
Düşen döviz ve vatandaşlık beklentisi ile yabancılara konut satışları bu yıl rekor seviyelere ulaştı. Ancak, "etik olmayan" bir uygulamayı engellemeye yönelik yeni bir hükümet kuralı, yatırımcıların vatandaşlık taleplerini sekteye uğrattı.
Reuters'a konuşan gayrimenkul ajansları, kural değişikliğinden önce bazı daha ucuz Türk evlerinin, Türk vatandaşlığı için gerekli 250.000$ sınırına ulaşmak için fiyatlarının arttırıldığını söyledi. Bu ajanslar, alıcılarının vatandaşlık almalarını sağlamak için ekspertiz şirketleriyle iş birliği içindeydi. Bazı durumlarda fiyat farkı alıcılara geri ödeniyordu.
Ancak geçen ay yürürlüğe giren yeni düzenleme, bu uygulamaya ekspertiz atayarak fiyatlar üzerinde anlaşma yapılmasını engelledi.
Bir sektör temsilcisi, Eylül ayı sonunda kabul edilen düzenlemeden sonra yabancılara satılan evlerin sayısının üçte birden fazla düştüğünü ve bazı yatırımcıların planlanan alımlardan vazgeçtiğini söyledi.
"İnşaat şirketlerinin satış fiyatları ile yeni değerlemeler arasındaki bu fark yabancılar arasında güvensizlik yarattı," dedi bir sektör içinden kişi. "Satış ofislerinin boşaldığını ve ön satış sözleşmelerinin iptal edildiğini gördük," dedi.
Property Turkey direktörü Cameron Deggin yeni düzenlemeleri memnuniyetle karşıladı.
"Etik olmayan uygulamalar tüm sektöre kötü yansıyor ve doğru yolda olan şirketler aynı kefeye konuyor," dedi Deggin.
Alıcıların planlanan satın alımlarını iptal ettiğini duyduğunu söyledi. "Müşteri vatandaşlık almak amacıyla bir mülk için sözleşme imzalar. Ancak ekspertiz beklenenden düşük bir değer belirttiğinde alımdan vazgeçer."
Diğer sektör aktörleri gibi, uygulanan kötü uygulamalardan zarar gören alıcılar gördüğünü belirtti. "Sonunda Türk pasaportu alıyorlar, ama bir bedelle," dedi. "Satarken zarar edeceği kalitesiz bir mülkle kalıyorlar."
Deggin'in tavsiyesi saygın bir şirketle çalışmak oldu. "Kestirme yollar aramayın," diye öğüt verdi. "Bir şey çok güzel görünüyorsa, genellikle öyledir."
Yatırım yoluyla vatandaşlık programı 2017 yılında başlatıldı, ve bir yıl sonra yatırım için gereken minimum tutar 1 milyon dolardan 250.000 dolara düşürüldü. Hükümet verilerine göre 2017-2020 yılları arasında yaklaşık 7.000 yabancı alıcı bu program aracılığıyla Türk vatandaşlığı aldı.
Geçen yıl yabancı alıcılar, Türk gayrimenkul sektörüne 5.7 milyar dolar yatırım yaptı ve geçen ay, liranın değer kaybetmesiyle özellikle Rus, İranlı, Iraklı ve Afganlara yönelik konut satışları rekor düzeyde 6630’a ulaştı.
Türk mülküne olan talep fiyatları yükseltti ve bu durum Türklerin kendi pazarlarına girmesini ya da İstanbul gibi büyük merkezlerde kiraları karşılamasını zorlaştırdı. Bu, konut enflasyonunun artışını kontrol etmeye çalışan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ağırlıkla üzerinde durduğu bir sorun.
Ancak Cameron Deggin, gayrimenkul taleplerinin yavaşlayacağını düşünmüyor.
"Fiyatlar yükselmesine rağmen, düşük lira Türk mülklerini birçok başka lokasyondan hala daha ucuz yapıyor. Örneğin, Orta Doğu'dan birçok müşterimiz Dubai'ye bakıp sonra İstanbul'a geliyor ve burada aynı kalitede ya da daha iyi bir şeyi dörtte bir fiyatına satın alabileceklerini fark ediyor."