertifikasını alırsa, bu uygun yurt dışı gelirleri 20 yıllık muafiyet kapsamında olur.
2. Almanya’dan Dönen Türk Vatandaşı: 2023-2025 yıllarında yurt dışında yaşayıp çalıştı ve Eylül 2026’da Türkiye’de vergi mükellefi hâline geliyor. Türk vatandaşı olması başvurmasına engel değildir. Diğer koşulları karşılar ve 2026 sonuna kadar başvurursa yurt dışı yatırım gelirleri muafiyetten yararlanabilir.
3. Türkiye’den de Kira Geliri Olan Yurt Dışı Mülk Sahibi: Yurt dışında yaşadığı sırada 2025’te İstanbul’daki bir daireden elde ettiği kira gelirini beyan etti, ardından 2026’da Türkiye’de vergi mükellefi hâline geldi. GİB, bu tür geçmiş dönem Türkiye kira geliri kaynaklı vergi yükümlülüğüne izin verir. İstanbul’daki gayrimenkulünden elde edeceği gelecek dönem kira geliri olağan Türkiye vergi kurallarına göre vergilendirilmeye devam eder; yurt dışındaki gayrimenkulden sağlanan uygun nitelikteki gelirler muaf olabilir.
1. Eski Bir Türk Çalışanı: 2024’te Türk bir işverenden maaş aldı ve ilk kez 2026’da Türkiye’de vergi mükellefi hâline geliyor. Geçmişteki Türkiye maaşı, izin verilen kira geliri, yatırım geliri ve sermaye kazancı istisnaları arasında yer almaz. Önceki maaş tek bir işverenden gelmiş ve vergi stopaj yoluyla kesilmiş olsa bile GİB sertifika talebini reddeder.
2. Türkiye’de İşletmesi Olan Bir Kişi: Önceki üç takvim yılından birinde Türkiye’de vergiye tabi bir işletme faaliyeti yürüttü; GİB sertifika talebini reddeder. Türkiye’de vergi mükellefi olduktan sonra Türkiye’de iş kurmak ise farklıdır: Türkiye’ye geldiği yıl perakende ticarete başlayan ve önceki yılları temiz olan bir kişi yine de sertifika alabilir.
3. Türkiye’den Yakın Zamanda Ayrılmış Bir Kişi: 2024’te Türkiye’de ikametgâhı vardı, kasım ayında ayrıldı ve 2027’de geri döndü. 2024 takvim yılı, 2024-2026 inceleme dönemine dâhildir. GİB, bu tür bir örnekte sertifika talebini reddeder.
4. Son Başvuru Tarihini Kaçıran Uygun Bir Kişi: İkamet ve önceki yıllara ilişkin koşulları karşılıyor ancak muafiyet başvurusunu ilgili yıl sonu tarihinden sonra yapıyor. Sertifika yalnızca başvuru zamanı nedeniyle reddedilir.
Başvuru sahibi, EK-1 sertifikası için vergi tarhiyatı yapmaya yetkili vergi dairesine başvurur. Vergi dairesi, başvuru sahibinin Türkiye’de vergi mükellefi olup olmadığını, önceki üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhı veya ilgili vergi yükümlülüğü bulunup bulunmadığını ve başvurunun zamanında yapılıp yapılmadığını inceler. Koşulların sağlandığı tespit edilirse sertifika düzenlenir. Sertifika alınmış olması, daha sonra yapılacak bir tespit karşısında koruma sağlamaz.
Örnek: Bir başvuru sahibi, Aralık 2026’da EK-1 sertifikasını aldı. 2027’de yapılan incelemede 2025 ve 2026 yıllarına ilişkin beyan edilmemiş Türkiye işletme faaliyeti ortaya çıktı. Sertifika geriye dönük olarak iptal edildi; daha önce muaf tutulan yurt dışı gelirlerden ödenmemiş vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte tahsil edilebilir hâle geldi.
7582 sayılı Kanun, veraset ve intikal vergisine ilişkin ayrı bir hüküm içerir. 20 yıllık muafiyet dönemi boyunca, muafiyetten yararlanan kişilerin dâhil olduğu miras intikallerinde vergi oranı %1’dir. Bu, gelir vergisi muafiyetinden ayrı bir düzenlemedir ve gerçek bir terekeye ilişkin somut koşullara göre değerlendirilmelidir.
Eylül rehberi bu fırsatı daha somut hâle getiriyor; ancak başvuru riskini de göz ardı etmeyi imkânsız kılıyor. Koşulları karşılayan yeni bir vergi mükellefi, yurt dışı kaynaklı gelirlerini 20 yıl boyunca Türkiye gelir vergisinden muaf tutabilir; ancak EK-1 başvuru tarihinin kaçırılması başvurunun reddedilmesine yol açabilir. Türkiye’de elde edilen gelirler olağan vergi sistemine tabi olmaya devam eder.
İstanbul, Bodrum veya Türkiye’nin başka bir yerinde ev almayı düşünen bir aile için vergi planlaması; tahmini vergi mükellefiyeti tarihi, önceki üç takvim yılı ve gelir kaynakları dikkate alınarak başlamalıdır. Property Turkey, taşınma planınıza uygun bir ev bulmanıza ve mülk alımına ilişkin pratik adımları koordine etmenize yardımcı olabilir. Hukuk ve Türkiye vergi uzmanlarımız, son başvuru tarihi geçmeden muafiyet ve sertifika başvurusunda destek olabilir.
C: Hayır. Koşulları karşılayan yeni bir vergi mükellefi, geçerli son başvuru tarihine kadar yetkili vergi dairesine başvurmalı ve EK-1 muafiyet sertifikasını almalıdır.
C: Ocak-ekim arasında Türkiye’de vergi mükellefi olduysanız 31 Aralık 2026’ya kadar başvurun. İlk kez kasım veya aralık ayında vergi mükellefi olduysanız son başvuru tarihi 2027 şubat ayının sonudur.
C: Şart değil. Diğer koşulların da sağlanması hâlinde kanun, geçmişte Türkiye’de elde edilmiş kira ve yatırım gelirlerinden veya sermaye kazançlarından kaynaklanan vergi yükümlülüğüne izin verir.
C: Evet. Türkiye’ye dönen vatandaşın 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’de vergi mükellefi hâline gelmiş olması, önceki üç takvim yılına ilişkin ikametgâh ve vergi yükümlülüğü koşullarını karşılaması ve sertifikayı zamanında alması gerekir.
C: Öyle olduğunu varsaymayın. Çalışma ve diğer uzaktan çalışma düzenlemelerinde işin nerede yapıldığı, gelirin sınıflandırması ve varsa uygulanabilir vergi anlaşması incelenmelidir.
C: Hayır. 20/D maddesi, uygun nitelikteki yurt dışı gelirler üzerinden Türkiye’de alınan gelir vergisiyle ilgilidir. Başka bir ülke, kendi kurallarına göre bu gelirleri vergilendirebilir.
Kurucu ve CEO, Property Turkey
Istanbul 
18 
12 
Istanbul
1
1 
X