Türk Kahvesinin Arkasındaki Tarih

Türk kahvesinin dünyanın en meşhur kahvesi olduğu inkar edilemez. Yanındaki aksesuarları, Türk Lokumu ve vazgeçilmez bir bardak su ile birlikte Türk misafirperverliğinin önemli bir parçasıdır. Türk kahvesi genellikle küçük boy beyaz bir fincanda servis edilir ancak Türk kültürünün ve sosyal geleneklerinin çeşitliliği, kahvenin birçok bölgede farklı şekillerde sunulmasına etki etmiştir. Türkiye'de kahve farklı tarzlarda sunulur. Bazı özel durumlarda, Türk kahvesi bakır veya gümüşten yapılmış sanatsal fincanlarda ve bazı şehirlerde ise genellikle çiçek desenli işlenmiş veya boyanmış fincanlarda sunulur.

Türk kahvesi genellikle “Arabica” ile yapılır ancak bazen “Robusta” kahve çekirdekleri de kullanılır. Kendine özgü aksesuarları, güçlü tadı ve hazırlama yöntemleri sayesinde dünya çapında ün kazanmıştır. Ayrıca servis şekillerinin ve sunumunun birçok farklı yolu da önemlidir.

Peki kahve Türkiye'ye ne zaman girdi?

Kahvenin Türkiye'ye nasıl girdiğine dair iki farklı hikaye vardır ancak hangi hikayenin doğru olduğuna dair kanıt yoktur.

Birinci Hikaye:

1521 yılında Yemen'in Osmanlı yöneticisi Özdemir Paşa, Osmanlı Sultanı Kanuni Sultan Süleyman'ı etkilemek amacıyla Yemen kahvesi hazırlamayı öğrendi. Kahveyi şahsen ona adadı. Kahve o dönemde en pahalı içeceklerden biri olarak kabul ediliyordu. Bu nedenle Sultan Süleyman, kahveye hayranlığını göstermek için onu benimseyen ve padişah mühürüyle mühürlenen bir ferman çıkardı ve böylece kahve yayıldı.

İkinci Hikaye:

Bu hikaye tamamen farklıdır. İki Suriye tüccarının, İlki Halep'ten "Hakam" adlı, diğer ise Şam'dan "Şems" adlı kişiler olduğu söylenir ve kahveyi Suriye ile Türkiye arasında ticaret amacıyla getirmek istemişlerdir. O zamanlar Levant, Suriye'nin tarihi bölgesi, kahveyi Yunanistan'dan tanıyordu. Yunanlılar kahveyi Avrupa'dan almış, Avrupalılar ise Afrika'dan getirmiştir. 1554 yılında, iki tüccar Türkiye'de içecekler sunmak üzere bir dükkan açtı. Daha sonra kahve, Kanuni Sultan Süleyman'ın saltanatı döneminde Osmanlı Sarayı'na girdi ve "Siyah içecek" olarak adlandırıldı.

Her iki hikayenin ortak noktası, kahvenin ilk olarak Kanuni Sultan Süleyman döneminde keşfedildiği ve 1555 yılında Osmanlı padişahının mührüyle mühürlenen bir fermanla saray içeceklerinden biri olarak tüm Türkiye'ye yayıldığıdır.

Türkiye'deki Kahvehaneler

Türkiye'deki ilk kahvehane, Hakam ve Şems tarafından Eminönü'nde kurulmuştur. Bu gelenek, Sultan II. Selim'in saltanatına kadar bölgede yaygınlaşmamıştır. Türk erkekleri özellikle entelektüeller, sanatçılar, devlet adamları ve bilgi arayanlar bu geleneği benimsemiştir. Saatlerce bir araya gelip politika, din, ekonomi, şiir ve birçok konuda tartışırlardı. Hatta bu kahvehanelerde Sultanları övmek için yazdıkları kasideleri, şiirleri dinler, okur ve yazarlardı. Bazı öğrenciler bu kahvehanelerde kitap yazmak için saatlerini geçirirdi. Bu kahvehaneler sadece kahve değil, çay da sunar ve tütün sigarası da satardı.

Sultan III. Murad döneminde İstanbul'da ve ayrıca Anadolu'da, Konya, Mardin, Gaziantep ve Türkiye'nin güney ve doğusunda 600'den fazla kafe işletiliyordu ve bu işletmeler Sultan'ı yüceltmek amacıyla faaliyet gösteriyordu.

Daha sonra Sultan IV. Murad, kahvehaneleri kapattı çünkü bu mekanlarda Osmanlı karşıtı düşüncelerin ortaya çıkmasını ve kahvehanelerin asıl amacı olan Sultanları övme görevinden sapmasını devlet için bir tehdit olarak gördü.

