Türk seçmeninden Erdoğan'a 'bir dakika'

Altı yıl önce, Recep Tayyip Erdoğan Dünya Ekonomik Forumu'ndan, moderatör tarafından susturulmayı reddederek fırlayıp çıktı. "Bir dakika," diyor, o zaman Başbakan olan Erdoğan, Orta Doğu çatışması hakkında tartışmalı bir sohbette İsrail Devlet Başkanı Şimon Peres'e yanıt vermeye çalışırken parmağını gösteriyordu.


Bu haftasonuna hızlıca gelince: Türkler cumhurbaşkanlarına toplu bir parmak göstermiş, Erdoğan'a kendi "bir dakika"larını iletmişler.

Seçmenler iktidardaki AK Parti'den topluca uzaklaştı ve liderlerine net bir mesaj verdi.
 

AKP'nin gerilemesi cumhurbaşkanlığı hayalinin sonu

Dünkü parlamento seçimlerinde iktidardaki AK Parti en çok sandalye kazansa da, diğer partilerle koalisyon kurmadan hükmetmek için gereken çoğunluğa ulaşamadı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Adalet ve Kalkınma Partisi oyların yüzde 41'ini alarak 550 sandalyenin 258'ini kazandı. Bu, 2011 genel seçimlerinde kazandıkları yüzde 49 çoğunlukla kıyaslandığında önemli bir düşüş.

Geçen yıla kadar Başbakan ve AKP lideri olan Türk cumhurbaşkanı, yürütme yetkisi veren bir cumhurbaşkanlığı sistemi oluşturmak için anayasayı değiştirmeyi umuyordu. Mevcut anayasa altında Türk cumhurbaşkanının rolü ağırlıklı olarak törensel.

Sonuçlar, Erdoğan'ın yürütme başkanlığına geçiş için anayasa değişikliğini yapacak desteği kaybetmesi anlamına gelmenin dışında, ülke için bir dönüm noktası. 2002'de iktidara geldikten sonra ilk kez AKP muhtemelen koalisyon kurmak zorunda kalacak - bu sosyal muhafazakar parti için zorlu bir durum.

 

Kürt yanlısı parti için tarihi giriş

Yeni gelen HDP - Kürt kökenli Halkların Demokratik Partisi - yüzde 10 barajını aşacak kadar oy alarak ilk kez parlamentoya girdi.

HDP'nin başarısı büyük ölçüde Erdoğan'ın artan otoriter yönetiminden memnuniyetsizlik ve Kürtlerin, kadınların ve diğer azınlık grupların haklarını ele almamasından kaynaklandı. Diğer seçmenler, Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı hedeflerini engellemek için stratejik olarak HDP'yi tercih etti.

HDP daha önce merkez sağ AKP ile hükümet kurma olasılıklarının düşük olduğunu ifade etmişti; bu iddia, AKP'nin hükümet kurmaya çalıştığı önümüzdeki günlerde sınanabilir.

 

"Gezi Parkı'nın yankıları"

Propertyturkey.com yöneticisi Cameron Deggin, sonuç beklenmedik olsa da ülke için olumlu olduğunu söylüyor. Gayrimenkul uzmanı, iki yıl önceki Gezi Parkı protestolarına atıfta bulunuyor; o zamanlar protestocular Erdoğan'ın giderek otoriterleşen yönetimine güçlü şekilde karşı çıkmıştı.

"Seçim sonucu Gezi Parkı'nın yankılarını taşıyor," diyor Deggin. "Burada Türk halkının söylediği çok basit ve aslında son derece olumlu bir şey: 'Ekonomiye ve refaha devam edin ama Batılı özgürlüklerimize dokunmaya ve temel inanç sistemlerimize karışmaya çalışırsanız size bir ders veririz.'"

 

Seçim sonrası ekonomide iyimserlik

Analistler, AKP'nin süper çoğunluğunu kaybetmesinin Türkiye'nin finansal piyasaları için en iyi senaryo olduğunu çünkü AKP'nin son on yıldaki hızlı büyümenin ardından durgunlaşan ekonomiyi canlandırmaya odaklanma olasılığının daha yüksek olduğunu belirtiyor. Deggin de katılıyor. "Güven kazanmak için AKP, tüm Türkler için ekonomik koşulları iyileştirmek için çok çalışacak."

Seçim öncesi belirsizlik nedeniyle Lira önemli ölçüde düştü, ancak şimdi sonuçlar belirlenince değerlenmeli, diyor. "Önümüzdeki üç ay içinde Lira'nın Euro, GBP ve USD karşısında güçlenmesini, belki yüzde 15 oranında artmasını görmeliyiz."
 

Yatırım ve gayrimenkulde yükseliş

Son yıldaki yatırımlardaki düşüşe rağmen, yatırım ve gelişim talebi hala "görülür ve kanıtlanabilir şekilde patlıyor".

"İstanbul'da bir tur atmanız yeterli" diyor" ve yapım oranını göreceksiniz."

Likiditenin yüksek olması ve geliştiricilerin projelerini hemen satması çok teşvik edici bir işaret, diyor Deggin.

Gayrimenkul uzmanı ayrıca mülk yatırımlarının geleceği konusunda iyimser ve "bir başka büyük gayrimenkul patlaması" bekliyor; bu kez sadece yerel talep değil, özellikle İstanbul gayrimenkul piyasasındaki yabancı talep ile desteklenecek.

Deggin, seçim öncesi potansiyel yatırımcılarla, özellikle büyük yatırımcılarla konuşurken birçok kişinin "ateşkes beklediğini", seçim sonuçlarını beklediğini belirtti. Şimdi sonuçlar kesinleşti, satışlarda artış bekleniyor.

"Yatırımcılar, son 10 yıldır AKP hükümeti altında gördükleri istikrarı ve sürekli büyümeyi görmek istiyor. AKP hâlâ yüzde 41 çoğunlukla iktidarda ve seçim sonrası yatırımlarda büyük bir artış bekliyorum."

"Sonuçta, sürtüşmelere ve iç faktörlere rağmen, gerçek şu ki yabancı yatırımcı açısından Türkiye uzun zamandır istikrarlı."

Deggin, Lira'nın güçlenmesinin Türkiye'deki mülkleri yurt dışı alıcılar için daha pahalı hale getireceğini, bu nedenle şimdi alım yapmanın para tasarrufu sağlayacağını ve orta vadede yatırımcılara daha fazla sermaye kazancı getireceğini uyarıyor.