By:
Cameron Deggin
Türkiye'de yabancı uyrukluların gayrimenkul satın alırken uygulanan Türk gayrimenkul tescil sürecine yeni bir düzenleme yapıldı ve bu Türk tapu (TAPU) alınma süresini sadece bir güne indirecek. Uzun zamandır beklenen bu yabancı uyrukluların mülk edinme yasası değişikliği, Türkiye'ye uluslararası gayrimenkul yatırımlarını daha da artırması beklenmektedir.
Mevcut yasa, bir yabancı uyruklu kişinin Türkiye'de arazi ve mülk satın alırken askerî izin alması gerektiğini belirtir. Esas olarak, bu, Ege Kara Kuvvetleri Şubesi'nin ilgili yabancı uyruklunun belirlenen mülkü satın almasının uygun olduğunu tasdik etmesi anlamına gelir. Bu, yabancı kişinin kimlik doğrulaması için değil, mülkün bulunduğu arazinin askerî bölge olup olmadığını kontrol etmek içindir. Askerî bölgeler yabancı mülkiyetine kapalıdır, bu nedenle yabancılar o bölgelerde TAPU tescil edemezler. Türkiye'de askerî bölge olarak ilan edilen bölgelerde yabancıların arazi ve mülk satın alması mümkün değildir.
Zorluk, iznin alınma süresinden kaynaklanmaktadır. Satın alınacak arazi ve/veya mülkle ilgili bazı harita ve parsel belgelerinin toplanması ve satın almak isteyen yabancı uyruklu kişinin bilgileri ile eşleştirilmesi gerekmektedir. Bu bilgiler, Ege askerî bölümünün yabancı uyruklulara mahsus izin ofisine gönderilmekte ve orada gerekli parsel ve arazi kontrolleri ile doğrulamaları yapılmaktadır. Bu süreç, izin başvurusunun yapılmasından iznin alınmasına genellikle 6-8 hafta sürer ve bu süre zarfında alıcı tapu tescilini yapamaz. Bu 'gecikmenin' tescil üzerindeki etkileri çoktur. Bazılarını saymak gerekirse -
Yeni yasa bu sorunları çözmeyi ve satın alma izin sürecini basitleştirmeyi amaçlamaktadır. Artık her yabancı alıcının, nerede olursa olsun Türkiye'de satın aldığı her arazi ve/veya mülk için ayrı askeri izin başvurusu yapmasına gerek yoktur. Düzenleme, 'parsel izni' esasına odaklanmakta ve bir parselin önceki bir yabancı alıcı için izin alınmışsa, o parselin tüm gelecekteki yabancı alıcılar için de izinli sayılacağını önermektedir. Basitçe ifade etmek gerekirse, izin alıcıdan alana (arazinin bulunduğu parsel) taşınmaktadır.
Örneğin, Bay X bir kompleks içinde bulunan bir daire veya villa satın alıp askerî iznini aldıysa, o parsel (ve üzerindeki tüm mülkler) tüm yabancı alıcılara izinli sayılacaktır. Kompleks içinde 100 birim varsa, sadece bir askeri izin yeterlidir. Arazi 'askeri bölge değil' olarak iznini aldıktan sonra, yabancı alıcılar tıpkı Türk vatandaşları gibi yeni evlerinin tapusunu sadece bir günde tescil ettirebileceklerdir.
Yabancı uyrukluların askerî izin sürecine yapılan bu yeni değişikliğin etkileri nelerdir?
Basitçe söylemek gerekirse, Türkiye'de mülk satın almayı çok daha kolay hale getirecektir. Bazı alıcıların yasal tapu almadan önce büyük tutarda depozito güvence altına alabilmek için takip etmeleri gerektiği söylenen gereksiz protokolleri (ve buna bağlı masrafları) ortadan kaldıracaktır. Bankaların ve diğer kredi verenlerin yeni alınan mülkleri anında inceleyip finansman sağlamasını kolaylaştıracaktır.
Genel olarak, bu yasa Türkiye gayrimenkul pazarının uluslararası alanda daha çekici ve şeffaf hale gelmesini sağlayacak. Yabancı yatırımcıların mülk açık artırmaları, banka hacizleri ve benzeri sıkıntılı satışlarda yasal mülkiyetin derhal alınamaması nedeniyle neredeyse tamamen engellendiği bu fırsatlara katılımını mümkün kılacaktır.
Yeni askerî izin yönteminin yürürlük tarihi nedir?
14 Ekim 2013 tarihinden itibaren, 5 Mayıs 2011 tarihinden sonra izin alınmış olan parseller için askerî izin gerekmeyecektir.