Kahvehanelerin altın çağı, Sultan II. Abdülaziz ve Sultan II. Abdülhamid dönemlerinde yaşandı. Bu kültür o dönemde Türkiye genelinde desteklendi ve dünya çapında yayıldı.

Kahve, evlilik tekliflerinde misafirperverliğin vazgeçilmez unsurudur

Kahve, Türkiye'deki evlilik geleneklerinde önemli bir rol oynamıştır. Kızlara küçük yaşta kahve yapmayı öğretmek, o ana hazırlanmak için bir gelenek haline gelmiştir. Bu özel günde, geleceğin gelini, damadına ilk ziyaretinde kahve hazırlar. Gelenek gereği, damadın sabrını test etmek için kahvesine tuz konurdu. İkinci ziyaretinde ise damadın ailesi, geleceğin eşinin davranışlarını, kahveyi taşıma biçimini, sunum şeklini, kullandığı fincan ve aksesuarları ve elbette tadını incelerdi.

Su ve Türk Lokumu, Türk kahvesinin sunumunun vazgeçilmez parçalarıdır. Su, kahvenin ağızda kalan kalıntılarını temizlemek için kullanılır. Türk Lokumu ile birlikte kahve sunulduktan sonra ev sahipleri genellikle misafirlerine meyve veya yemek de ikram ederler.

Türk Kahvesi Nasıl Yapılır?

Türk Kahvesi, sapı ahşap olan dar ve derin bakır bir cezvede hazırlanır, Suriye'de buna "Devlet, Rakwa" denir ve kahvenin servis edildiği fincana Arapçada da kullanılan "fincan" denir. "Kahve" ismi de Arapça'daki karşılığına benzer. Malzemeler olarak, her su bardağı için iki yemek kaşığı kahve konur, iyice karıştırılır ve kaynatılır. Eğer kahveye şeker tercih edilirse, kahve kaynamadan önce eklenmesi tercih edilir. Hafif tatlı için bir küp, daha tatlı için iki küp, çok tatlı sevenler için üç küp şeker eklenebilir.

Kahve kaynadıktan ve köpüğü yükseldikten sonra doğrudan fincana dökülür. Bu yüzden Türk kahvesi köpük açısından zengindir. Türk kahvesinin en az yarım ila 1 cm köpük tabakası olmadan gerçek Türk kahvesi sayılmaz. Genellikle bir bardak su ve bir parça Türk Lokumu ile servis edilir.

Türk Kahvesi UNESCO Kültürel Miras Listesine Girdi

Türk kahvesinin sunumu, hazırlanışı ve toplum kültürü, 2013 yılında UNESCO Kültürel Miras Listesi'ne kaydedilmesini sağlamış ve Türkiye'de misafirperverliğin ve dostluğun bir simgesi olarak tanınmıştır.

Kahvehanelerde insanların bir araya gelip kahve içmesi, kahvenin yolculara ve ziyaretçilere ikram edilmesi hoş geldiniz alışkanlığı haline gelmiş ve sosyal etkinliklerde sunulan en önemli içeceklerden biri olmuştur.

Türkiye'de kahve satın almak için en iyi yer neresi?

Kurukahveci Mehmet Efendi, Türkiye'nin en ünlü Türk kahvesi tedarikçilerinden biridir. Ürünlerini Eminönü'ndeki tüm süpermarketlerde ve mağazalarda bulabilir ve günlük taze kahve dağıtımıyla bilinir. Bu markanın rakibi ise Eminönü'nde 1890'dan beri faaliyet gösteren "Nuri Toplar"dır. Güçlü kahve tadını sevenler için mükemmeldir ve diğer kahve markalarına kıyasla daha lüks kabul edilir.

Taksim, Beşiktaş, Ortaköy ve Kapalıçarşı'daki kahvehanelerin çoğu her gün binlerce fincan Türk kahvesi servis etmektedir.

Türkiye'de kahve sadece bir içecek değil, bir yaşam tarzıdır.

Nezir Can Operasyon Müdürü

Nezir ‘Nez’ Can, Property Turkey’de Operasyon Müdürü olarak görev yapmakta ve Türk kültürü, yaşam tarzı ile ülke genelindeki günlük yaşama dair içerikler üretmektedir. Şirkete katıldığından bu yana, uluslararası okuyucuların Türkiye’de yaşamak, çalışmak ve yerleşmek hakkında daha iyi bir anlayış geliştirmesine yardımcı olmaktadır.

Author of +2,000 articles | |

View full author profile →